Weblog Esther Rodenburg

Ethiopische vlechtjes

2010-03-03T17:44:00.000+02:00

In onze gemeente zitten heel veel Ethiopische gezinnen, met veel kinderen. De meiden hebben allemaal de prachtigste vlechtjes op hun hoofd. Af en toe waag ik me eraan ook bij onze meiden een vlechtenhoofd te maken. Zoals afgelopen maandag. De kinderen hadden nog vrij van school vanwege poerim, en ik had dus alle tijd om lekker daarmee bezig te zijn. Zie hier het resultaat. Het aantal vlechtjes is nog niet de helft van wat er op een Ethiopisch kinderhoofd zit, en het is ook lang niet zo mooi als dat zij dat kunnen, maar ach, het staat wel grappig vind ik. Het heeft ook nog eens als voordeel dat het bijna een week wel blijft zitten, dus spaart me dat 's ochtends weer een hele hoop tijd. Nu Kees Jan er niet is, is dat geen overbodige luxe.
En verder nog een foto van de kids in de dierentuin, waar we maandag ook nog zijn geweest. Het regende bijna niet meer maandag, dus konden we daar mooi nog even naar toe.
Inmiddels is het gewone schoolleven weer volop bezig, gaan we warme dagen tegemoet, en gaan we naar het volgende feest toe: pesach. Of nee, eigenlijk is er eerst nog een jarig, Rafael, hij telt de dagen alweer af!

Nog eens poerim

2010-03-03T17:21:00.000+02:00

Zoals beloofd nog een paar poerimfoto's. Afgelopen zondagavond hadden we een poerimfeest in onze gemeente. Hoewel het buiten wederom stortregende en stortregende, was het binnen een bonte en erg gezellige boel, hopelijk wel te zien op de foto's.

We hebben erg gelachen; er was een toneelstukje over het verhaal van koning Esther, voorzien van veel humor, en terwijl de jongste kinderen in een andere ruimte gingen knutselen, gingen de grotere kinderen met de volwassenen wedstrijden doen. We zaten in rijen van 10 stoelen naast elkaar, en kregen allerlei opdrachten. Bijvoorbeeld zo snel mogelijk met je rij op alfabetische volgorde gaan zitten. Of een tennisbal bovenop je voeten aan elkaar doorgeven, zo snel mogelijk van de ene kant van de rij naar de andere kant. En met wc-papier in 5 minuten een koning en koningin maken in je groep. Miriam werd in haar groep uitgekozen om koningin te worden, dat vond ze natuurlijk geweldig. Al die opdrachten vielen trouwens niet mee als je in verkleedkeren zit, en nauwelijks kunt bewegen.

Aan het eind was er een prijsuitreiking voor de kostuums. Er waren verschillende categorien, zoals het grappigste, het mooiste en het engste. Michal kreeg de eerste prijs als "meest creatief verkleed" van de kinderen. Ze glom natuurlijk van top tot teen (al heeft ze geen benul van wat creatief is...:-)

de wc-papier-koninginnen op een rij

En vooruit, ook van mij twee fotootjes; let vooral op de close-up van mijn oor, met veiligheidsspeld...

En tenslotte nog een foto van Rafael, -die geen zin meer had in pruiken op zijn kop :-) -, met zijn vriend Jonathan.

Regen regen regen, en... poerim!

2010-02-26T16:09:00.000+02:00

Vanmorgen was het eindelijk zo ver: poerimfeest voor alle kinderen. In het hele land gingen de kinderen vandaag verkleed naar school. Voor ons is dit al weer het zevende poerimfeest in Israel. Het beeld dat ik tot nu toe had bij poerim was: zonnig, warm, verklede kinderen op straat, muziek die overal vandaan klinkt, vrolijke kleuren en blije mensen.

Dat het ook heel anders kan, merkte ik vanmorgen. Gisteravond begon het weer opeens om te slaan. Afgelopen nacht hadden we harde wind, veel regen en veel onweer. En vanochtend werd het alleen maar erger. Harde onweersknallen, en wat een regen! Gigantisch! Voor het land heel goed natuurlijk, maar voor al die prachtig verkede kinderen wel een beetje sneu.

Maar goed, de sfeer was er niet minder om, en hieronder een paar foto's: van het vele vele water (bij school) en van het feest. Op dit moment (16.00 uur) regent het nog steeds, begint het nu opnieuw te hagelen en onweren) en staan de straten blank. Lekker weer om binnen te blijven!

De leerkrachten waren verkleed als het "volk Israel in de woestijn". Op de foto links Susan met haar juf Meital. Op de foto rechts Chelli, het hoofd van de school, verkleed als Mozes...

Brand?!

2010-02-25T22:04:00.004+02:00

Al ruim een maand wordt het appartement boven ons grondig gerenoveerd. Heel grondig, en, precies, maar dan ook echt precies, boven ons hoofd. Een maand lang leven we in dagelijkse trillingen en boringen en rotzooi die in de tuin, op ons balkon en in de hal van het trappenhuis naar beneden komt. De vele scheuren die we in huis al hadden worden daar natuurlijk ook niet beter van, en regelmatig halen we witte verfresten van onze bedden. Voor ons raam prijkt een geweldige emmer-glijbaan. Provesorisch vastgemaakt met twintig latten, die de paar struiken en bomen die ons voortuintje rijk is, verdringen en afbreken. Michal zou er zo doorheen willen glijden. Maar ja, daar is ie niet voor bedoeld. De glijbaan komt uit in de reuzecontainer, die op de stoep voor het tuintje staat.
Op de eerste dag dat de werkzaamheden begonnen, kwamen de werkmannen keurig aan ons vragen vanaf welk uur ze konden beginnen. Vanaf 8 uur spraken we af. De eerste tijd hielden ze zich goed aan die afspraak.
Maar de laatste week werd ons duidelijk dat waarschijnlijk 1 maart alles klaar moest zijn en dat de druk begon toe te nemen. We hoorden steeds vaker 's nachts mensen boven ons (de werkmannen bleven overnachten), en het werk begon steeds vroeger: kwart over zes was geen uitzondering. In het begin werd er ook niet gewerkt op vrijdag en zaterdag. Maar vorig weekend werd er doorgewerkt, zelfs op shabbat!
Toen we die zaterdagavond rond 20.00 uur terugkwamen uit onze gemeente, was het donker en stil boven ons. Maar, er hing een vreemde geur. Vuur? We zagen niks en gingen de kinderen naar bed brengen.
Zo'n klein uur later hoorden we vreemde geluiden, sirenes, mensen. Pal voor ons raam stond een brandweerauto. En iets verderop politie en ambulance. De waterslangen werden uitgerold, en dwars door de emmers heen werd er naar boven gespoten. Ik kreeg al visioenen dat het water door ons plafond naar beneden zou komen, en dat we ons niet meer zo druk hoefden te maken over onze verhuizing komende zomer. Want straks zou er niks fatsoenlijks meer zijn om te verkopen, weg te geven of te verhuizen.
Nadat de brandweermannen een tijd door de emmers hadden gespoten, gingen ze naar boven, en begonnen vanaf het balkon boven het appartement, naar beneden te spuiten. Blijkbaar konden ze het appartement zelf niet inkomen, en blijkbaar vonden ze het ook niet nodig dat te proberen.
Hoe dan ook, op een gegeven moment was het allemaal weer voorbij. Behalve een grote water- en modderzooi buiten (en waarschijnlijk binnen, in het bijna-klaar-nieuw-gerenoveerde appartement) bleef ons huis gelukkig droog.
Maar of nu de datum van 1 maart gehaald gaat worden? Ik ben heel benieuwd!

Michal jarig!

2010-02-25T22:03:00.000+02:00

Mijn laatste bericht ging over de herfst...Inmiddels is het al eind februari. Onze computer werkt vaak zo traag, dat ik lange tijd eigenlijk gewoon geen zin had om aan mijn weblog te werken. Maar nu probeer ik het maar weer eens. Wat er tussen oktober en februari allemaal is gebeurd, valt niet meer in te halen. En dat zal ik dan ook maar niet proberen. Daarom nu alleen een paar foto's van onze jarige jongste: afgelopen maandag is ze vijf jaar geworden.Ze was zooooooo zenuwachtig. En wat heeft ze genoten! Ze had zes vriendinnetjes van de gan uitgenodigd, een kon er niet komen. Het was zeer geslaagd, heerlijk die kleine kleutermeisjes, die alle spelletjes en knutselwerkjes nog leuk vinden. We hebben met de meiden dierenmaskers gemaakt, we hebben gedanst en buiten spelletjes gedaan. Aan het eind was er voor iedereen een "gouden medaille" (een reuzechocolademunt waar ik een lint aan had gemaakt). En natuurlijk was er aan het eind van het feestje taart.

En nu op naar het volgende feest: de komende dagen is het Poerim. Al geruime tijd zijn de kinderen er behoorlijk opgewonden over. Morgen is het grote feest op school, en na de shabbat zijn ze twee dagen vrij. Zondagavond hebben we in onze gemeente poerimfeest, en dat betekent dat ook ik me zal moeten verkleden.... Kees Jan komt er mooi vanaf, die reist zondagmorgen naar Nederland voor zijn laatste werkbezoek.

Hoe dan ook: ik verwacht de komende dagen nog wel wat leuke foto's van ons laatste Poerimfeest te kunnen maken, die ik jullie niet wil onthouden. Dus als de computer een beetje meewerkt, -en ikzelf ook :-) - kunnen jullie die zeer binnenkort op mijn weblog bekijken.

Herfst

2009-10-21T17:53:00.001+02:00

Vanmiddag was het dan eindelijk zover. Na een week lang zweten en zuchten is de temperatuur nu heerlijk aan het dalen. Nu ik dit schrijf, woensdagmiddag rond half 6, is het buiten donker en waait er een fris windje. Het lijkt waarachtig wel of het een beetje herfst is. De afgelopen week hebben we geloof ik geen dag gehad dat het onder de 35 graden was.
En in die hete dagen moest Susan een rijtje spellingswoorden (in het Hebreeuws) oefenen voor school:

herfst, wind, blinksem, storm, blaadjes die van de boom vallen (daar heb je in het Hebreeuws 1 woord voor),.... En dat met die brandend hete zon. Misschien was het wishfull thinking van de juf dat ze deze woorden opgaf. Hoe dan ook moesten de kinderen gisteren de woorden kunnen schrijven, en nu dat gelukt is, zijn ze er dan ook klaar voor dat de herfst begint.

Maar voordat jullie in Nederland denken dat het hier nu koud gaat worden -ik wil jullie niet jaloers maken - maar de voorspelling voor de komende dagen is tussen de 23 en 25 graden elke dag. Heeeeeeeeerlijk herfstweer!

Hoe het met ons huis gaat

2009-10-16T16:56:00.002+02:00

...niet zo goed. Maar we kunnen wel blijven tot de zomer. Omdat veel mensen natuurlijk benieuwd zijn naar het vervolg van mijn verhaal van september, hier een kleine update: er hebben een heleboel 'wijze?' mannen gekeken, en allemaal concluderen ze hetzelfde: het is niet gevaarlijk in ons huis, maar er moet wel een zeer grondige verbouwing gaan komen.
Onze huisbazin vond dat ze door deze mannen te laten kijken, heeft laten zien dat ze de problemen heel serieus nam, en dat ze daarom recht had op huurverhoging. Maar, aangezien er behalve het kijken, er niks gebeurt aan herstel in ons huis, en aangezien er nog veel meer problemen zijn die ze al jaren lang negeert, hebben wij voet bij stuk gehouden. En daardoor tot vorige week in onzekerheid gezeten. De druk werd door haar behoorlijk opgevoerd, maar uiteindelijk heeft ze toch geaccepteerd dat we niet nog meer gaan betalen. En hebben we een paar dagen geleden weer een nieuw huurcontract gekregen. De grote verbouwing gaat wachten tot wij eruit zijn. En nu maar hopen dat wij hier niet gillend weg gaan lopen...

Hieronder een vrolijker verslag van de afgelopen Grote Feesten-periode
(als je het chronologisch wilt lezen, is het handig onderaan, bij "nieuw schooljaar" te beginnen):

Soekot II

2009-10-16T16:48:00.000+02:00

De soekotvakantie is de langste vakantie van de najaarsfeesten. Ongeveer 9 dagen lang.
Een paar weken geleden nodigden Shimon en Irit, vrienden uit onze gemeente, ons uit hen in de soekotvakantie te komen bezoeken in Sde Boker, in de Negev. Zij zouden daar een week zijn in het huis van de ouders van Irit, en ze vroegen of wij geen zin hadden ook een paar dagen te komen. Kees Jan had het razenddruk, en zag geen mogelijkheid om een paar dagen vrij te nemen. Na enig dubben besloot ik alleen te gaan met de kinderen. We hadden via Irit de mogelijkheid voor een vriendenprijs 2 nachten in het guesthouse van de universiteit daar te verblijven, pal tegenover het huis van Irits ouders.
Het was een heerlijke plek, en we hebben genoten van de woestijn en het samenzijn met onze vrienden en hun vier jongetjes. Het enige minpunt was dat de tweede dag, toen we een uitstapje wilden maken, onze auto het begaf. We waren nog maar net het dorp uitgereden, en de auto hield ermee op. Wat was ik blij dat Shimon alle telefoontjes die gepleegd moesten worden voor mij in het Ivriet kon doen. Ik kon al niet eens in het Engels uitleggen wat er aan de hand was, en waar we precies zaten, laat staan dat ik dat in het Ivriet had gekund. Uiteindelijk is de auto opgehaald door de Israelische "wegenwacht" en naar Jeruzalem gebracht, en ben ik de dag daarna met de kinderen met de bus weer teruggegaan naar Jeruzalem.

Direct naast en achter ons guesthouse zag het er zo uit:

Sde Boker is de kibboets waar David Ben Goerion woonde en, samen met zijn vrouw, ligt begraven. Bij het graf komen, zeker als het vakantietijd is, bussen vol Israelies en toeristen kijken. Vlakbij het graf is een soort park, met een enorm groen grasveld. Heel mooi, en heel onwerkelijk met al dat zand en die stenen om je heen. Shimon genoot ervan samen met Rafael een vlieger op te laten daar, en een balletje met hem te trappen. Hij verheugt zich al op de tijd dat zijn eigen jongens (die tussen de 1 en 6 zijn) wat groter zijn!

Ondanks de autopech hebben we heerlijke dagen gehad. Terwijl Kees Jan zich in zijn werkdomein begroef, hebben we genoten van deze twee vakantiedagen. Tot slot nog een paar foto's:

Ik ben nog een keer 's avonds met de kinderen naar de grote kloof gewandeld, die vlak achter het guesthouse lag. Hoewel het donker was, was het een indrukwekkend gezicht. We werden verlicht door een volle maan, en een hemel vol sterren, waardoor we eigenlijk heel veel konden zien. We hebben daar even gezeten, en met elkaar gelezen (met een zaklamp) hoe God op de vierde dag de zon, maan en sterren schiep. Zo in het donker, in the middle of knowwhere, kregen deze bekende Bijbelverzen weer een heel ander licht. Echt heel mooi. Niet op foto vast te leggen, maar toch maar geprobeerd:

Soekot I

2009-10-16T16:46:00.000+02:00

Het laatste grote feest in de rij is Soekot, het Loofhuttenfeest. De afgelopen jaren vroegen de kinderen telkens of wij niet een soeka konden kopen, maar tot nu toe hadden we dat nooit gedaan. Maar nu wilden we het toch ook maar eens doen. En zo ging Kees Jan met Rafael op pad, om alle nodige onderdelen te kopen.
Op zich is dat niet zo moeilijk, want overal langs de weg worden spullen verkocht: soeka-bouwpakketten, versieringen, palmtakken voor op het dak en natuurlijk "de 4 smaken van het land" waarover je elke dag in je soeka een zegening moet uitspreken, zoals de speciale citroenen.

Dolgelukkig kwamen de jongens na een paar uur struinen thuis met hun pakket. Ook de meiden waren natuurlijk helemaal opgewonden. Nu hem in elkaar zetten, een heel karwei als je dat voor het eerst doet:

Palmtakken voor op het dak hoeven we niet te kopen, die kunnen we in overvloed uit onze tuin halen. Dat wil zeggen, onze achterbuurman heeft er ook al aardig wat van geplunderd. Dat doet hij elk jaar, zonder te vragen. En daarmee heeft onze orthodoxe achterbuurman een compleet onkoshere soeka...

Nu de soeka klaar is, is het tijd om de versieringen die de kinderen hebben gemaakt op te hangen.

En dan eindelijk, kunnen we erin zitten..

Vrijdagavond, 2 oktober, begon soekot. We hebben gezellig onze eerste maaltijd erin gegeten. Afgezien van de twee dagen dat ik met de kids in de Negev was (zie volgend bericht) hebben we elke dag 1 of meerdere keren in onze soeka gegeten. Echt een feest!

En zo zag de soeka er 's avonds in het donker van de buitenkant uit, romantisch he?

Yom Kippoer

2009-10-16T16:43:00.000+02:00

Rosh HaShana wordt gevolgd door 10 geduchte dagen. Dagen van inkeer en boete. Dagen om vergeving te vragen aan mensen met wie je in onvrede leeft.

De tiende dag is dan Yom Kippoer, Grote Verzoendag. Een dag van vasten, 25 uur niet eten en niet drinken. Maar niet alleen dat, deze dag is in veel opzichten heel bijzonder. De winkels zijn gesloten, er rijden geen bussen, geen auto's, de radio en t.v. zenden niet uit. De mensen gaan in het wit gekleed.

Het is een indrukwekkende dag, maar absoluut geen zwaar beladen dag. Ondanks dat je vast, zijn de mensen ontspannen en is er een vrolijke sfeer. Iedereen geniet van buiten te wandelen, want de straten zijn leeg. Voor een dag in het jaar is de straat van de kinderen die fietsen, steppen en rolschaatsen, en families die wandelen.

De kinderen hebben we deze dag nauwelijks gezien, zij waren de hele dag buiten, samen met kinderen van school en gan. Zelf kreeg ik op Yom Kippoer nog bezoek van een volstrekt seculiere moeder van school, die vergeving kwam vragen voor iets lelijks dat haar dochter tegen Miriam had gedaan....

Elk jaar ben ik wel weer blij als we Yom Kippoer zonder gebroken armen en benen doorkomen. Want zo stil het op straat is met auto's op deze dag, zo druk is het op de eerste hulp van het ziekenhuis op Yom Kippoer. Overigens rijden er de hele dag regelmatig ziekenauto's en eerste hulp-brommers door de straten (heel langszaam), op zoek naar "gewonden".

Rosh HaShana

2009-10-16T16:41:00.000+02:00

De Grote Najaarsfeesten beginnen altijd met het joods nieuwjaar, Rosh HaShana. Dit jaar hebben wij zelf niet veel meer gedaan dan appeltjes met honing eten, en granaatappel, deze twee dingen zijn symbool voor een zoet nieuw jaar en voor het houden van de mitswot, de geboden. Volgens de overlevering zitten er net zo veel pitjes in een granaatappel als dat er geboden zijn.

Eigenlijk moet je ook een vissekop eten met Rosh HaShana. Deze vissekop gaat terug op Deuteronomium 28:44, waar Israel gewaarschuwd wordt dat de vreemdeling i.p.v. zij de eerste plaats zal bekleden en Israel de laatste. Letterlijk staat er dat zij (de vreemdeling) het hoofd zal zijn, en jullie (Israel) de staart. Als het vissehoofd gegeten wordt op rosh hashana wordt daarbij uitgesproken: "opdat wij het hoofd zullen zijn, en niet de staart". Wij hebben maar geen vissekop gegeten. Want ja, met die tekst uit Deuteronomium in het achterhoofd wordt het toch een beetje ingewikkeld wat wij als vreemdeling dan voor een wens moeten uitspreken. Misschien hadden we wel een vissestaart moeten eten?!

Nieuw schooljaar

2009-10-16T16:39:00.001+02:00

Na de vertraagde start met kortere schooldagen en stakingen, is het schooljaar na een dag of wat toch echt op gang gekomen. De eerste dagen en weken stonden vooral in het teken van "hygiene". Een onderwerp dat op school nooit enige rol lijkt gespeeld te hebben. De w.c.'s zijn n.l. bijna altijd vies, er is vaak geen zeep te vinden, en soms doen de kranen op de w.c. het niet eens. Maar nu er Mexicaanse griep is, begon iedereen hem te knijpen. Er is geen geld voor nodige renovaties, voor goede en regelmatige schoonmaak. En dus nee, fatsoenlijke kranen zijn er nog steeds niet en ook geen zeep. Maar geen nood, we geven alle ouders de opdracht een flesje alcoholgel te kopen voor hun kind, en in plaats van de kinderen af en toe de handen met zeep te laten wassen, moeten de kids nu hun handen schoonmaken met alcohol. Lang leve de hygiene!

Woensdagmorgen

2009-09-02T13:35:00.003+03:00

Half negen. Kees Jan, die de kinderen vanochtend naar school bracht, is nog niet terug. Hij is laat.

Terwijl ik de was in de wasmachine stop, gaat de bel. Even denk ik: zou dat Rachel zijn, onze huisbazin? Die is vroeg. Ik kan het me haast niet voorstellen. Sinds we terug zijn uit Nederland, is de staat van ons huis dramatisch verslechterd. De vloer, die altijd al schots en scheef was, begint meer en meer te verzakken, en als gevolg daarvan beginnen er steeds meer scheuren te komen in de muren. Eén muurtje is in een paar weken tijd helemaal losgescheurd van de buitenmuur. De keukenkastjes onder het aanrecht zijn allemaal een paar centimeter naar beneden gezakt, waardoor het stenen aanrechtblad nu nergens meer op kan rusten. En ja, de eerste scheuren in het aanrechtblad zijn ook al zichtbaar. Een paar dagen geleden is de aannemer wezen kijken. Hij is al vaak hier geweest, omdat er regelmatig dingen te repareren zijn. Over deze man zou ik ook een boek kunnen schrijven, maar dat terzijde. Hoe dan ook, hij heeft onze huisbazin direct opgebeld om te zeggen dat er zo snel mogelijk een bouwkundig rapport moet worden gemaakt. Intussen heeft Rachel zelf zich nog altijd niet laten zien. Voor alles wat mogelijk geld gaat kosten in ons huis, is ze namelijk erg bang. Maar goed, na het telefoontje van de aannemer wilde ze dan toch zelf ook wel even komen kijken. Vandaag. Misschien. Maar nee, als ik de deur om half negen open doe, staat daar geen struise huisbazin, maar een klein meisje met vlechtjes in haar haar. Met achter haar, een beetje verstopt, haar vader. Het is Michal. De gan is dicht. Stakingen.

O ja, ik was het alweer bijna vergeten. Hoe onvanzelfsprekend het hier is dat het schooljaar ook werkelijk op 1 september begint. Sommige jaren gaat het goed, andere jaren worden de eerste dagen (soms zelfs weken) beheerst door onrust en onzekerheid. De ene dag wel les, de andere dag staking, de derde dag les tot tien uur, de vierde dag les vanaf 11 uur, nou ja, zo dus. Gisteren was het 1 september, en zou het allemaal weer beginnen. Op school was dat ook zo. Zij het met een korte dag. Maar op het schoolplein hoorde ik al een aantal ouders ongerust met elkaar praten: "De gan is dicht." Het waren geen ouders van onze gan, dus ik hoopte maar dat het bij ons mee zou vallen. Onze gan was gisteren wel open, ondanks dat de hulpjuf staakte. Maar Pnina, de gewone juf was er wel, samen met een moeder die vrijwillig bleef om te helpen. Toch een gewone start van het schooljaar ook voor Michal. Nou ja gewoon, een korte dag. Tot half elf voor de nieuwe kinderen, tot 12.00 uur voor de kinderen van vorig jaar (zoals Michal). Maar helaas, vandaag mocht dat niet meer. Pnina was er wel, maar ze had geen toestemming van de stad gekregen om de gan te openen vandaag. En dus moest iedereen weer naar huis. En zo stond Michal vanochtend grijnzend voor de deur. In plaats van Rachel. Of die nog komt? Ze antwoordt haar telefoon niet. Dus wie weet. Wordt vervolgd…

VAKANTIE

2009-07-02T15:08:00.011+03:00

Joepie, het is zover: de vakantie is begonnen. Dinsdagmorgen waren de laatste uurtjes op school. Om kwart voor twaalf ging de laatste bel, en tegelijkertijd daarmee steeg er een groot gejuich op uit de school: "lo joter beth hasefer!" (geen school meer!) schalden de kinderen.

Samen liepen we naar huis, de kinderen apetrots met hun rapport in hun handen. Een heel schooljaar zit er weer op. Wat is het weer snel gegaan. En nu op naar het laatste schooljaar in Israel. Maar voor het zover is gaan we eerst genieten van de vakantie. Volgende week stappen we in het vliegtuig en vliegen we naar Nederland. Aftellen maar.

Die eerste avond dat de schoolvakantie begon wilden we met elkaar even naar de Olijfberg. Kijken naar de ondergaande zon. En dat hebben we gedaan.

Het was heerlijk om in de avondkoelte en de wind daar te zitten kijken, hoe alle lichtjes aangingen in Jeruzalem. Toen het rond half negen echt helemaal donker was, wilden we terug gaan. Kees Jan dacht dat hij wel een ander weggetje kon nemen, en reed op de gok wat weggetjes in. We reden door een van de wijken van Oost Jeruzalem, het was donker, kleine winkeltjes, veel mensen op straat, maar natuurlijk geen wegwijzers. En zo reden we een steeds smaller wordend weggetje in. Tot we plotseling voor een steegje stonden dat bijna loodrecht naar beneden liep. We konden niet meer terug, en Kees Jan besloot maar de tocht naar beneden te wagen. De kinderen vonden het intussen niet leuk meer, en ikzelf hield mijn mond, om de paniek bij de kinderen niet nog groter te maken. Als ik alleen was geweest had ik Kees Jan vast uitgescholden.

We reden naar beneden, heel heel smal en heel heel steil, en stikkedonker. En ook nog twee hele scherpe bochten erin. En toen opeens, het einde van de steeg. Zand, stenen, een huis aan de rand van de heuvel, (waar overigens een auto geparkeerd stond!) en verder niets. We konden niet verder. We moesten terug!

Om de auto lichter te maken en eerlijk gezegd ook omdat ik absoluut de auto niet meer in durfde, zijn Rafael, Miriam, Susan en ik uitgestapt. Michal was het dapperst, zich niet bewust van enig gevaar, en wilde in de auto blijven zitten.

Kees Jan zou proberen de auto weer omhoog te krijgen. Wij bleven staan kijken. Daar ging hij, maar naar een paar meter lukte het niet meer. Kees Jan kon de auto niet verder omhoog krijgen en begon inmiddels ook behoorlijk peentjes te zweten. We zagen de auto heel langszaam achteruit weer naar beneden komen. En daar stonden we even later, met zijn allen buiten, naast de auto. Wat nu?

Inmiddels was er uit het huis een groepje kinderen gekomen. En even later ook een volwassen man. Deze Arabische man was onze redding. Hij wilde de auto voor ons wel naar boven rijden. Kees Jan ernaast, Michal er uit, en daar gingen ze. Susan, die helemaal in tranen was, kreeg een grote fles water van een van de Arabische kinderen. Ik besloot dat we maar even moesten bidden met elkaar. Want het was ook heel erg eng allemaal. Nou, God verhoorde ons helemaal.

Het was duidelijk dat deze man vaker deze helling nam. Hij had een speciale tactiek: hij reed de auto zo ver als dat kon naar achteren, zodat hij een soort aanloop kon nemen. Daarna begon hij flink te toeteren -voor het geval er een andere auto op het zelfde moment naar beneden zou komen- en vervolgens begon hij heel hard gas te geven. Heeeeeel hard! Zo reed hij de auto omhoog, hoewel het bijna nog niet lukte, want halverwege leek het er sterk op dat de auto het niet zou halen. Maar gelukkig: hij haalde het wel, en bracht KJ en onze auto veilig boven. Bovenaan gekomen zei hij tegen KJ: wacht jij maar hier bij de auto, dan haal ik je vrouw en kinderen wel met mijn eigen auto op, en breng hen naar boven.

Maar dat hoefde niet meer, want toen we zagen dat de auto het gehaald had, waren we al lopend op weg gegaan. Ik was ook voor geen goud de auto in gestapt, ook al wist ik dat deze man zonder probleem zijn eigen auto naar boven kon rijden.

Zo kwamen we om half 10 thuis, doodop. Heel opgelucht over de goede afloop. En heel dankbaar voor de hulp van die vriendelijke man!

Slotfeesten, picknicks en virussen

2009-07-02T14:26:00.010+03:00

We hebben twee pittige weken achter de rug: veel ziektes -iedereen om de beurt en soms een paar tegelijk-: om de nacht was er wel een in huis die moest overgeven. Niet een keer, maar wel 5, 6, 7 of 8 keer in de nacht. En elke keer maar weer de wc schoonboenen daarna. In de hoop dat er geen volgende zieke meer zou komen. Maar er was geen houden aan, ondanks dat ik voor mijn gevoel wel 100 keer de wc heb schoongemaakt in die periode... We moesten er allemaal aan geloven!

In diezelfde tijd sleepten we ons voort van slotfeest naar slotfeest, allemaal "gezellig" met een picknick erbij. Zo hadden we in drie dagen tijd maar liefst vijf van die slotfeesten alleen al van school en gan. Aangezien Rafael en ik ziek waren, is Kees Jan naar vier (Rafael moest zijn feestje overslaan omdat hij te beroerd was) van die festiviteiten geweest. En je begrijpt hoe blij Kees Jan daarmee was.

een van de twee slotfeestjes van Miriam

slotfeestje Susan (Susan met het oranje t-shirt)
Slotfeest Michal (Michal zit op de grond, tweede van links)

Toen de kinderen na het laatste feestje thuiskwamen met een brief dat we twee dagen later nog eens geacht werden op school te verschijnen voor een slotactiviteit, had ik de neiging te gaan gillen. Omdat onze kinderen niet hoefden op te treden, hebben we het maar laten schieten. Wat we ook hebben laten schieten is de picknick met barbecue die onze gemeente organiseerde in diezelfde week. Alleen al het woord "picknick" deed mijn maag al draaien. En niet alleen de mijne. Voorlopig hebben we even genoeg gehad!

Dan waren er in diezelfde week ook nog 2 gymnastiekuitvoeringen, een van Miriam en een van Susan, en een slotactiviteit van basketbal van Rafael. Ach ja, waarom ook niet...

Susan (tweede van rechts) maakt een bruggetje bij de laatste act van de uitvoering...

Miriam op de balk (d.w.z. de bank)

15 jaar getrouwd

2009-07-02T14:13:00.005+03:00

Afgelopen maandag konden we eindelijk alsnog onze trouwdag vieren: we waren n.l. de 21ste 15 jaar getrouwd! Maar door alle ziektes van de afgelopen twee weken was het er nog niet van gekomen. Nog net op de valreep, een dag voordat de kinderen vakantie kregen, zijn we samen wezen ontbijten. Eerst hebben we de kinderen naar school gebracht, en vervolgens richting oude stad gelopen. Daar hebben we op een heerlijke plek, met uitzicht op de muren van de oude stad, een Israelisch ontbijt gegeten: super!

's Middags heeft Kees Jan de kinderen getrakteerd op een zelfgemaakte sorbet. Er is veel gebeurd in 15 jaar, en we zijn heel dankbaar voor alle zegeningen die we in die tijd hebben gekregen, in elkaar en in onze kinderen. We voelen ons rijk!

Picknick

2009-06-13T14:49:00.004+03:00

Behalve drukke weken is er gelukkig ook nog de shabbat: vandaag hebben we gezellig gepicknickt met een groep vrienden uit de gemeente. Ter ere van de verjaardag van een van de kinderen. Met 16 kinderen, 9 ouders en natuurlijk (erg) warm weer, was het een gezellige club. Dat is hier wel een voordeel: een picknick in juni kun je altijd plannen, want het is altijd warm...

Moeder van de shabbat

2009-06-13T14:08:00.011+03:00

Een paar dagen geleden klaagde ik er al over, de grote hoeveelheid aan extra activiteiten waar we als ouders bij moeten zijn op school en Gan. Gisteren, vrijdag, was er ook weer eentje: Michal was aan de beurt om de moeder van de shabbat te zijn op de Gan. Niet alleen een hele eervolle taak, voor Michal ook echt een superfeest, waar ze haar mooiste jurk voor aan wilde. Elke vrijdagochtend wordt op de Gan het begin van de shabbat gevierd, kabbalat shabbat, waarbij een meisje de moeder is, en de kaarsjes aan mag steken (samen met haar moeder), en een jongetje de vader is van de shabbat. Het jongetje zorgt dan, samen met zijn vader voor de het delen van de kiddoeshwijn (in dit geval druivensap), het ronddelen van de challa-broden en het uitspreken van de zegeningen.

foto links: smullen van een stukje challa

foto rechts: elke vrijdag, tijdens het vieren van de kabbalat shabbat, staat op de shabbatstafel een collectebusje, waarin kinderen iets kunnen geven voor een organisatie. Ieder kind dat heeft gegeven krijgt daarna van de juf een sticker op zijn trui, waarop staat: ook ik heb gegeven!

Behalve deze "officiele" onderdelen, wordt er van ons ouders verwacht dat we een korte activiteit met de kinderen doen.

Het kost ons altijd weer wat hoofdbrekens en voorbereiding om iets leuks te bedenken. Maar dit keer was dat niet zo ingewikkeld. Pnina, de juf, had mij namelijk gevraagd of ik de kinderen een Nederlands liedje wilde leren. Dus heb ik mijn gitaar meegenomen (Kees Jan kon er niet bij zijn, dus ik moest het alleen doen), en samen met Michal hebben we voor de kinderen het liedje "Dit is de dag" gezongen, in het Nederlands en in het Ivriet. Dat leek ons wel een toepasselijk liedje voor de Shabbat, en bovendien is het een van de weinige liederen die we zowel in het Nederlands als in het Ivriet kennen.

De ouders van Uri, het jongetje dat de vader van de shabbat was, hadden een schildpad en een konijn bij zich. Dat vonden de kinderen natuurlijk ook erg leuk! Maar gelukkig was er ook erg veel enthousiasme over het zingen met de gitaar. Zoveel zelfs dat we nog een paar extra (Nederlandse) liedjes moesten zingen!

illegaal draaien

2009-06-11T15:10:00.005+03:00

Elke woensdag rijd ik vroeg in de morgen naar Jemima, in Beit Jala. Omdat onze auto niet verzekerd is om op de Westbank te rijden, parkeer ik de auto altijd bij een Duits klooster met de mooie naam Talita Kumi, dat net over de grens ligt, en loop dan het laatste stukje naar Beit Jala. Ik rijd dan door een groot checkpoint en moet direkt daarna linksaf een smal weggetje in. Tot een aantal maanden geleden kon je die afslag gewoon maken, maar nu niet meer. Ze zijn daar altijd druk bezig de boel nog weer veiliger te maken en nog meer barrieres te bouwen, en een tijd geleden hebben ze midden op de weg een verhoging gemaakt, waardoor je niet meer meteen kunt afslaan daar. Als je die afslag wel wilt maken moet je, of een soort u-turn maken en min of meer illegaal een oversteek doen, of je moet een paar kilometer doorrijden en je bij de eerstvolgende afslag keren. Aangezien die afslag nogal ver is, en aangezien alle auto's die het checkpoint naderen heel erg langszaam moeten rijden, kies ik vrijwel altijd voor die illegale draai. Eerlijk gezegd meestal wel een beetje met zweet in mijn handen, want het gebeurt allemaal onder het oog van tientallen militairen. Maar tot nu toe zonder probleem.
Tot afgelopen woensdag. Het was bijzonder rustig op de weg, en ik bedacht met vreugde dat ik de draai gemakkelijk en snel kon maken, omdat er vrijwel geen tegemoetkomend verkeer was. Maar ik was nog maar net bezig te draaien toen ik opeens achter me geloei hoorde. Oeps, voor mij? Ja hoor, daar was de militaire politie al. Ik werd klem gereden door een grote bus en een stoere agent met zonnebril keek me strak aan: wat of ik wel niet aan het doen was. Ik antwoordde: "Ik moet naar Talita Kumi." "O", was zijn antwoord. "En moet je daarvoor zo'n rare draai maken?" Ik antwoordde heel stoer: "Ja, hoe moet ik daar anders komen? Het is hartstikke ingewikkeld om eerst helemaal door te moeten rijden." Misschien had hij een goede dag, misschien was hij onder de indruk van mij .. haha, dat kan ik me niet voorstellen!, of misschien dat hij het eigenlijk wel met me eens was. Na nog wat gebrom reed hij verder, en liet me gaan. Pfff… Ik stond wel een beetje een trillen. Vooral eigenlijk omdat de sfeer bij die checkpoints zo snel gespannen kan zijn. Je krijgt snel het gevoel dat, als je een verkeerde beweging maakt of je begrijpt de opdracht niet, ze beginnen te schieten. Misschien onterecht. Maar militaire posten zijn nou eenmaal geen gezellige plekken. Daar komt nog bij dat van een afstand niet te zien is of onze auto Israelisch is of Palestijns. De meeste auto's hebben hier allemaal een blauw label op hun nummerbord zitten, met daarop de letters IL -Israel-. Omdat onze auto al een stuk ouder is, heeft ie dat niet, evenals de auto's uit Oost-Jeruzalem bijvoorbeeld.
Hoe dan ook, ik had Jemima weer bereikt. En had vervolgens een geweldige ochtend, vooral met mijn dansmeiden!

Een update

2009-06-11T14:10:00.009+03:00

Het is lang geleden dat ik voor mijn weblog heb geschreven. De afgelopen weken waren druk en vol, en dat is nu nog steeds zo. Het is ongelovelijk wat een school allemaal niet bedenkt om deze laatste weken voor de vakantie iedereen bezig te houden. Natuurlijk is het met vier kinderen snel al druk. Want iedere klas heeft zo zijn eigen extra activiteiten, waar we als ouders dringend verzocht worden op zijn minst bij aanwezig te zijn, en liefst ook nog een handje mee te helpen. Een kleine greep uit de vele extra activiteiten:
- een bazar op de Gan
- een bazar op school
- schoolreisjes
- een uitstapje naar de brandweer (Susan)
- een scholenconcert, waar Rafael met een aantal kinderen van school altfluit moest spelen
- demonstratielessen voor de ouders (voor elke klas op een ander moment, voor het gemak :-)) van het vak "gishur" -een vak waar kinderen moeten leren omgaan met conflicten- Het afgelopen jaar hebben de kinderen een keer in de week hier les in gehad, en tijdens de open les, konden de ouders kennis maken met het vak. En met name met het laten zien hoe mensen reageren op bepaalde situaties. Bijzonder interessant en nuttig. Het was ons alle drie de lessen volkomen duidelijk dat gishur niet alleen voor kinderen een nuttig vak is...
- een "politie-dag": afgelopen maandag kwam politie en legerpolitie op school om allerlei demonstraties te geven, inclusief een schietpartij vanaf een motor –in het straatje langs de school, dat daarvoor speciaal was afgezet- en het inzetten van een robot om een verdacht pakketje te vernietigen. Miriam en Susan waren bepaald niet ingenomen met het hele gebeuren, maar Rafael genoot met volle teugen. Tja, verschil moet er zijn tussen jongens en meisjes.
En dan komen er binnenkort nog de slotfeestjes. Ook altijd een hele happening, waarbij kinderen op moeten treden. Vanochtend heb ik al weer ontdekt dat Michal en Miriam op dezelfde avond hun slotfeest hebben. Helaas niet zo handig dus.
Behalve dat de kinderen veel extra dingen hebben moet er ook nog hard gewerkt worden. Vooral Rafael en Miriam hebben deze tijd erg veel grote toetsen. En ook Susan, die heeft bijvoorbeeld vandaag haar grote toets voor rekenen. Spannend allemaal!

Inmiddels is de zomer ook volop gearriveerd. Het is erg heet, en ik merk aan ons allemaal dat de vermoeidheid flink begint toe te slaan. Dat is natuurlijk ook niet gek, met alle drukte en hitte. Maar nog even, en dan begint de grote vakantie.
Hieronder wat foto's, filmpjes en impressies van aantal gebeurtenissen van de afgelopen periode.

Jeruzalem-dag

Een paar weken geleden was het Jeruzalemdag. De dag dat de eenheid van Jeruzalem wordt gevierd. Een beetje een dubieus feest, want erg veel eenheid is hier helaas niet. Op school en Gan is er wel veel aandacht voor. Rafaels klas was dit jaar aan de beurt om een optreden te doen voor kinderen en ouders van school. Veel nationalisme. Zoals het begin: met de hand op het hart riepen de kinderen in koor uit:

.
.
.
Indien ik u vergete, o Jeruzalem, zo vergete mij mijn rechterhand (Psalm 137: 5).

.
.
.
.

Ook nu weer veel teksten, liedjes, muziek en dans. Terwijl ik naar een van de dansen zat te kijken, bedacht ik mij dat dit waarschijnlijk op een Nederlandse school ondenkbaar zou zijn: 10-jarige kinderen die met tambourijnen in een kring dansen. Maar hier doen ze dat. Zelfs de jongens. En ze vinden het nog leuk ook!

Een basketbalwedstrijd

Pas geleden had ik eindelijk de kans een keertje te kijken bij een basketbalwedstrijd van Rafael. Mijn aanwezigheid hielp helaas niet erg, want ze werden behoorlijk ingemaakt. Neemt niet weg dat Rafael erg geniet van het spelen. Zo heeft hij zich opgegeven om samen met mij een toernooi te spelen op de bazar volgende week op school. Er worden dan korte wedstrijdjes gespeeld, 2 tegen 2, elk tweetal bestaat uit een kind en zijn/haar ouder of broer/zus/oom... Vorig jaar werd er door verschillende ouders behoorlijk fanatiek gespeeld, dus ik heb niet zulke hoge verwachtingen dat we ver gaan komen. Maar we gaan ons best doen!

Hier een foto van de peptalk en het samen uitroepen van de clubnaam, na de wedstrijd. Overigens is van Rafael alleen zijn haar te zien op de foto.

Ik heb ook nog een filmpje gemaakt, daarin kun je Rafael wel zien spelen. Hij scoorde bijna. Ach ja, dat was ook wel heel toevallig geweest, als hij precies op dat moment had gescoord...

Bruiloft

2009-06-11T12:35:00.010+03:00

.
.
.
.
1 juni 2009
.
.
.
.
.
.
"Vriend, hoe ben je hier binnengekomen, terwijl je niet eens bruiloftskleren aanhebt?" En de man verstomde.
Deze twee zinnen komen uit een gelijkenis van Jezus, over een bruiloftsfeest. Als het feest begint, blijkt daar een gast te zijn in hele gewone kleren. Altijd als ik dit stukje lees, voel ik medelijden met de man. Wat moet hij zich ongemakkelijk hebben gevoeld. Als enige in zijn gewone kloffie tussen feestelijk uitgedoste mensen. En er dan ook nog op aangesproken worden! Waarom zou hij zijn gekomen? Gewoon, om even te kijken, niet echt mee te doen, maar van een afstandje wat mee te genieten?
Sinds gisteravond weet ik ook uit ervaring wat deze man ongeveer gevoeld moet hebben. Gelukkig werd ik niet, zoals in het verhaal van Jezus, de feestzaal uitgegooid, maar als iemand tegen mij had gezegd: "Vriendin, wat doe je hier in je dagelijkse kleren?" was dat niet gek geweest.
Gisteren ging er een jong stel trouwen uit onze gemeente. Het was voor ons de eerste keer dat we een trouwerij meemaakten in onze gemeente. De vorige hebben we gemist, omdat Kees Jan in Nederland was, en er een paar kinderen ziek waren.
In onze gemeente is alles erg informeel. Op shabbat zijn alleen een aantal van de Ethiopische gezinnen op zijn shabbats uitgedost, de meeste andere gemeenteleden lopen in hele gewone kleren rond. Geen rokken, jurken en pakken, en al helemaal geen stropdassen.
Het stel dat ging trouwen waren twee Hongaarse studenten. Leuke mensen, maar veel meer contact dan af en toe een praatje, hebben we niet met hen. En waarschijnlijk ging ik dan ook naar de trouwerij toe, met het idee dat ik een beetje een buitenstaander ben. We zouden met zijn allen gaan, maar omdat Rafael ziek was, bleven de mannen thuis, en ging ik met de meiden naar de trouwerij. Die hadden daar natuurlijk heel veel zin in.
Maar vanaf het moment dat we binnen liepen bekroop me een bijzonder ongemakkelijk gevoel. Iedereen was op zijn aller aller feestelijks uitgedost. Niet zo maar "netjes" gekleed, maar echt feestelijk, zoals je dat alleen maar doet als je echt een bijzonder feest hebt. Miriam en Susan zeiden meteen heel boos tegen mij: "Waarom hebben wij geen mooie jurk aan?" Eh, tja, dat wilde ik ook wel eens weten. Ik kon me wel voor de kop slaan. We liepen echt niet in oude kleren rond, maar bepaald feestelijk liepen we er ook niet bij. Ik realiseerde me trouwens al wel heel snel, dat als ik me anders had willen aankleden, ik dat niet eens echt had gekund. Want het soort kleren dat gedragen werd, heb ik niet eens.
Hoe dan ook, kon ik die eerste tijd alleen maar denken: kan ik hier wegkomen? De trouwerij zou om zes uur beginnen, en dat was het bijna. Maar, uit ervaring weet ik inmiddels dat de kans groot is dat het nog wel een half uur tot een uur zou kunnen duren voordat het echt begint. Dat is met alles hier zo. Maar om naar huis te gaan, en ons om te kleden, zou ook wel weer erg veel tijd kosten. We waren met de bus gekomen, en de combinatie van spitsuur en wegomleggingen in de stad maakten het niet aannemelijk dat we snel even heen en weer zouden kunnen gaan. En de meiden zouden het me ook niet in dank afnemen als we dan te laat terug zouden komen. Dus, diep zuchten, en maar net doen of we wel onze feestjurk droegen...
En gelukkig maar dat we zijn gebleven. Het was echt een geweldig leuk feest. Alleen al vanwege de bijzondere mengeling van mensen die er waren. Hongaarse katholieken, Israelische joden, Israelische messiasbelijdende joden en evangelische buitenlanders. En allemaal vierden ze samen feest. Er was een korte dienst (die inderdaad pas rond 7 uur begon!), met wat liederen, een korte preek over de bruiloft in Kana, een ceremonie onder de choepa compleet met een slokje wijn, de 7 zegeningen en het breken van een glas, en na de ceremonie waren er lekkere hapjes, er was muziek en er werd in kringen gedanst. Er was een prachtige bruiloftstaart (gemaakt door iemand uit onze gemeente), maar die bleef nog onaangeroerd tot het eind van de avond. Dus de meiden hadden geluk, ze mochten laat naar bed die avond. We konden natuurlijk niet naar huis gaan voor we gesmuld hadden van die prachtige taart. Een aantal vrienden en gemeenteleden deden nog wat stukjes, en toen was het eindelijk eindelijk tijd voor die heerlijke taart…
En wij, ook zonder onze feestkleren, hebben geweldig meegenoten van het feest. Maar een volgende keer zal ik wel wat beter nadenken van te voren!

Feest van de Torah

2009-06-11T11:51:00.013+03:00

25 mei, Mesibat Torah
Eind mei werd Shavoeot gevierd, het Wekenfeest, of te wel het Pinksterfeest.
Shavoeot is niet alleen een oogstfeest, het is het feest waarbij herdacht wordt dat het volk Israel de Torah heeft gekregen. Voor veel scholen is dat feest de gelegenheid om de kinderen van de eerste klas, hun eerste Torah te geven. Na bijna een jaar leesles, zijn de kinderen nu klaar om ook in de Torah te gaan lezen. Een bijzonder moment. We hadden het al twee keer eerder meegemaakt, met Rafael en Miriam, nu was Susan dus aan de beurt. De uitreiking van deze eerste Torah is een hele happening. De klas had al weken geoefend om allerlei teksten op te zeggen, zowel gezamelijk (zoals de eerste verzen van Genesis 1), als ook teksten die de kinderen apart moesten opzeggen. En een heleboel liedjes. Mesibat Torah heet die happening, het feest van de Torah.
De ceremonie vond plaats in een synagoge in het centrum van de stad. De kinderen moesten allemaal witte kleren aan. Ook deze keer vond ik het weer heel bijzonder om mee te maken. Na alle versjes en verzen, kreeg ieder kind zijn Torahboek, en daarbij een zakje met wat nootjes en rozijnen: de woorden van de Torah zijn moeilijk, hard als nootjes, je moet er hard voor werken om ze te gaan begrijpen. Maar als je ze gaat leren, zul je proeven dat ze ook zoet zijn, als rozijnen. De juf die verantwoordelijk is voor de onderbouw op school, zei in haar toespraakje dat ze elk jaar weer onder de indruk is dat het wonder weer gebeurd is: toen de kinderen in september op school kwamen konden ze nog nauwelijks of helemaal geen woord lezen. En nu zijn ze al weer zo ver dat ze kunnen gaan lezen in de Torah.

Susan pakte haar boek zo snel dat ik geen foto kon maken. Daarom een foto van een jongetje uit haar klas, die van juf Meital het Torahboek krijgt, en het zakje met nootjes en rozijnen.

Susan met Meital

Shavoeot
Elk jaar vindt op Shavoeot een landelijke dag plaats van messiasbelijdende gemeenten. Ze komen een dag samen in de buitenlucht, in een moshav, vlakbij Jeruzalem. Er is muziek, zang, dans, toespraken, er zijn standjes met eten en drinken en natuurlijk standjes waar je geestelijk voedsel kunt kopen. Of gratis krijgen. Zoals Nieuwe Testamenten met het boek Psalmen. Miriam wilde er graag een hebben en nu Susan kan lezen, wilde zij dat natuurlijk ook graag. En nu hebben beide meiden zo'n boekje in hun bed liggen, en lezen er elke dag een stukje uit. Ik denk niet dat Susan er al veel van begrijpt, maar ze vindt het natuurlijk wel heel stoer. 's Ochtends bekijken Miriam en Susan samen op welke bladzijde ze nu al zijn, alsof ze een spannend leesboek hebben dat ze zo snel mogelijk uit willen lezen.

Elke Shavoeot worden de nieuwgeborenen van het afgelopen jaar naar voren geroepen, de eerstelingen, en krijgen zij een zegen.

Foto daaronder: De tekst boven de muziekgroep: "En toen het Wekenfeest aanbrak, kwamen zij allen, een van hart, samen. Handelingen 2:1"

Ook Michal vierde op de Gan Shavoeot, met onder meer een bezoek aan de synagoge in de straat. En bij het feest van de Torah, hoort natuurlijk ook een prachtige kroon met een afbeelding van de twee stenen van het verbond, de Tien Geboden.

Oefening

2009-06-10T16:10:00.001+03:00

2 juni 2009

Al een paar weken van te voren werd het voortdurend afgekondigd: de grote veiligheidsoefening in de eerste week van juni. Vijf dagen lang, nog nooit zo groot en uitgebreid als deze keer. We kregen een kaart die je op je koelkast kunt plakken waarop staat in welke zone je woont. Jeruzalem ligt in de oranje zone: we hebben maar liefst 3 minuten de tijd om in een schuilkelder te komen als de sirene gaat. Dat is heel wat, zeker als je het vergelijkt met zones in het noorden. In de rode zone van het noorden heb je namenlijk helemaal geen tijd. "Categorie direkt naar schuilkelder", staat er op de kaart. De gele zone, direkt daaronder, heeft 30 seconden de tijd. De zones rond Gaza hebben 15 seconden de tijd.
Die eerste dinsdag in juni ging om 11 uur dan de sirene in het hele land. En dit keer "moest" iedereen de schuilkelders in. Niet alleen de kinderen op school, zoals anders, maar ook mensen op hun werk, op straat, in de winkels, thuis. Iedereen. Dat was het idee. En de bedoeling was een half uur in de kelder te blijven. Op school was de dag ervoor al druk geoefend voor deze dag (overigens is dit al de derde oefening met sirene van dit schooljaar, dus het is bepaald niet nieuw meer voor de kinderen – en dan heb ik de keer dat per ongeluk de sirene afging tijdens de Gaza-oorlog, en de kinderen ook de schuilkelders in moesten, nog niet eens meegerekend). Hoe dan ook was het nieuwe dit keer dat ook de gewone burgers geacht werden mee te oefenen.
Nu is er in ons flatgebouw een schuilkelder. Alleen zit ie op slot. Er hangt een prachtig slotje aan, en niemand lijkt de sleutel te hebben. Of iemand, maar we weten niet wie. Dat is al jaren zo, en ook nu bleef de kelder netjes gesloten.
De sirene ging en natuurlijk was ik erg benieuwd wat iedereen zou doen. Niets dus. Auto's reden gewoon door. De mensen die tegenover ons bij de bushalte stonden te wachten, bleven aan hun mobiele telefoon staan praten. In ons gebouw was geen enkele beweging te zien.
Later op internet las ik dat de oefening zeer geslaagd was: een foto van een winkelcentrum in Jeruzalem, waar de mensen rustig en geordend de schuikelder in worden gemanouvreerd. Ik vroeg aan een vriendin of zij op haar werk ook hadden meegedaan met de oefening. Maar nee, ze had die ochtend net een groepje pas bevallen moeders met hun baby's waar ze mee werkt. "Ik kan hen toch niet een half uur in die donkere kelder laten zitten met die kleine baby's," zei ze. "Als het echt moet, weten we heus wel waar we naar toe moeten." Laten we maar hopen dat het nooit zover komt.

Een zware week

2009-04-19T08:55:00.009+03:00

Afgelopen vrijdag was de Pesachvakantie weer voorbij. De kinderen gingen weer naar school en gan. Voor een dag weliswaar, want de dag erna was het alweer shabbat.
Miriam had een slecht begin afgelopen vrijdag. Toen ze op school kwam hoorde ze dat de moeder van een jongetje uit haar klas de dag ervoor was overleden. Ze was 41 jaar, en bleek al een jaar ziek te zijn geweest. Het jongetje zelf was vrijdag op school, de schoolpsychologe was een groot deel van de ochtend aanwezig, en ook de vader van het jongetje kwam in de loop van de ochtend in de klas, om wat te vertellen. Een heftige ervaring voor alle kinderen, en Miriam was dan ook behoorlijk in shock.

Ikzelf trouwens ook toen Miriam het vertelde. In shock dat deze moeder overleden is, in shock dat ze al een jaar ziek was en ik dat niet wist, in shock ook dat de school niets vertelt aan ons ouders. Na zo'n indringende ochtend had Miriam geen brief o.i.d. meegekregen. Nu is Miriam op dit gebied een open boek, en vertelt al deze dingen gelukkig meteen, maar als dit in Rafaels klas was gebeurd weet ik niet zo zeker of hij het thuis had verteld. Wat niet betekent dat het hem niks zou doen.
En het zit me gewoon dwars dat je eigenlijk niet eens de kans krijgt iets te doen. Naar een begravenis gaan is hier sowieso bijna onmogelijk, omdat een overledene gelijk op de dag zelf begraven wordt. De meeste families houden daarna een shiva, dat wil zeggen dat de familie zeven dagen bij elkaar thuis zit, en andere familie, vrienden, buren, bekenden langs komen om een tijdje bij hen te zitten. En eten te brengen, want de familie mag zelf niet koken die dagen. Afhankelijk van hoe goed je iemand hebt gekend, ga je dan een of meerdere keren op bezoek. Of deze familie een shiva houdt weet ik niet. Kobi, het jongetje, was ook zondag "gewoon" op school -waar hij volgens Miriam een flinke vechtpartij heeft gehouden- en er werd ook niet meer over gepraat.
Hoe dan ook is dit de zoveelste ervaring op het gebied van gebrek aan betrokkenheid tussen mensen. Met name in Miriams klas is dat echt zeer droevig gesteld. Ik heb het er met verschillende mensen over gepraat, en ze geven me allemaal gelijk. Het zou niet zo moeten. Maar, zeggen ze dan: dit is Israel, iedereen voor zich, zo is dat hier. Cacha zeh, een mah la-asot (zo is het, niks aan te doen). Niks aan te doen?

Het is sowieso een heftige week voor de kinderen. Alles op school staat in het teken van de Holocaustherdenking (vanavond en morgen) en de herdenking van volgende week dinsdag, als alle soldaten en burgers die sinds 1948 zijn omgekomen door oorlogen en aanslagen worden herdacht. Morgenvroeg gaat er om 10.00 uur twee minuten een sirene. Het land ligt dan twee minuten stil. Veel mensen (voor de kinderen op school is het zelfs verplicht) lopen in een wit shirt. Volgende week dinsdag zal dat weer zo zijn, een sirene van twee minuten, en een wit shirt.
Deze hele week zijn de kinderen op school bezig met verhalen over de Holocaust, de Onafhankelijkheidsoorlog, de stichting van de staat en alle oologen daarna. Er komen opa's en oma's (of soms zelfs overgrootouders) die de Holocaust hebben overleefd, vertellen in de klassen. Veel aandacht is er ook voor Anne Frank.
Dat al deze dingen elk jaar weer veel indruk maken op de kinderen, is goed te merken. De gesprekken thuis aan tafel worden voor een groot deel bepaald hierdoor. Nu Susan ook op school zit, doet ze ook dapper mee. Zelfs op de gan zijn de kinderen hiermee bezig. Gelukkig gaat er nog veel langs Michal heen...

Gelukkig komt er ook weer een einde aan deze week, en wordt de week afgesloten met een feest: Onafhankelijkheidsdag (volgende week woensdag). Het feest van de barbecues en de picknicks en altijd mooi weer. Tja, dat is ook Israel. Maar daarover volgende week meer!

Wereldschool

2009-04-15T12:06:00.008+03:00

Nu Michal vier is, mag ze ook naar de Wereldschool. Ik had zelf het idee om maar even te wachten, tot na de zomervakantie, want het lesgeven aan de andere drie kost me al genoeg tijd. Maar onze dame had daar toch andere gedachten over. Ze stond te popelen om eindelijk ook naar de Wereldschool te mogen gaan. En dus zijn we inderdaad maar begonnen.
Ze vindt het geweldig. Verhalen, spelletjes, liedjes zingen, ze vindt het allemaal even leuk. Maar twee dingen springen eruit: liedjes zingen (al dan niet met een instrumentje), en.... schrijven:
aan het eind van de eerste les heb ik haar een schriftje gegeven, waarin ze haar eigen naam kan leren schrijven (en later misschien wat andere letters). In het Ivriet schrijft ze haar naam al een hele tijd. En niet alleen dat, ze kent al een heleboel Hebreeuwse letters. Tijd dus, om ook wat Nederlandse letters te leren. Ze glunderde van oor tot oor: "ik leer schrijven in het Nederlands"...
Haar optimisme was wel erg groot, want de avond van haar eerste Wereldschoolles vertelde Michal vol trots aan tafel dat ze had leren schrijven. "En", voegde ze toe, "mag ik dan nu vanavond voorlezen uit de Bijbel?"

Het eerste liedje dat ze heeft geleerd, klein klein kleutertje, zingt ze de hele dag, zoals hier na het avondeten -een deel van het toetje zit nog in haar mond..-:

Matses en mensen

2009-04-14T12:37:00.017+03:00

Zeven dagen lang moeten jullie dan ongedesemd brood eten. De eerste dag moet je als heilige dag samen vieren; je mag dan niet werken (...) De zevende dag moet je opnieuw als heilige dag samen vieren, en ook dan mag je niet werken (Leviticus 23: 6-8).

Ongedesemd brood, of te wel matses, ze zijn al weken van te voren te koop in megagrote dozen. Om het wat aantrekkelijker te maken, worden er veel speciale pesach-koekjes en -cakes gemaakt. Ziet er allemaal heerlijk uit, maar na 1 hap denk je meestal al snel: brrrr....

Als een brood of koek niet gerezen is, is het een zeer compact goedje, en dat valt als een baksteen naar beneden in je maag. Als je niet oppast krijg je heerlijke buikkrampen. Voor joden is het een verplichting om een week lang alleen ongerezen dingen te eten. Het is zelfs aan winkels verboden spullen te verkopen die niet kosher zijn voor Pesach. Winkels die zich daar niet aan houden kunnen dit jaar zelfs bezoek verwachten van een club die zichzelf in het leven heeft geroepen om controle uit te oefenen op de naleving van het verbod niet-kosher-voor-pesach produkten te verkopen. De mensen van deze club hebben blijkbaar niet zoveel andere dingen te doen deze week.

Pesach duurt een week, de eerste en laatste dag zijn "shabbatsdagen", d.w.z. de winkels zijn dicht, er rijden geen bussen, er wordt niet gewerkt. De tussenliggende dagen zijn geen verplichte vrije dagen, maar de meeste mensen nemen ze wel vrij. De stad is dan ook afgeladen vol met auto's en met mensen die een uitstapje maken, en bij de uitstapplekjes, zoals winkelcentra, musea en dierentuin staan rijen vol auto's zoekend naar een parkeerplaats, en rijen mensen die naar binnen willen. Op de meest onhandige plekken zijn voor de veiligheid wegen afgezet, overal is verkeerspolitie die de chaos alleen maar groter lijkt te maken...

Heel opvallend is altijd wel weer dat je op deze dagen erg veel ultra-orthodoxe families ziet die een dagje uitgaan. Ultra-orthodoxe families zijn meestal hele grote families. Vaak heeft moeder een dikke buik, worden er twee buggy's geduwd en lopen er nog minstens een stuk of zes tot acht kinderen rond. En dan is er ook nog de vader, die op dagen zoals met Pesach zijn boeken even verlaat en met zijn gezin op stap gaat.

Maandag was ik op het onzalige idee gekomen om met de kinderen naar de dierentuin te gaan. We gingen vroeg, dachten we, om de grootste drukte een beetje voor te zijn. Maar dat idee hadden er wel meer, en zo voegden we ons zuchtend eerst in een lange lange rij auto's en vervolgens in een nog langere rij mensen.

In zekere zin zou je kunnen zeggen dat de dierentuin van Jeruzalem een religieuze dierentuin is. In de eerste plaats draagt de dierentuin de naam: Gan HaChaiot HaTenachi, wat betekent "de bijbelse dierentuin". Bijbels, omdat ze proberen zoveel mogelijk dieren die in de Bijbel voorkomen te hebben. Ze hebben er trouwens geen kamelen... Nou hoef je in dit land ook niet naar een dierentuin om kamelen te zien, maar ja, dat geldt wel voor meer dieren. Olifanten hebben ze wel, en ik kan me niet voorstellen dat die in de Bijbel genoemd worden.

Buiten de naam, is er nog een andere reden waarom je de dierentuin "religieus" zou kunnen noemen. Op verschillende plaatsen in de dierentuin vind je tafeltjes met gebedenboeken, zodat je als bezoeker overal je gebeden kunt zeggen. Dus, als het tijd is voor het middaggebed kun je altijd een plek vinden waar je je gebeden kunt zeggen.

Je ziet in de dierentuin dan ook altijd erg veel orthodoxe gezinnen. En nu, in deze Pesachweek waren dat er wel heel erg veel. De mannen in de meest geweldige gewaden, zwart, wit of goud, enorme bontmutsen, grote baarden, 10 kinderen om zich heen... een prachtig gezicht.

Hoewel wij als niet-joden niet verplicht zijn matses te eten, had ik voor tussen de middag maar geen pita's meegenomen. Dat is niet prettig eten tussen allemaal mensen die geen chamets eten (chamets is voedsel dat gerezen is).

Elke Pesach nemen we de vrijheid om ook wat gewone pita's in de vriezer op te slaan. We hebben maar een kleine vriezer, en dus past er niet zoveel in. Dat betekent dat we elke dag een beetje van het een en een beetje van het andere nemen. Zo hopen we de week zonder al te veel buikkrampen door te komen.

Maar voor de dierentuin hadden we dus matses meegenomen. En die zaten we dus op een gegeven moment bij de speeltuin van de dierentuin op te eten. Matses met kaas en matses met chocopasta.

Tja, achteraf vielen we nu bijna nog meer op dan wanneer we wel pita's bij ons hadden gehad... Behalve dat er ook veel Arabische bezoekers waren die ook gewoon hun eigen eten aten, bleken er ook bijna geen orthodoxe joden zo gek te zijn om matses mee te nemen naar de dierentuin. Want zo lekker is dat nou ook weer niet. Wat aten ze dan wel? De geoorloofde ongezonde alternatieven: chips, chips en chips, en bakjes roomijs en waterijsjes... Hier en daar zag je ook nog wel eens iemand een gezonde variant eten: fruit. Ook lekker...

Leestoelichting...

2009-04-09T20:49:00.003+03:00

Hieronder heb ik een fotoverslagje gemaakt van onze dagen in het noorden. Helaas wil ik weer veel meer dan mogelijk is, waardoor de berichten in omgekeerde volgorde op het blog staan. Voor het leesgemak raad ik jullie aan onderaan (vakantie in het noorden) te beginnen en vervolgens de berichten te lezen, tot je bovenaan eindigt.
Als iemand mij een tip kan geven hoe ik het zelf zou kunnen veranderen, dan houd ik me aanbevolen!

Nimrod

2009-04-09T20:03:00.009+03:00

Tenslotte nog een paar foto's van Nimrod, een indrukwekkende kasteelruine, hoog in de bergen. Het is gebouwd in de dertiende eeuw, en is een van de grootste en indrukwekkendste kastelen die oorlogen en stormen "overleefd" hebben in het Midden Oosten (aldus hun eigen folder...). Nou, groots en indrukwekkend is het zeker. Op de foto van een van de poorten kun je zien dat het inderdaad ook bijzonder sterk gebouwd moet zijn: in 1759 was er een aardbeving, dieeen aantal stenen deed verschuiven in de poort. Maar, de poort zelf bleef overeind.

Tja, en nu is het weer voorbij, terug naar het gewone leven. Nou ja, gewoon, de kinderen hebben nog steeds vakantie. En gewoon? De week van Pesach is inmiddels begonnen. Gisteravond de Sederavond, die we in de gemeente van Marina, de pianojuf, hebben bijgewoond. Hoewel het bepaald geen orthodox of traditionele Sederavond was, was het wel een lange zit. Maar ook bijzonder om mee te mogen maken. De komende dagen zullen we nog veel matses eten; de kinderen vinden het heerlijk, dus het is geen straf voor hen. En met de meegenomen kaas, hagelslag en muisjes uit Nederland, is het nog lekkerder!

Water en watervallen

2009-04-09T19:44:00.008+03:00

Niet alleen hebben we ons verwonderd over de bloemenpracht, ook over de hoeveelheid aan riviertjes en watervallen. Je zou al dat water ook in de rest van het land wensen...

De mannen en de vogels

2009-04-09T17:42:00.009+03:00

Kees Jan en Rafael hebben deze dagen hun hart kunnen ophalen aan het spotten van vogels. Overal moesten natuurlijk de verrekijkers en de vogelboeken mee. Een ochtend zijn de mannen zelfs om 6 uur opgestaan, en hebben een lange tocht gemaakt om vogels te kunnen zoeken. Doordat ze geen oversteek konden maken waar ze dachten te kunnen terugkeren, moesten ze een heel eind om, en hebben ze maar liefst 2 uur lang gelopen. En dat zonder ontbijt... Maar ja, je moet er iets voor over hebben!

Wat een bloemen!

2009-04-09T17:29:00.006+03:00

Wandelen en nog eens wandelen

2009-04-09T16:22:00.013+03:00

We hebben heel wat afgelopen deze dagen. Eigenlijk elke dag wel. Omhoog, omlaag, langs heuvels vol met bloemen, naar watervallen en riviertjes, en naar opgravingen en en een kasteelruine hoog op de berg. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat met name de meiden niet altijd even enthousiast begonnen aan een wandeling. Het liefst waren de dames rond het huisje, lekker knutslend en spelend. Maar als we eenmaal op weg waren ging het eigenlijk altijd wel heel goed. Je kunt n.l. als je wandelt ook heel goed "zusje" spelen ("zullen we doen dat we zusjes waren?" vraagt Susan dan aan Miriam. Wat ze dan de rest van de dag van elkaar zijn, ?), en tijdens een rustpauze kun je ook heel goed dansjes doen. Dus, zo vermaakten ook de meiden zich prima tijdens de wandeltochten. We hebben ons vooral ook verwonderd over Michal, die alle klim- en daalpartijen met haar korte beentjes al kletsend doorstond.

Het huisje

2009-04-09T15:42:00.008+03:00

Van buiten een gezellig huisje, van binnen een kaal vertrek, met 7 bedden, verdeeld over maar liefst 4 kleine kamertjes! Dat betekende dat zowel Rafael als Michal een eigen kamertje konden hebben. Dat is een luxe die we normaal niet kennen, en dat beviel met name Rafael erg goed... Verder was er een keukenblok in het huisje, maar daar stond alleen een snelkoker in en wat theeglazen. Gelukkig waren we daar op voorbereid en hadden we een kookplaat en wat pannen, borden en bestek meegenomen. De picknicktafel waar we niet alleen elke dag aan konden eten, maar waar ook heel wat aan afgeknutseld is. De meiden hebben alle drie een enorme stapel tekeningen geproduceerd deze dagen. Je zou haast denken dat we verder bijna niets hebben gedaan, als je de stapel ziet, maar dat is toch niet waar...

Vakantie in het noorden

2009-04-09T15:35:00.005+03:00

We zijn weer terug van 5 heerlijke dagen in het noorden. Het was fantastisch weer, en de natuur prachtig. Je kunt je haast niet voorstellen dat al die bloemen over een paar weken weer verdwenen zijn en dat het het grootste deel van het jaar dor en droog is hier... Het was heerlijk ook, om na een intensieve periode even een paar dagen met elkaar weg te kunnen zijn. Eigenlijk was het te kort, maar ja, na fijne dagen zeg je dat altijd.
Hieronder een kleine impressie van wat we allemaal gezien en gedaan hebben, in foto's. Door op de foto's te klikken kun je ze vergroten.

Vakantie

2009-04-01T09:56:00.012+03:00

Maandagmiddag hebben de kinderen vakantie gekregen. Pesach-vakantie. Hoewel Pesach zelf precies een week duurt, is deze vakantie een heel stuk langer. Al anderhalve week voor het Pesach is, gaan de scholen al dicht. Religieuze moeders verzuchten wel eens, dat de kinderen extra lang van te voren al thuis zitten, om het hen "gemakkelijker" te maken de grote schoonmaak te houden... Voor vrouwen is dit feest bepaald geen gemakkelijk feest. Allereerst al het huis vrij maken van alles waar gist in zit. En dat is heel wat. Er wordt geboend, gepoetst, het hele huis moet op zijn kop. Er mag geen kruimeltje of stofje meer te vinden zijn. En dan moeten er inkopen worden gedaan. De supermarkten worden al weken van te voren omgebouwd; langszaam maar zeker verdwijnen alle niet kosher-voor Pesach-produkten, en worden een aantal produkten vervangen door kosher-voor-pesach-produkten. En een heleboel dingen kun je gewoon op een gegeven moment niet meer kopen tot na pesach. Zoals alle pasta, heel veel diepvriesprodukten (bijvoorbeeld vegetarische schijven), en ook allerlei dingen waar je totaal geen vermoeden van had dat daar iets in zou kunnen zitten dat niet mag! Na alle inkopen moet er eten worden gemaakt. Heel veel eten. De Pesach-week zelf is een week van heel veel zitten en eten, eten, eten. Het liefst ook met gasten aan je tafel En ja, dat eten moet worden klaargemaakt, moet worden opgeruimd en de volgende maaltijd moet al weer worden voorbereid. Veel van deze vrouwen zijn na Pesach totaal afgedraaid...

Gisteren heb ik met de kinderen de vakantie ingeluid, ook met een speciale maaltijd: poffertjes!
's Ochtends moesten we op tijd op pad, omdat Michal en Rafael naar de dokter moesten. Michal moest voor haar hechtingen, en omdat Rafael erg veel pijn had aan een grote vlek op zijn borstkas, heb ik hem ook gelijk maar even meegenomen. En gelukkig maar, want hij bleek een geinfecteerde insectenbeet te hebben. En nu heeft ie een flinke antibioticakuur gekregen. De twee weken dat de hechtingen erin moesten blijven waren nog niet helemaal voorbij, maar omdat we morgen naar het noorden gaan, en er al een hechting spontaan uit was gegaan, en omdat Rafael ook naar de dokter moest, hoopte ik maar dat het al wel kon. En dat was ook gelukkig zo. Michal zat doodstil op mijn schoot, toen de dokter de hechtingen eruit haalde. Het was nogal een gepruts, maar ze heeft geen krimp gegeven. De dokter vond de wond er mooi uitziet, maar betwijfelde of je er ooit niets meer van zult kunnen zien. Nou ja, helaas... Het eerste wat Michal toen ze klaar was tegen me zei, was: "Kijk eens wat ik mijn mond nu ver kan open doen!"

En zo vond ik dat we wel toe waren aan iets gezelligs, en dat waren de poffertjes. Nou, die smaakten ons allemaal heerlijk! Tijdens het eten zei Susan opeens: " Toch wel zielig voor papa, dat hij nou geen poffertjes kan eten." Rafael antwoordt: "Ja, maar papa kan naar de snackbar, die kan een lekkere kaassouflee eten!" Zegt Miriam: "Ja, en patat met mayonaise". Het onderwerp patat brengt Miriam bij de enige plek in Israel waar je ook patat kunt eten (zij het met ketchup) n.l. de Mac Donalds. En ze zegt: "Kunnen we volgende week een keer naar de Mac Donalds?" Rafael en Susan beginnen te roepen: "O bah, nee, vies, dan worden we allemaal misselijk, ik wil niet naar de Mac Donalds!" Michal, die het allemaal niet zo volgt en volgens mij helemaal niet door heeft waar het over gaat, roept ook: "Nee, daar wil ik niet heen!" Miriam: "Ja, maar daar krijg je een hele mooie ballon!" Zegt Michal: "Ik wil er er toch niet heen!" Susan: "Ik vind een ballon wel mooi, maar ik wil niet misselijk worden, ik eet liever poffertjes!" En zo waren we weer terug bij de poffertjes. We zijn gezegend met kinderen die niet naar de Mac hoeven/willen, ook Miriam hoeft niet echt zo nodig. Want een ballon kun je ook wel ergens anders krijgen...

.
.

Dit keer moest ik zelf ook op de foto van de kinderen. Miriam heeft hem gemaakt.

Nu, woensdagmorgen, nog een paar uur, dan stappen we in de auto en rijden naar het vliegveld om Kees Jan op te halen. De kinderen zijn de hele dag al super opgewonden, en het valt niet mee om deze laatste uren door te komen. Morgen gaan we met elkaar een paar dagen op vakantie. We hebben een huisje gehuurd in het hoge noorden, vlak bij Kiryat Shmona. We zijn daar al eens eerder geweest, en het is een heerlijke plek. Vooral nu, alles bloeit en groeit, groen, geel, rood... En er wordt heerlijk weer voorspeld voor de komende dagen. Dinsdag komen we weer terug. De woensdag erna begint 's avonds Pesach. Marina, onze pianolerares, heeft ons uitgenodigd de Sederavond te vieren in haar gemeente. We zijn benieuwd!

Tenslotte nog dit: Miriam en Susan hadden aardig wat huiswerk gekregen voor deze vakantie. Vanmorgen stelde ik voor dat ik samen met Rafael en Michal even wat boodschappen zou doen, en zij in die tijd alvast iets van hun huiswerk zouden maken. De meiden vonden dat goed, en zo ging ik met Rafael en Michal naar de winkel. Toen we vlakbij de winkel waren, begon Rafael opeens te kreunen: "O, ik ben vergeten naar de w.c. te gaan. O, ik moet zo nodig..." Ik zeg: "Nou, dan moet je maar vast naar huis gaan." Maar Rafael reageert niet, en loopt met gekromde benen verder, al kreunend en piepend. Ik zeg nog een keer: "Ga dan naar huis Rafael, als je zo nodig moet." Opeens gaat Rafael rechtop staan, en zegt met een grote grijns: "1 april!"

Had ie me mooi te pakken!

Een feest dat geen feest was

2009-03-22T12:08:00.015+02:00

Terwijl ik de laatste hand leg aan onderstaand stuk, giet de regen buiten met bakken uit de hemel. Regen, die de hele dag al voorspeld was, maar was uitgebleven. Het was een prachtige dag, half bewolkt en een graad of 20. Vanochtend heel vroeg is Kees Jan vertrokken naar Nederland voor zijn werkbezoek. En nu, terwijl ik dit schrijf, is hij al weer druk met zijn eerste lezing bezig.

Rafael jarig

Vorige week is Rafael 10 jaar geworden. Lang had hij ernaar toe geleefd. Het was erg leuk om te zien hoe ontzettend blij hij met zijn cadeautjes was: een verrekijker en een vogelboek. Kees Jan heeft zijn eigen hobby goed op hem overgebracht, want ook Rafael is helemaal weg van vogels.

Wel of geen feestje

Toen we een paar weken geleden aan Rafael vroegen of hij al ideeen had over een feestje, kwam hij niet verder dan te zeggen dat er twee jongens waren die hij wilde uitnodigen: zijn beste vriend, en nog een andere jongen. De rest hoefde niet te komen wat hem betrof. Ik was geschokt, en dacht terug aan vorig jaar, toen hij, zoals dat hier gewoon is, alle jongens van zijn klas wilde uitnodigen. En dat hebben we toen ook gedaan. Maar, zoals ik al eens eerder heb geschreven, is dit schooljaar alles een stuk ingewikkelder. Toen ik met hem erover praatte, en wat namen noemde van andere kinderen, was zijn reactie: maar als ik A uitnodig, krijgt die ruzie met B, en als ik C uitnodig, gaat die weer heel vervelend doen, en wordt D de hele tijd gepest. Kortom, het was een grote puzzel hoe het ooit een leuk feestje zou kunnen worden. We besloten het maar even te laten rusten. Toch hadden Kees Jan en ik wel het gevoel dat met de nieuwe juf de situatie in de klas langszaam beter werd. En blijkbaar dacht Rafael dat ook, want vorige week zei hij opeens, dat hij toch wel alle jongens wilde uitnodigen. Want, zo zei hij, het gaat op het moment best goed in de klas.

Toch een feestje

En zo gebeurde het. Afgelopen vrijdagmiddag zou er een voetbalfeestje komen in het park. Voetballen vinden alle jongens van de klas leuk, ze zouden een klein toernooitje kunnen houden en Kees Jan zou de boel "leiden". Ik zou voor de koek en zopie zorgen, en de hand en spandiensten doen. Maar alle positieve verwachtingen ten spijt, het hele feest werd een fiasco.

Het begon al direct tijdens het eerste wedstrijdje. De kinderen waren in groepjes van twee gedeeld, en moesten om de beurt vijf minuten voetballen tegen elkaar. Maar al snel was het ruzie, pesten (lelijke dingen zeggen over een van de kinderen), huilen. Rafaels beste vriend liep huilend het park uit en wilde naar huis. Hij is vaak het pispaaltje, en wilde absoluut niet meer terug naar de groep. Ik heb geprobeerd zijn moeder te bellen, maar die nam helaas niet op. - even tussen haakjes: zijn (alleenstaande) moeder is een goede vriendin van me, en ze is ook christen. Sinds alle troubles op school, komen we regelmatig bij elkaar om te bidden voor de klas, voor de kinderen. En dat doet me altijd zeer goed moet ik zeggen. -

De boel werd nog eens zwaar verergerd door een paar jongens van een jaar of 15 die voortdurend rond de jongens van Rafaels klas rondhingen, zaten te intimideren, vuurtjes stoken, sigaretjes roken, en die de hele tijd probeerden dingen van de tafel te pakken (waar eten en drinken op stond). Telkens als Kees Jan of ik zeiden dat ze weg moesten gaan, zeiden ze alleen maar: "Waarom, mogen we hier niet staan? We doen toch niks?" Toen Kees Jan op een gegeven moment zat te praten op een bankje met Rafaels vriend, kwam een van die grote jongens er bij staan, ging zelfs erbij op het bankje zitten en zei: "Wat is er met hem aan de hand?" Kees Jan zei dat hij op moest hoepelen en dat hij alleen met hem wilde praten. "Waarom?", was zijn reactie. "Ik mag hier toch zeker wel staan? Ik mag toch zeker wel weten wat er aan de hand is?"

Weer die step

Omdat we het zat waren besloten we de taart maar aan te gaan snijden, en het "feest" eerder af te laten lopen dan bedoeld. Taart en zingen voor de jarige is hier het einde van het feest. Behalve taart, hadden we ook nog een grote grabbelton gemaakt, waaruit iedereen een cadeautje mocht grabbelen als hij naar huis ging. Maar op dat moment kwam de volgende tegenslag: opeens stond Michal voor me met een enorm bebloed gezicht. Er zat een heel diep gat net naast haar lip. Niet groot kwa oppervlakte, maar wel heel diep. Alsof er een spijker in was gegaan. Er zijn twee versies van het gebeuren, of een van de jongens heeft haar geduwd, of een jongen duwde een andere jongen en die viel weer op Michal. Hoe dan ook, ze is met haar gezicht ergens op een punt gevallen van de step (weer die step!). En dat, terwijl ze niet eens aan het steppen was. Het was duidelijk dat dat gehecht moest worden, en Kees Jan is met haar naar het ziekenhuis gereden, terwijl ik probeerde de boel tot een redelijk einde te brengen.

Einde zonder einde

Ik hoopte maar dat er snel wat ouders zouden komen, want intussen begon het geheel behoorlijk uit de hand te lopen. De twee "groten" hadden het voortdurend op Rafaels vriendje voorzien, Miriam was helemaal in tranen, heel bang voor die jongens, de jongen die de val had veroorzaakt was naar huis gevlucht, een aantal anderen renden achter hem aan, intussen werd er weer een nieuw vuurtje gestookt, maar, er kwam geen ouder. Hoewel het inmiddels al lang tijd was. Een aantal kinderen ging zelf weg, zonder gedag te zeggen, anderen bleven nog in het park hangen. Hoefden blijkbaar niet naar huis. De helft was niet geinteresseerd in de taart, en ook de grabbelton stond onaangeroerd. We hebben hem uiteindelijk net zo vol weer mee naar huis terug genomen.

De enige die uiteindelijk werd opgehaald, was Rafaels vriend. Toen zijn moeder kwam, en hoorde dat haar zoon weer eens gepest was, werd ze heel boos en begon enorm uit te varen tegen een van de kinderen. Die jongen weer in tranen. En, jawel hoor, al gauw stonden ook die grote jongens er weer bij. Deze jongens, waarvan er een de neef bleek te zijn van de grootste probleemmaker van Rafaels klas, begonnen te roepen dat haar zoon geen jood is, omdat zij christen is. Zijn vader is dan wel joods, maar volgens de joodse wet, is het kind dan niet-joods. En dat was blijkbaar reden genoeg om hem te mogen pesten. "Jullie zijn geen joden, jullie eten varkensvlees," en nog meer van dat soort uitroepen kregen ze over zich heen. Er kwam op dat moment een oude orthodox-joodse man langs lopen, grote grijze baard, zwart pak. De jongens riepen hem erbij: "Vertel eens, als je moeder christen is en je vader is joods, ben je dan joods?"

Er ontstond een kort gesprek, maar de man liep al snel weer verder. Blijkbaar had hij geen zin in dat gesprek.

En ik, ik wilde naar huis. Maar ik kon niet echt weg komen. Ik voelde me verantwoordelijk en wilde niet weggaan zolang er nog vanalles aan de hand was. Bovendien zat ik met allemaal spullen en had Kees Jan de auto bij zich, omdat hij met Michal naar het ziekenhuis was. Uiteindelijk ben ik met Miriam en Susan een keer heen en weer gelopen, en heeft Rafael op het boeltje gepast. En daarna zijn we met zijn vieren met de laatste spullen naar huis gelopen.

Shabbat

Een dag rust heb je nodig, zeker na zoiets. Kees Jan kwam die vrijdagmiddag pas laat thuis met Michal. Het duurde allemaal nogal lang, maar het ging gelukkig goed met haar. Ze heeft vijf hechtingen gekregen, die er twee weken in moeten blijven zitten.

De moeder van Rafaels vriend kwam na het "feest" nog langs, en we hebben nog even goed kunnen praten. En we hebben gelijk maar afgesproken dat we snel weer eens bij elkaar zouden komen om te bidden. De afgelopen weken was het er een beetje ingeschoten, om verschillende redenen. De shabbat was verder heerlijk rustig. We zijn eerst de hele stad doorgecrosst, op zoek naar de apotheek die weekenddienst had, want in alle ontsteltenis waren we de tube zalf kwijt geraakt die Kees Jan had gekregen in het ziekenhuis voor de wond van Michal. Gelukkig hadden we nog wel een recept. Daarna zijn we lekker een tijdje buiten geweest, hebben buiten lekker zitten snoepen van de rijkelijk overgebleven verjaardagstaart, en hebben de rest van de dag rustig aan gedaan. Zo stil en bedeesd Michal in het ziekenhuis was, zo'n kletstante was ze op shabbat al weer. Ze kan haar mond niet zo heel ver open doen met de hechtingen er vlak naast, maar dat heeft geen enkele invloed op haar veelvuldige gepraat: zo had ze meteen al commentaar op de kleur van de hechtingen, die is n.l. zwart:

"Mama, vind jij de kleur van mijn draden mooi? Miriam en Susan niet. Waarom mocht ik niet kiezen welke kleur ik wilde? De dokter had eerst moeten kijken welke kleur armen ik heb, want dan had ik tzeva-goef (lichaamskleur) gehad, klopt he mama?"

's Avonds in onze gemeente, werd ik erg bemoedigd door de gastspreker die er was. Hij sprak over Ruth: de niet-joodse, de Moabitische, uit wie koning David voortkwam, en uit wie uiteindelijk de Messias is geboren: God gebruikt in Zijn plan om de wereld te redden jood en heiden samen. Het valt niet altijd mee om als niet-jood hier te leven. Maar om van een jood te horen dat God over die grenzen heen juist Zijn werk doet, Zijn eigen weg gaat, bemoedigde me.

De nieuwe schoolweek

Vanochtend hebben we het samen bidden voor de klas weer opgepakt. En ik moet zeggen dat dat mij (en mijn vriendin!) heel goed heeft gedaan. Het is bemoedigend dat je je kinderen bij onze Hemelse Vader kunt brengen, en te weten dat Hij er voor hen is, ook op school.

Met Rafael gaat het gelukkig goed. Natuurlijk is hij teleurgesteld over het hele gebeuren, maar hij is ook open en praat erover.

Gisteren had Kees Jan Rafaels juf, Judith, uitgebreid gesproken over het gebeuren. Hoewel het natuurlijk buiten schooltijd om gebeurd is, vonden we wel dat ze het moest weten. Judith reageerde heel geschokt en liet duidelijk merken hoe belangrijk ze het vond dat we haar belden.

En vandaag is ze er ook echt mee aan de slag gegaan. In de klas als geheel -Rafael vertelde dat ze heel boos was dat kinderen het in hun hoofd haalden om een feestje te verpesten van een klasgenoot -, maar ook heeft ze verschillende gesprekken gevoerd met Rafael apart, en met Rafael en de grootste probleemmaker van het feestje samen. Deze jongen heeft zijn excuses aangeboden, maar Rafael wist niet goed hoe hij daar op moest reageren. Want, de jongen zei: "Ik wilde alleen je vriend maar pesten, ik wist niet dat ik je hele feest verpestte op die manier." Of hij er wat van geleerd heeft? We zullen het zien.

Wat ik nog het meest positief vind, is dat Rafael geprobeerd heeft aan Judith uit te leggen dat wat er op de verjaardag gebeurde niet op zich staat, maar dat er voortdurend deze dingen gebeuren. Het hele jaar al. En hij heeft geprobeerd haar uit te leggen wat er in zijn ogen telkens mis gaat. Dat vind ik maar knap van hem, en ik moet zeggen dat ik me ook wel heel erg trots op hem voel. Na alles wat er gebeurd is!

Een bloedige shabbat

2009-03-15T21:43:00.007+02:00

Zaterdagmorgen, 7 uur: gillende sirenes door onze straat. Even later is het weer rustig. Ik draai me nog maar even om in bed en geniet van het feit dat de kinderen nog slapen. Aangezien we hier maar een een-daags-weekend hebben, "mogen" Kees Jan en ik om de beurt op shabbat "uitslapen". D.w.z., om de week hoeven we niet als eerste op te staan als de kinderen wakker zijn. Deze shabbat is het helaas niet mijn beurt om te blijven liggen en ik ben helemaal blij dat de kinderen niet wakker zijn geworden van die gillende politie-auto's.

Later, als iedereen inmiddels wakker is, zit ik even achter de computer. Ik kijk even of er nieuws is. En dan lees ik tot mijn grote verbazing dat er die ochtend om 7 uur zich een drama heeft voltrokken in onze straat: een eindje verderop zijn twee overvallers met hun auto door een ruit van een kledingwinkel gereden, en hebben vervolgens hun auto volgeladen met spullen. De politie die er snel bij was, riep de overvallers op naar buiten te komen. Maar de overvallers sprongen hun auto in en reden recht op de politie af. Die is gaan schieten, en een van de twee overvallers is doodgeschoten. Op shabbatmorgen, om 7 uur, een paar honderd meter bij ons vandaan. Absurd...
Later op de ochtend komen we langs de winkel: een enorme ravage. En wat een akelig idee, wat daar gebeurd is. We gaan weer verder, op weg naar vrienden, met wie we afgesproken hebben. Samen eten, bijkletsen en de kinderen spelen. D.w.z. vooral de meiden konden lekker spelen, want onze vrienden hebben twee dochters. Rafael moest dus proberen zichzelf te vermaken. Af en toe is hij toch wel een beetje zielig! (tussen twee haakjes: we hebben ook vrienden die vier jongens hebben. En die zien we ook regelmatig op shabbat. Dus gelukkig voor hem is het echt niet altijd zoals deze shabbat.)

De meiden horen of zien we nauwelijks. Die vermaken zich uitstekend. Totdat....er klinkt een vreselijk gebrul buiten. Ik hoor het onmiddelijk: Susan, en het is goed mis!

En ja, het is inderdaad ook mis. Ze was aan het steppen, over de tegels (spekglad) tussen de flatgebouwen. En ze ging onderuit, voluit met haar gezicht op de grond. Overal bloed, en, tussen al het bloed door zie ik waar ik bang voor ben: twee voortanden gebroken! Wie Susan kent weet dat, toen ze nog geen drie jaar was, ze een keer gevallen is, en daarbij haar voortand met wortel en al verloor. Al die afgelopen jaren heeft ze altijd met een gat voor in haar mond gelopen.

Een aantal maanden geleden heeft ze ook haar andere voortand gewisseld. Er kwam vrij snel al weer een nieuwe door, maar waar het gat zat, bleef een gat. Grote spanning dus, of er wel een nieuwe tand zou komen. Maar, eindelijk eindelijk, brak ook daar een nieuwe tand door. Sinds een maand of twee had ze weer twee voortanden, d.w.z. tanden die nog aan het doorkomen waren. Daar waren we natuurlijk allemaal heel blij mee.

Susan was heel erg overstuur. Haar lip was flink dik, ze had pijn en het bloedde dus behoorlijk. De rest van de middag heeft ze grotendeels snikkend op mijn schoot gezeten. Gelukkig kon ze zich er op een gegeven moment wel weer overheen zetten, en heeft toen nog een poos met de andere meiden gespeeld.

Om 17.00 uur gingen we naar de kerk. Inmiddels was ze weer zo opgeknapt, dat ze een leuk plannetje had bedacht: tijdens onze diensten is er altijd een moment dat mensen naar voren mogen komen om een getuigenis te geven. Iets te vertellen over de afgelopen week. Of om voorbede te vragen voor iets of iemand. Het is allemaal heel informeel (zoals de hele dienst), en er is ruimte voor van alles en nog wat. Tijdens het zingen zei Susan met glimmende oogjes tegen mij dat ze samen met mij naar voren wilde en dat ik dan moest vertellen wat er was gebeurd. Slik. Nog niet zolang geleden wilde Miriam ook iets vertellen, en liep het erop uit dat ik het hele verhaal moest houden, omdat ze het toch een stuk enger vond dan ze van te voren had gedacht. Dus vond ik dat het nu Kees Jans beurt was. Ik zei: "Vraag maar of papa dat wil doen..."

En zo gebeurde het. Kees Jan ging inderdaad met Susan naar voren, en vertelde het verhaal. Hij zei aan het eind: "Ik weet niet of dit wel een getuigenis is; maar misschien is het getuigenis wel, dat er niets ergers is gebeurd, want het had veel erger kunnen aflopen."

Hoe waar deze woorden waren, hoorden we de volgende dag, gisteren dus, van de tandarts. Ze heeft echt heel veel geluk gehad. Vooral omdat haar tanden nog niet volgroeid zijn. En, het beste nieuws, dat hij het heel mooi weer kan maken. Volgende maand al, als de tanden nog weer iets verder gegroeid zijn. Dus daar wachten we nu op.

Poerim III

2009-03-12T11:09:00.005+02:00

Op de laatste vakantiedag van Poerim, gisteren dus, is Miriam met me meegegaan naar Jemima.

Ze wilde al heel lang graag een keer daar naartoe, en gisteren kon dat dus. Miriam wil erg graag zorgen en verzorgen, en ze had al helemaal bedacht dat ze later wel in Jemima wil werken. Ze was heel opgewonden en zenuwachtig van te voren. Niet alleen omdat we naar Jemima zouden gaan, maar ook het feit dat ze naar een Palestijns dorp zou gaan, vond ze heel spannend. Hoewel onze kinderen de muur al wel vaker hebben gezien, komen ze toch niet vaak aan de andere kant ervan. En aangezien ze op school van andere kinderen weinig positiefs horen over Palestijnen, was het daarom alleen al heel goed voor Miriam om mee te gaan. De Palestijnse teachers in Jemima waren allemaal erg enthousiast om Miriam te zien, en probeerden allemaal een praatje met haar te maken. Maar Miriam zelf was heel verlegen. Ik had geprobeerd haar een beetje voor te bereiden op de kinderen, maar ik denk dat de werkelijkheid toch wel een beetje anders was dan ze zich had voorgesteld. Maar uiteindelijk vond ze het allemaal toch wel heel leuk en interessant. Ze heeft veel zitten kijken, en wat foto's gemaakt. Bij het dansen probeerde Maram haar de hele tijd over te halen om mee te doen, maar dat durfde ze niet. In het muziekgroepje gebeurde hetzelfde: Marianna, een meisje uit de groep, wilde ook graag dat Miriam mee ging doen. En Marianna kreeg het wel voor elkaar: uiteindelijk ging Miriam toch ook mee doen!

Poerim II

2009-03-12T08:02:00.012+02:00

Afgelopen dinsdag zijn we met zijn allen naar Mitzpe Ramon geweest: de grootste krater ter wereld. Het is zo'n 200 kilometer rijden, natuurlijk niet over een snelweg, dus het kost wel wat tijd om er te komen. Maar we wilden deze plek erg graag een keer aan de kinderen laten zien. Nu het nog niet heel heet is, en de kinderen drie dagen vrij waren, leek het ons wel een goed idee om dat dinsdag dus te doen. De avond ervoor zaten we al grapjes te maken: wie zal morgen het eerst zeggen dat ie misselijk is, en zal dat nog in Jeruzalem zijn, of zijn we de stad dan net uit...? Zo gaat het namelijk standaard bij uitstapjes: er is altijd wel een of meerdere kinderen misselijk, vooral op de heenweg. En ja hoor, zo ging het ook: we waren Jeruzalem nog niet uit, of Susan en Michal begonnen al te klagen. En dus hadden we onze eerste frisse-lucht-stop al heel snel: tussen prachtige gele bloemen, zijn een paar witte sippe meisjes te zien:

Gelukkig deed deze vroege stop wel goed. Daarna ging het beter, en konden we onze eerste stop, in Beer Sheva, zonder spugen halen... Maar lang duurde het wel. Vlak voor Beer Sheva kwamen we in een file terecht, vanwege een roadblock ('s avonds lazen we dat er een soldaat was neergestoken), en na de file kwamen we in een nieuwe file: Beer Sheva was namelijk Poerim aan vieren, en het was afgeladen druk overal. Dus voordat we een rustiger plekje hadden gevonden voor een pitstop, was ook Miriam inmiddels beroerd geworden. Ik moet eerlijk zeggen dat ik me die ochtend herhaaldelijk heb afgevraagd waar we aan begonnen waren...

Na deze stop, het laatste deel van de reis, op naar Mitzpe Ramon.
Dat was nog ongeveer een uur rijden.
Nou, gelukkig haalden we dat goed, en konden we daar een tijd blijven. De zon scheen heerlijk, en we konden genieten van deze indrukwekkende plek. We zijn een tijdje in het bezoekerscentrum geweest, alwaar Rafael zich storte op de kinder-puzzel-tocht. En verder zijn we gewoon lekker buiten geweest.
De terugweg ging overigens een heel stuk sneller en beter. Niet in het minst omdat Michal een groot deel van de terugreis sliep en omdat er gelukkig niemand misselijk werd.

Poerim I

2009-03-11T21:53:00.020+02:00

Het was de afgelopen dagen Poerim, het feest van verkleden en gek doen. Zondag werd op alle scholen Poerimfeest gevierd. De ochtend was het op alle scholen feest, vanaf de middag waren de kinderen vrij, tot en met woensdag. Op de school van Rafael, Miriam en Susan wordt geprobeerd de kinderen zoveel mogelijk te stimuleren met eigen gemaakte spullen te komen, in plaats van kant en klaar gekochte kostuums. Het is erg leuk om te zien hoe creatief sommigen zijn! De leukste, opvallendste, grappigste kostuums krijgen een prijs. Susan, die Pipi Langkous was en Rafael, als hop (de Israelische vogel) kregen ook een prijs.

Miriam (als dalmatier) met haar vriendin Hadar

Pipi, die hier Bilbi heet (want pipi betekent hier een plasje...)

Onze grapjurk Michal, was de afgelopen 3 weken er vol van dat ze een "prinsesje" zou zijn met Poerim. Maar zaterdagavond, net voor het slapen gaan, bedacht ze zich: "Nee, ik wil het konijnenpak aan" Dat pak lag nog in de verkleedkist, maar zit inmiddels al behoorlijk krap. Maar goed, geen prinses dus, maar: konijn!

Rafael houdt niet van verkleden, maar voor vogeltjes heeft ie alles over. Hij is en blijft onze vogeljongen...

De meest opvallend verkleedde persoon zag ik op de middelbare school, tegenover de school van onze kinderen. Een tiener, die verkleed was als Jezus: een lange witte jurk en met een enorm groot houten kruis op zijn rug...

Nog een paar foto's:

.
.

.
.
.

Michal op de gan en Susan op school

onder: Susan met haar juf Metal

Februari

2009-03-11T21:04:00.012+02:00

Voor mijn doen heb ik wel heel erg lang niet meer geschreven. De hele maand februari zelfs niet! Daarom nu eerst maar even een korte update, van een aantal gebeurtenissen van de afgelopen weken.

Schoolcrisis
Dit schooljaar is tot nu toe niet eenvoudig geweest voor Rafael, en ook ons heeft het al aardig wat hoofdbrekens gekost. Veel gerommel in de klas, wisselende juffen, die de klas niet aankonden, veel gepest in de klas, slechte communicatie van de schoolleiding en boze en roddelende ouders, dat zijn zo'n beetje de kernwoorden. Het was moeilijk te zien hoe Rafael echt onder de situatie leed. Hij is een echte binnenvetter, en vond het erg moeilijk te praten over wat hem dwars zat. Het goede nieuws is gelukkig wel, dat hij, uiteindelijk, toch is gaan praten, en dat hem dat zichtbaar opluchtte. Inmiddels heeft de klas een nieuwe juf, en het ziet er nu toch echt naar uit dat de sfeer in de klas aan het veranderen is. In elk geval is Rafael een stuk vrolijker weer, en toen hij net voor Poerim thuis kwam met een "ouderwets" goed cijfer voor een rekentoets en ook nog eens met een "super-leerling-van de maand-diploma" (een diploma dat elke maand aan een aantal kinderen op school wordt uitgereikt), was hij zichtbaar gelukkig... En helemaal leuk vond hij het dat ook Susan een "super-leerling-diploma" had gekregen!

Rafael "als vogeltje" op de open dag van school

Ziektes
Verder werden we opnieuw geplaagd door zieke kinderen en dit keer ook een zieke moeder. Griep en keelontsteking zorgden ervoor dat ik zo'n twee weken belabberd was. Voor mij heel bijzonder, want de laatste keer dat ik ziek in bed lag, kan ik me al niet eens meer herinneren. Een andere bijzonderheid is dat ik antibiotica heb gekregen, en dat ik er nog blij mee was ook! Ik ben helemaal geen voorstander van dat spul, maar ik was maar wat blij dat het me van de keelontsteking kon afhelpen!

Petra
Direkt daarna kregen we bezoek van (tante) Petra. We hadden een hele gezellige tijd samen (9 dagen), en de kinderen zijn natuurlijk superverwend.
De laatste dag van haar bezoek hier hadden we een jarige: Michal. Voor Michal was het natuurlijk ook heel erg leuk dat Petra er was op haar verjaardag.

Michal
Die kleine Michal is inmiddels al weer 4 geworden. Dat is aan alles te merken. Ze is een enorme kletskous: van het moment dat ze opstaat begint ze te praten, en haar mond gaat pas weer dicht als ze 's avonds moe in bed ligt. Misschien dat ze zelf ook moe wordt van al dat geklets, want ze gaat ook nog steeds erg graag 's middags even slapen. "Even" is trouwens niet het goeie woord, meestal maak ik haar naar twee uur maar eens wakker...
Door de week is er lang niet altijd tijd voor een middagslaapje. Ze komt om half twee uit de gan, en om drie uur moeten we weer op school zijn. Vlak na haar verjaardag vroeg Michal een keer: "Ga ik soms geen middagslaapje doen? Ben ik soms groot?"
Ze praat erg graag over "groot" zijn, en denkt voortdurend dat nu ze vier is, ze een "bogeret" is. Op de gan zijn bogeriem (kinderen van 5 en 6 jaar) en tsaieriem (kinderen van 3 en 4 jaar). Nu ze vier is, moet ze toch wel een bogeret zijn, vindt ze.
Al haar gepraat kenmerkt zich door een zin, die ze overal achteraan plakt: "Klopt, he mama?"
Zo'n gesprek gaat dan zo: "Nu ben ik groot he, mama, nu ben ik ook een bogeret. Dan mag ik ook aan de sjoelgan (tafel) van de bogeriem zitten. Klopt he mama?"
Ik: "Nou, als je vijf bent, dan ben je een bogeret. Nu nog niet."
Michal: "Ja, maar ik ben nu wel bijna een bogeret, want ik ben al vier. Klopt he mama, en na de zomer ga ik ook naar kitta aleph (eerste klas lagere school). Klopt he mama?"
Ik: " Nee, na deze zomer nog niet. Jij mag nog een jaartje op de gan blijven." Ik vertel haar maar niet dat het nog twee jaar duurt voor ze naar kitta aleph zou gaan, want dat zal wel helemaal niet landen...
En dan begint het weer opnieuw: "Tali is ook een bogeret, klopt he mama? Maar Lea nog niet. Die is nog heeeeel klein. En Shlomo is ook nog heeeeeeel klein. Die zijn nog tsaieriem. Maar ik ben al groter. Als je zo bent (ze laat 5 vingers zien) ben je een bogeret. En als je zo bent (laat 4 vingers zien), zoals ik, ben je ook een bogeret, maar eigenlijk nog niet. Klopt he mama?"
"Ja hoor," zucht ik dan maar....

Drie minuten

Michal vraagt of ze in de zandbak mag spelen. Daar ligt altijd een grote plank op, tegen katten. Dus de vraag is eigenlijk of ik de plank eraf wil halen. Ik zeg: "Dat is goed, maar dan moet je niet na drie minuten al weer zeggen dat je wat anders wilt doen."
Michal, heel serieus: " Dat is goed. Dan zeg ik dat wel na vier minuten, goed?!"

Jemima
Verder kan ik nog vertellen dat ik in januari ben begonnen met wat vrijwilligerswerk te doen bij Jemima, het tehuis voor verstandelijk gehandicapte kinderen in Beit Jala.
Ik ga daar nu een keer per week naar toe, en doe daar een aantal verschillende dingen, die allemaal met muziek en bewegen op muziek te maken hebben. Allereerst ga ik altijd naar jongetje van drie, dat met een waterhoofd geboren is. Met hem zing ik liedjes, en doe bewegingen. Daarna heb ik twee meiden (van een jaar of 20) met wie ik "dans"; d.w.z. we bewegen op muziek, en tegelijkertijd probeer ik hen een aantal stappen te leren. Allemaal heel low-level, maar super leuk.

dansen met Choeloed en Maram

Tenslotte, na het dansen, geef ik een soort muziekles aan een groepje kinderen tussen de 7 en 14 jaar. We luisteren naar muziek, we maken zelf muziek, we zingen met de gitaar. De eerste lessen kostten me veel moeite om iedereen die kan lopen op zijn stoel te houden, en de rolstoelers op hun plek te houden, maar dat gaat nu een heel stuk beter moet ik zeggen.
Ik vind het geweldig om te doen, en geniet er heel erg van. Ik ben ook heel blij dat er echt een grote uitdaging in zit. Vrijwilligerswerk is er genoeg te vinden hier, maar om iets uitdagenders te vinden dan schoonmaken of kantoorklusjes viel niet mee. Des te blijer ben ik dan ook met deze nieuwe klus!

Achmed vindt het heerlijk om te luisteren naar liedjes met de gitaar. Vaak wordt hij al vroeg gebracht, voordat de andere kinderen er zijn. Dan zing ik wat liedjes voor hem...

Huiswerk

2009-01-20T09:09:00.003+02:00

In Israel krijgen de kinderen vanaf de eerste klas (groep 3) huiswerk. En niet zuinig ook. En dat terwijl ze ook nog eens zes dagen per week naar school gaan.
Elk jaar wordt de hoeveelheid huiswerk meer. En je bent helemaal de klos als je een paar dagen ziek bent geweest. Toen Rafael net na Chanoeka een week ziek was geweest, had hij een enorme berg huiswerk elke dag. Eén dag had hij maar liefst 14 verschillende opdrachten bij zich. Het was dan wel niet allemaal voor de volgende dag, maar toch wel voor diezelfde week. Onze kinderen zijn wat huiswerk betreft helemaal klaar voor de middelbare school straks in Nederland.
Toen we aan het begin van het schooljaar een ouderavond hadden met Rafaels klas, was er een ouder die begon te klagen over het huiswerk. Rafaels juf, Moor (degene die nu met een gebroken been thuis is) staat bekend als een juf die niet alleen heel streng is, maar ook nog eens heel veel huiswerk opgeeft. Moors reactie was dit: "Ja, ik weet dat kinderen ook willen spelen, en er is sport, er zijn vriendjes, maar het is toch echt heel belangrijk dat ze de discipline leren van het huiswerk. Straks moeten ze naar de middelbare school, en dan moeten ze weten hoe ze dat moeten doen."
Yael (naast wie ik zat) en ik keken elkaar aan, en grijnsden: "Ja, en daarna moeten ze in het leger en gaan studeren en gaan trouwen, o ja, en dan komen er ook nog kinderen, moeten we ze daar dan ook maar niet vast op voorbereiden?"
Maar goed, voordat iemand zou denken dat Rafael zielig is, dat is hij toch ook weer niet. Hij houdt het allemaal keurig bij en maakt zijn huiswerk snel en goed. Bij hem is het zelfs zo dat hij soms met plezier extra dingen thuis doet. Het gebeurt n.l. regelmatig dat hij uit de klas is, om andere dingen te doen. Zo zit hij in de blokfluitgroep van school (van zijn eigen zakgeld heeft hij een altfluit gekocht waar hij enthousiast op speelt), en regelmatig moeten ze extra oefenen voor een optreden. En regelmatig heeft hij dus een optreden. Evenzo met het schoolkoor. Ook daar is hij voor uitverkoren om in mee te zingen. Voor al die dingen geldt dat hij met enige regelmaat dan een of meerdere lessen mist, die hij thuis weer inhaalt.
En sinds vorige week heeft hij weer iets nieuws: elke zondag mag hij nu helpen in de klas van Susan, als haar klas computerles heeft. Samen met nog een paar andere kinderen uit de hogere klassen. Susan vindt het helemaal geweldig. En Rafael ook. Hij is dol op Susan, en is bijna de hele tijd bij haar. Af en toe gaat hij ook naar andere kinderen, maar Susan helpen vindt hij toch wel echt het leukst. En ja, dat dat betekent dat je dan thuis een extra opdracht moet inhalen, ach, daar geeft hij niks om. Voor Susan doe je alles...

en ook thuis geeft Rafael nog een keertje met plezier computerles aan zijn kleine zusjes...

Van Deutsche Püncktlichkeit en Hollandse Zunigheid

2009-01-19T21:22:00.004+02:00

Het zwembad is nog geen 200 meter bij ons huis vandaan. Dat is erg handig, als je kinderen op zwemles zitten. De afgelopen jaren zijn we er kind aan huis geworden. Eerst had alleen Rafael les, daarna Rafael en Miriam samen, toen nog een seizoen Rafael, Miriam en Susan alle drie, en nu Miriam en Susan. Dit is dus al weer het vierde jaar dat we daar rondlopen, of beter gezegd rondzwemmen.
Zoals bij zoveel plekken hier, moet je ook bij het zwembad eerst langs de beveiliging. Om deze man nog een beetje extra uitdaging te geven aan zijn taak, mag hij ook kaartjes knippen. D.w.z., alleen als je een knipkaart hebt. Als je een los kaartje wilt kopen moet je in het kantoortje zijn. Daar kom je meteen langs als je verder loopt.
Meestal zit Itzik op het kantoortje. Hij kijkt t.v (sport), en tussendoor doet hij af en toe wat administratieve handelingen. Of hij zit te kleppen met een badmeester of zwemleraar. Hij heeft vast een leuke baan. Sinds Itzik weet dat ik uit Utrecht kom, kan ik een potje bij hem breken. Zijn overgrootvader was ooit de rabbijn van Utrecht.
Tot voor kort werden de zwemlessen door het zwembad zelf geregeld. D.w.z. na veel overleg op het kantoortje met Itzik kon ik dan een knipkaart kopen voor de zwemlessen. Maar elke keer weer was daar hetzelfde probleem: hoeveel kost die kaart? Vaste prijzen? Nee, nooit van gehoord. Ga eerst maar naar Seimor, en vraag maar hoeveel hij moet hebben. Of, kom morgen maar terug, eerst maar eens overleggen met David. Als we hadden gewild hadden we die eerste drie jaar misschien wel gratis naar binnen gekund. Vaak was de knipkaart volgetekend met extra vakjes, vanwege uitgevallen lessen. De kaart was dan al geknipt, en pas in het zwembad ontdekten we dan dat de zwemles niet door kon gaan. Geen nood, we tekenen er gewoon een extra vakje op. Vaak ook kreeg ik, als de kaart vol was, de volgende kaart goedkoper, omdat "ze ons kenden en we zulke trouwe klanten waren..."
Maar, dit jaar niet. Nee, er was gereorganiseerd: alles komt goed! Vanaf nu is er een strenge scheiding tussen het zwembad en de zwemles, en vanaf nu wordt alles heel goed en duidelijk geregeld. Nou, dat hebben we gemerkt. Voordat de lessen uberhaupt konden beginnen, was het al half november. Sinds begin september ben ik aan het bellen en binnenlopen geweest: is er al bekend wanneer de zwemlessen zullen zijn, in welke groepen komen Susan en Miriam, is het mogelijk dat ze op dezelfde dag les hebben, wanneer gaat het nu beginnen.... En telkens was het antwoord: "Ja, ik moet nog even dit of dat uitzoeken, maar ik denk echt dat we volgende week kunnen beginnen. Ik bel je nog..."
Nou goed, half november was het dan zover: Miriam en Susan konden eindelijk beginnen. Aangezien onze knipkaarten van vorig jaar nog niet allemaal op waren, en er op een paar knipkaarten heel veel extra vakjes stonden gekliederd, konden we de eerste weken nog toe met de oude kaarten. Maar, half december waren we daar doorheen, en moesten we gaan betalen in "het nieuwe systeem."
Tja, dat gaf natuurlijk weer de nodige problemen. Want, aan wie moeten we betalen? David, de zwemleraar, zei dat we dat maar moesten regelen op het kantoortje. Maar ja, de zwemles was geen onderdeel meer van het zwembad. En eigenlijk moest het geld rechtstreeks naar de zwemleraren. Dus, in het kantoortje heerste weer lichte paniek: "Eh, betalen? Hoeveel, wat heeft David gezegd?"
Toevallig kwam David net binnenlopen. Okay, het bedrag was duidelijk.
Volgende probleem: hoe gaan we dit dan administratief regelen? Het is dat er ook andere kinderen op zwemles zijn, anders zou ik toch haast gaan denken dat Miriam en Susan de eerste kinderen zijn die zwemles krijgen in het nieuwe systeem. Of zijn wij de enigen die betalen?
Maar, geen paniek, over de administratie is nagedacht, althans door Itzik: met een brede glimlach verzekert hij mij dat ze nu echt een mooie oplossing hebben: Miriam en Susan krijgen allebei een eigen pasje. Wauw! Het enige dat hij nodig heeft is een pasfotootje. Dus, als ik dat binnenkort even kan brengen, zal hij snel de pasjes in orde maken.
Geen probleem, een pasfotootje van beide meiden heb ik nog liggen, en als ik tussen de zwemlessen door even naar huis loop, neem ik ze gelijk mee. Als ik een half uur later met de pasfotootjes voor Itziks neus sta, is hij even verblufd. "Wat, nu al?, roept hij uit. "Ezeh jekkie!" (Wat een jekkie –jekkie is een Duitser, en het woord jekkie staat vooral voor de Deutsche Püncktlichkeit). Ik, lichtelijk verontwaardigd: "Ik ben geen Duitser, ik ben een Nederlander."
"Ja, dat weet ik toch wel", is het antwoord, "Duitsers zijn nog erger..."
Nadat hij de foto's ergens heeft opgeborgen, verzekert Itzik me dat de pasjes over 1 of 2 dagen klaar zijn. Voor de zekerheid geeft hij me nog een handgeschreven briefje mee voor de bewaker dat ik voor 3 maanden heb betaald voor de meisjes.
Inmiddels is het al weer meer dan vier weken verder. Elke maandag brengen we de meiden naar zwemles -met het briefje dat inmiddels behoorlijk verfrommeld is- en lopen het kantoortje binnen. De afgelopen weken was Itzik zelf er niet, en de man die er wel zat kon nooit een pasje vinden. Als ik tegen Kees Jan mopper dat ze vast de foto's kwijt zijn geraakt, lacht hij me vierkant uit: "Joh, wat kan jou die foto's toch schelen. Weet je wel hoeveel pasfoto's je krijgt voor maar 5 shekel?"
Vandaag zit Itzik weer op het kantoor. "He hallo, hoe is ie?" begroet hij me vrolijk. Ik antwoord: "Goed hoor." En ik besluit het maar eens op zijn Israelisch aan te pakken, recht toe recht aan. "Zeg," zeg ik, "hoe zit het nou met die pasjes voor de meiden? Het is al weken geleden dat ze klaar zouden zijn. En elke week hoor ik hetzelfde: ze zijn nog niet klaar."
"De pasjes, eh ja.... Je had wel foto's gegeven he? ... Eh, (zoek zoek zoek) ja, ik denk dat ik het ergens in heb gestopt waar ik nu niet bij kan. Ik ga er morgen achteraan. Maar, wat is het probleem eigenlijk? Ze laten je toch gewoon naar binnen?"
Tja, wat is het probleem eigenlijk? Jullie wilden pasjes, dat was toch niet mijn idee?!
Ik zeg: "Nou, ik vind het zonde van de foto's."
Er verschijnt een grote grijns op Itziks gezicht: "Ah, de foto's! Ik snap het, je bent en blijft ook een Nederlander he?!"

Sirene

2009-01-15T08:44:00.004+02:00

Het is bijna 1 uur in de middag. Ik sta op het punt even naar het postkantoor te lopen, en daarna de kinderen op te halen uit school. Het is woensdag en dan haal ik Miriam en Susan altijd eerder op uit school voor Nederlandse les. Terwijl ik mijn spullen bij elkaar zoek, word ik opeens opgeschrikt door de sirene. De sirene wel te verstaan. Dat ding dat alamerend gilt als er een oefening is.
Alleen was er geen oefening vandaag. Geen oefening, maar waarom dan wel? Eigenlijk kun je je gewoon niet voorstellen dat Jeruzalem geraakt zou worden door een raket of zo. Maar waarom gaat dat ding dan wel af? Uiteindelijk hield het weer op en gebeurde er niks.
Op het postkantoor was het heel druk. Mensen druk aan het praten: wat was er nou aan de hand? Ik had een pakket in mijn hand dat ik wilde versturen naar Nederland. De bewaker dacht grappig te zijn, schudde aan de doos en zei lachend: "Ik zie het al, daar zit een bom in." Ik kon er niet om lachen. Wat een sufkop.
Toen ik tien minuten later op school kwam, stond Miriam al buiten op het schoolplein te wachten. Van een afstand zag ik dat het mis was. Ze stond te huilen. Ze was zich rot geschrokken van de sirene. Terwijl de sirene loeide werd er omgeroepen dat iedereen onmiddelijk de klassen moest verlaten. "Code rood code rood" werd er geroepen. De kinderen moesten zich verzamelen precies zoals ze dat bij veiligheidsoefeningen oefenen. "Is het een oefening?" vroegen de kinderen. "Ik weet het niet", zei de juf.
Toen naar de klas van Susan. Ook daar was iedereen er vol van, de juf en de kinderen. De juf kwam direkt naar me toe, even spuien. Ze was duidelijk in de stress geweest. Maar wat er nou aan de hand was?
"Ik dacht dat we doodgingen", zei Susan simpel. "Ik dacht dat ze nu bommen op ons gingen gooien." Ze zei het echt op zijn Susans, niet bang, maar op dezelfde toon waarop ze zou kunnen zeggen: "Ik dacht dat we vandaag ons rapport kregen, maar dat is een andere keer."
Daarna naar de gan, om Michal op te halen. De kinderen waren buiten aan het spelen toen de sirene ging. Ook zij moesten allemaal naar binnen, bij de w.c.'s op de grond gaan zitten. Daar is hun "beveiligde plek". De juf las voor. Alsof het een spelletje was.
Nou, weer een stressvolle ervaring rijker. En de kinderen hebben weer een nieuw woord geleerd: code rood. En dat alles alleen maar omdat er een foutje was in het systeem. Een foutje, waardoor per ongeluk het alarm afging. Gelukkig maar dat dat alles was.
Verder is er ook gelukkig iets goeds te melden. Dat is dat langszaam iedereen hier wat positiever gestemd raakt over het verwachtte einde van de oorlog. De algemene gedachte is toch wel dat het nu snel afgelopen is. Laten we het hopen!

Pianoles

2009-01-11T20:36:00.003+02:00

Zo'n twee maanden geleden heb ik tot mijn grote vreugde een pianoleraar gevonden voor Rafael, Miriam en Susan. Als heel lang wilde ik hen graag op pianoles hebben, maar ik zag het niet zitten om nog een activiteit erbij te hebben waarbij we allemaal weer ergens heen moeten, en daar weer een tijd rond moeten hangen, omdat we moeten wachten tot alle kinderen klaar zijn. Of, nog erger, dat de een op maandag om drie uur, de tweede op maandag om vijf uur en de derde op woensdag pianoles zou hebben. Kortom, de enige optie, bedacht ik, was een priveleraar die wel bij ons thuis wilde komen. Met drie leerlingen in de aanbieding leek me dit wel haalbaar en ook vast wel betaalbaar. Het kostte een hoop moeite, maar uiteindelijk vonden we Timor. Een jonge, muzikale chaoot. Elke dinsdagmiddag zou hij komen. Rond half vier. Dat Timor erg ongeorganiseerd was deerde eigenlijk alleen mij. Hij kwam n.l. nooit op de afgesproken tijd. Minstens een half uur te laat, soms een uur te laat, en de enige keer dat hij wel op tijd kon komen kwam hij 20 minuten eerder... Maar goed, dat was dan maar zo, ik was allang blij dat hij kwam, en de kinderen eindelijk piano konden leren spelen.
De eerste keer dat hij kwam, bleef hij lange tijd staan kijken bij onze cd's. Die hangen in IKEA-rekjes aan de muur. Hij vroeg: "Zijn jullie niet bang dat die eruit vallen?" Ik dacht dat hij de stellage niet zo vertrouwde, maar hij zei: "Nee, je weet toch dat Jeruzalem wacht op de grote aardbeving, die al jaren voorspeld wordt? Die cd's blijven nooit zitten bij een flinke aardbeving."
Tja, zo kun je ook naar je omgeving kijken...
Vorige week dinsdagmorgen belde hij op. Niks bijzonders, want hij belde altijd op dinsdag. Chaotisch als hij was, met soms de meest vreemde vragen. Komisch ook. Maar nu belde hij dat hij plotseling niet meer kon komen op dinsdag. Hij kon alleen nog op donderdagmiddag. Nee, dan kunnen wij niet, dan hebben de meiden gym. De andere mogelijkheden die wij nog hadden kon hij weer niet, dus, jammer dan, dan is het afgelopen. Gelukkig was ik zo wakker om me niet zomaar af te laten schepen, en te vragen of hij iemand anders kende. "O, willen jullie een andere leraar?" Ik: "Ja, natuurlijk, ze zijn nog maar net begonnen, ik wil niet dat ze stoppen." Ja, hij wist nog wel iemand. Hij zou het haar vragen, en dan zou hij ons terugbellen.
De volgende dag ging de telefoon. Een alleraardigste mevrouw, die vertelde dat ze ons nummer had gekregen van Timor. Ze had nog wel plek voor drie nieuwe leerlingen, voor dezelfde prijs als Timor. Ik was er stil van. Zo snel! En zo rustig en aardig...
Vandaag was ze er voor het eerst. Een jonge vrouw, heel vriendelijk, en al heel gauw merkte ik dat de klik met de kinderen er gelijk was. Hoewel het met Timor ook wel goed ging, en de kinderen het leuk vonden om piano te leren, had ik het gevoel dat zij iemand was waar ik eigenlijk van het begin af aan op gehoopt had: een pianojuf die het leuk vindt met kinderen te werken en bij wie de kinderen zich plezierig voelen. Dat het klikte merkte ik gelijk al bij Miriam.
Miriam wilde wel als eerste vandaag de les doen. In het begin was ze nog een beetje stil, maar in de loop van de les, begon Miriam steeds meer los te komen, tot ik op een gegeven moment merkte dat ze van alles en nog wat zat te vertellen aan Marina, de pianojuf. Toen ze klaar was, rende ze naar Susan, die de volgende was, en zei stralend tegen haar: "Ze is een heeeeeele aardige juf!"
Maar er kwam nog een andere verrassing: Susan was klaar met haar les, en riep Rafael, toen Marina tegen me zei: "Esther, mag ik je wat vragen? Geloven jullie in Yeshua?"
Het feit dat ze "Yeshua" zei, en niet, zoals vrijwel alle Israeli's "Yeshu", maakte me onmiddelijk duidelijk dat ze ook geloofde. En dat klopte inderdaad. Ze zei: "Ik zat hier rond te kijken in de kamer, en ik dacht: dit moet een familie zijn die gelooft." Ze vertelde dat ze nog maar een jaar geleden tot geloof is gekomen. Ze is opgegroeid in Rusland, in een atheistisch gezin. Achttien jaar geleden is ze naar Israel gekomen. En dus nog maar een jaar geleden heeft ze God gevonden.
Ze was dolgelukkig (en ik niet minder!) dat we elkaar zo tegen zijn gekomen. Voor haar is elke ontmoeting met, en ontdekking van, andere gelovigen, heel bijzonder. Ze nodigde ons gelijk uit om een keer bij haar in de gemeente te komen kijken. Een gemeente die we zelf nog niet kennen, dus dat zullen we vast een keer doen. En zij op haar beurt, wilde graag een keer bij ons komen kijken.
Ik ben heel benieuwd hoe dit contact verder zal gaan. Op dit moment zijn we allemaal superblij met haar als nieuwe pianojuf!

Hine ma tov

2009-01-11T20:27:00.002+02:00

Hine matov oema naiem…?
(zie hoe goed en aangenaam het is …?)
Vragend keek de spreker de zaal in, wachtend op de aanvulling.
Die kwam er snel: shevet achiem gam jachad
(als broeders samen zitten).
"Broeders en zusters", vervolgde de spreker, "we zitten niet zomaar als broeders samen vanavond. We zitten als joden en palestijnen vanavond samen. En dat is tov en naiem, we zijn samen een, in de naam van Yeshua. En dat is niet niks!"
We hadden gisteravond een Arabische spreker in onze gemeente. Terwijl er nog lang geen einde lijkt te komen aan het geweld, terwijl de haat alleen maar toe lijkt te nemen, en ook de verdeeldheid onder gelovigen, werden wij gisteren bemoedigd door een Arabische spreker. Ik kan haast niet uitleggen hoeveel indruk deze man op me maakte. In vloeiend Hebreeuws hield hij zijn joodse en niet-joodse luisteraars voor dat we een boodschap hebben van vrede. En dat Jezus ons erop uit stuurt om die boodschap te brengen naar alle mensen. En hij riep iedereen op om een hart te hebben van ontferming. Hij vertelde hoe hijzelf regelmatig Hamasmensen opzoekt, en met hen in gesprek gaat: "Ik wil weten wat ze denken, ik wil met ze praten. Hoe kunnen mensen ooit de Weg van Vrede vinden, als niemand hen erover vertelt?"
En op dezelfde manier als dat hij in gesprek gaat met Hamasaanhangers, zo gaat hij ook in gesprek met orthodoxe joden. Dat wil zeggen, als ze niet bang voor hem zijn, want hij is natuurlijk een Arabier...
Zelf was hij niet bang. "Wat is nou het ergste wat er kan gebeuren," zei hij. "Ze kunnen je in de gevangenis gooien. Nou en. Is dat nou zo erg? Er is geen betere plek dan de gevangenis om over Jezus te vertellen." Praten met de mensen, ze opzoeken waar ze zijn. Als je vol ontferming en liefde bent, doe je dat gewoon. Ja, hij was een sprekend voorbeeld van zijn overtuiging.
Zijn verhaal was een mengeling van humoristische, ontroerende en indrukwekkende momenten. Hij heeft wel een uur gesproken, en als ik eerlijk ben kost me dat in veel diensten grote moeite om een uur te luisteren naar een spreker. Zeker in het Hebreeuws. Maar gisteravond zat ik van het begin tot het eind ademloos te luisteren. Wat een man, wat een moed, wat een getuigenis van Gods liefde voor ons mensen! Het was duidelijk dat het niet alleen op mij veel indruk maakte. Veel mensen waren geraakt, en gingen aan het eind van de dienst naar voren om met iemand te bidden.
Zolang er mensen zijn zoals hij is er hoop voor dit land. En zolang mensen zoals hij anderen in beweging kunnen zetten, is er hoop voor een betere toekomst. Maar om werkelijk in beweging te worden gezet, daar zullen we wel een zetje voor nodig hebben van God Zelf. Ik heb hoop dat dat zetje gisteren daadwerkelijk gegeven is.

Een nieuwe week

2009-01-04T08:54:00.011+02:00

Gisteren zijn we heerlijk een paar uur met elkaar eruit geweest. Wandelen in een mooi duingebied, even ten noorden van Tel Aviv. De zon scheen, we konden zonder jas buiten zijn, het was er heerlijk rustig. Geen zieke kinderen, even geen internet om het nieuws te volgen. En heerlijk omwarmen na al die koude dagen in Jeruzalem. Kortom: broodnodige ontspanning! Het was duidelijk dat we daar allemaal aan toe waren. We hebben ons weer even op kunnen laden voor een nieuwe week.

Geen onnodige luxe, want vanochtend vroeg werden we gelijk weer terug in de werkelijkheid gezet. Het grondoffensief is begonnen. Wie weet wat daar allemaal in Gaza gebeurt nu. Toen ik met de kinderen op school aankwam waren een paar jongetjes druk op het schoolplein heen en weer aan het rennen, en schreeuwden ze: milchama, milchama (oorlog, oorlog). Ik liep met Susan naar haar klas (de twee eerste klassen hebben een eigen gebouwtje op het terrein), maar het gebouw was afgesloten: er zaten nu soldaten in! De twee eerste klassen moesten naar het hoofdgebouw en zouden les hebben in de bibliotheek. Zestig kinderen in een ruimte, ik benijdde ze niet. Ook Susan had er weinig zin in. Het was daar bij die biep een chaos van jewelste. De juffen zullen er een hele kluif aan hebben gehad. Ik sprak wat moeders, er heerste een zekere gelatenheid. Gelatenheid en onduidelijkheid.

- Waarom zitten ze in school, en hoe lang?

- Tja, als "ons" leger het nodig heeft... Wat kun je doen?

Terug naar huis probeerde ik me een beeld te vormen: al die grote kerels in groene pakken in de klas van Susan, tussen alle tekeningen en werkjes, aan hun kleine tafeltjes en stoeltjes. Geen fijn beeld...

Inmiddels is de eerste schooldag van deze week weer voorbij en zijn de soldaten weer vertrokken uit school. In de tassen van de kinderen zaten 2 brieven: een waarin uitgelegd werd dat de school plotseling nodig was voor de eerste opvang van reservisten. Ze hadden zich daar verzameld en instructies gekregen. Maar nu zijn ze weer weg, en konden de kinderen in de loop van de dag weer naar hun eigen klas. Dat valt gelukkig mee.

De tweede brief ging over het project van de komende tijd: voor de soldaten met liefde.

Het idee is dat de kinderen de komende tijd leren hoe ze "onze soldaten" kunnen steunen in deze tijd. Door praktisch spullen te verzamelen voor de soldaten in Gaza, zoals voedsel, tandpasta, etc. Om zo "samen te werken". En door brieven te schrijven, die bij de pakketten worden gedaan. Om zo een verbinding te leggen tussen het kind en de soldaat. Of, met andere woorden (ik citeer nu uit de brief van school): een verbinding te leggen tussen de soldaten van nu en de soldaten van morgen.

Dit is Israel. Dit wil ik niet, denk ik. Ik hoef geen verbinding met soldaten die honderden mensen doden in Gaza. Maar, of ik nu wil of niet, die verbinding met de soldaten heb ik inmiddels al lang. Doordat we er wat kennen. Doordat we veel reservisten kennen. Alleen kennen we hen niet als soldaat, maar als mensen. Gewone mensen. Ik had liever dat de kinderen dat zouden leren. Dat, net zoals die soldaten gewone jongens zijn, en net zoals de reservisten -hun eigen vaders!- mensen zijn, ook daar in Gaza mensen wonen. Gewone mensen, die, net als de Israelies, snakken naar vrede en rust. Ik heb helaas niet zoveel invloed op hoe er school wordt gedacht en gesproken. Dus doe ik maar mijn best mijn eigen kinderen het in te prenten. En ik hoop maar dat ze dat meedragen.

Jaloers

2009-01-02T11:15:00.002+02:00

De tijd van Kerst en Oud en Nieuw in Israel, is de perfecte tijd om je zielig te voelen.
Het gevoel dat heel Nederland geniet van de vakantie, de feestdagen en het schaatsen, terwijl je zelf in een land zit waar weer eens zwaar weer aan de gang is.
Letterlijk en figuurlijk.
Het is koud, koud, koud. Ons huis (en dat van vele anderen hier) is nauwelijks warm te krijgen. Het warmste word je nog van een stevige wandeling buiten maken. Maar ja, als er weer een kind ziek thuis is, is dat niet iets wat je zomaar even kunt doen.
Zwaar weer. De situatie in Gaza en in Israel word er nog niet beter op. Ook al is Jeruzalem op veilige afstand, ook hier houdt het de gemoederen goed bezig. In Susan haar klas zit nu een jongetje dat is overgekomen uit gevaarlijk gebied. Gisteren heeft hij er uitgebreid over verteld in de klas. Hoe zijn huis kapot is. Susan was erg onder de indruk, en Miriam wilde graag alle details weten, hoe zoiets gaat. Bij alle vreemde dingen die Miriam ziet op straat, zoals materiaal dat in de bouw gebruikt wordt (aangezien op elke hoek wel gebouwd wordt en bouwafval zelden fatsoenlijk opgeruimd wordt, ziet ze dus nogal regelmatig deze dingen!) vraagt Miriam wat het is: het is toch geen bom he?
Als ik dan op internet foto's zie van schaatsend Nederland, dan ben ik toch wel een beetje jaloers. Wat heerlijk, kerstvakantie, schaatsen – wat zou ik graag schaatsen onder binden en het ijs op gaan... Hoe koud het hier ook is, of nog wordt, schaatsen zal ik hier wel nooit!
Tja, dan kun je je zielig voelen! En denken dat iedereen in Nederland maar aan het genieten is. De vraag is natuurlijk of dat gevoel wel terecht is. Alsof niemand in Nederland het bezighoudt wat er in de rest van de wereld gebeurt. En alsof iedereen in Nederland het vergund is onbezorgd van het leven te genieten. Natuurlijk weet ik heel goed dat dat niet zo is.
En, wat dan nog, als mensen wel genieten, mag dat dan niet?
Het is geweldig dat kinderen en volwassenen plezier hebben op het ijs. Dat mensen genieten van een fijne vakantie. Het is geweldig dat er plekken zijn in de wereld waar dat kan. En ach, zo verkeerd is het vast ook niet als je je daar een beetje jaloers over voelt. Zolang ik maar niet in zieligheid blijf steken.
Intussen kijk ik uit naar de dag dat alle kinderen op de hele wereld zonder angst kunnen spelen. In Vrede.
Ik wens iedereen voor 2009 een jaar toe van Vrede en Liefde.

Oorlog

2008-12-27T21:39:00.001+02:00

Zaterdagmiddag, half vijf. Terwijl de kinderen even een dvdtje kijken, drinken Kees Jan en ik een kopje koffie. Rond kwart voor vijf verwachten we Channa, een vriendin uit de gemeente die in de buurt woont. Ze rijdt elke shabbat met ons mee. Soms ook vergezeld door haar oudste zoon Yair. Het is dan wel extra proppen in de auto, want zoveel plaats hebben we nu ook weer niet, maar ach, wat geeft het. De kinderen vinden het altijd wel interessant als Yair meerijdt. Yair is officier in het leger, en kan spannende verhalen vertellen.
Meestal genieten Kees Jan en ik erg van dit kopje koffie op zaterdagmiddag, zo net voor we naar de kerk gaan. Maar vandaag zijn we vooral verdrietig en bezorgd. Zoveel doden in Gaza, in zo'n korte tijd. Denkt Israel nu echt dat Hamas zal zwijgen na zoveel geweld? Terwijl de kerstlichtjes nog volop branden in Bethlehem –inmiddels zijn ze uit protest gedoofd -, vallen op op zo'n 75 km van mijn huis meer dan 200 doden. Allemaal Hamas-terroristen? Dat zal toch ongetwijfeld niet.
En op hetzelfde moment neemt de regen aan rakketten die vanuit Gaza richting Israel worden gestuurd in alle hevigheid toe. En vallen ook aan Israelische kant de eerste dode en gewonden. En is de eerste rakket ook al beland in Kirjat Gat, nog geen 50 km. van mijn huis vandaan. De rakketten reiken steeds verder. Israels actie is bedoeld om die rakketten te stoppen. Natuurlijk, deze rakketten worden afgeschoten om in Israel dood en verderf te zaaien. En natuurlijk moet daar een eind aan komen. Maar op deze manier? Moeten daar nu echt zoveel mensen voor worden gedood?
Ik begrijp het niet, en mijn hart verscheurt als ik alleen al denk aan al die kinderen in Gaza. De angst en de haat die alleen maar groter en groter worden.
Het is half vijf, en we drinken onze koffie. De telefoon gaat. Channa, of we het erg vinden als we iets later zouden gaan, en te laat in de kerk komen. Yair, die op verlof was, is opgeroepen zich onmiddelijk te melden, want het is oorlog. "Je weet toch dat het oorlog is he?", vraagt ze. Ja, we weten het.
Ze moet snel wat spullen voor hem pakken, wat eten voor hem maken, en ze wil hem gedag zeggen. Want wie weet wanneer ze hem weer zal zien. Je zult maar (alleenstaande) moeder zijn, en je enige twee kinderen zitten allebei in het leger. En mijn hart verscheurt opnieuw.
We komen dus, samen met Channa, te laat in de kerk. De Chanoekia wordt net aangestoken als we binnenkomen, er branden acht lichtjes. Intussen wordt er gezongen: Maoz Tzur Yeshuati, Mijn Rots en mijn Verlosser, hoe goed is het U te eren.
Er wordt gezongen, er wordt gebeden. Voor Yair, voor het volk Israel, de situatie. Er wordt niets goed- of afgekeurd. Maar er wordt ook niet gebeden voor het Palestijnse volk. Ik voel me verdrietig.
De preek gaat over Jesaja 53. Het lijden van de Messias. Jezus, die niet half mens was. Maar helemaal mens, zoals jij en ik. Mens die geleden heeft. En die weet heeft van al het lijden in de wereld. Dat raakt me. Er is er Een die al dit geweld niet heeft gewild, en die als geen ander ons lijden kent. Die juist door Zijn lijden en dood al die ellende die mensen elkaar aandoen op Zich heeft genomen. Om er Zijn vergeving en genezing voor in de plaats te geven. Het verdriet en de onmacht zijn niet weg. En de zorgen blijven. Maar er is wel Iemand bij Wie ik dit allemaal neer kan leggen. En die het met Zich mee wil dragen. Eens zal Zijn Vrede komen.

Chanoeka

2008-12-23T13:50:00.023+02:00

Op mijn laatste bericht stond te lezen dat de meiden allemaal ziek waren geweest. Helaas was het na dit bericht niet afgelopen. Het begon met Susan, daarna Michal, daarna Miriam, daarna opnieuw Susan, daarna ik, daarna opnieuw Susan, daarna Michal, en nu als laatste Rafael... Op dit moment is iedereen (weer) okay. Vooral Susan heeft flink last gehad van haar buik. Dan weer ziek, dan weer niet, dan weer wel, dan weer niet. Vorige week hebben we haar maar eens echt een paar dagen thuis gehouden, en nu lijkt ze er helemaal overheen te zijn. De enige die de dans nog ontsprongen is, is Kees Jan. Dus, we zullen nog maar niet al te hard roepen dat we de buikvirus hebben overwonnen, en nog maar even verder afwachten. En maar genieten van elke dag dat er niemand ziek is!

Ziek of niet ziek, inmiddels is de Chanoekavakantie begonnen. De afgelopen week waren de Chanoekafeestjes op school en gan. Dit jaar hebben we er maar twee hoeven mee te vieren. Alleen die van Miriam en Michal. Want Susan was op haar feestje (hoe kon het anders) ziek, en Rafael heeft helemaal geen feestje gehad. Rafaels juf is een maand geleden op school gevallen, en heeft een ingewikkelde beenbreuk opgelopen. Inmiddels is ze wel weer thuis, maar het ziet er naar uit dat ze voorlopig niet terugkomt op school. Na een paar weken rommelen met invaljuffen, is er nu eindelijk een vaste vervangster. Maar ik vermoed dat die het nog niet zag zitten meteen al een Chanoekafeest te organiseren.
Hoe dan ook, vonden we het niet echt erg dat we maar twee feestjes hadden. Op de gan is het nog wel leuk. De onderlinge sfeer is leuk, en er wordt echt werk van gemaakt. En, het de kleuterjuf organiseert alles tot in de puntjes. Maar op school is het echt afzien: een lange zit, zeer chaotisch, zonder enige inhoud, en met bar weinig sfeer. Als het dan onderling nog gezellig was met de ouders, was het nog niet zo'n ramp. Maar ook dat kan ik helaas niet zeggen. Maar goed, we hebben het weer gehad voor dit jaar...

De feestjes
Hieronder dan een impressie hoe Chanoeka op school en gan wordt gevierd. Met veel liedjes en dansjes, en, net als met kerst, veel lichtjes in het donker. En natuurlijk met de Chanoeka-specialiteit: de soefgania, een soort oliebol, met veel poedersuiker erop en jam erin (of, en dat is helemaal populair bij de kinderen, met caramel erin). Door op de foto's te klikken, kun je ze groter bekijken.

Chanoeka op de gan: de kinderen, met kaarsjes op hun hoofd, zitten er klaar voor
Elk Chanoekafeest heeft dezelfde ingredienten: het aansteken van de Chanoekia, met het uitspreken van de daarbij horende zegeningen, liedjes, dansjes en lichtjes:
.
.
.
.
.
.
.
.

Voor de jongens op de gan is er een standaard-dans die de heldendaden van de Maccabeeen laat zien. De meisjes zorgen voor het kannetje met olie, die niet opraakte:

.
.
.

.
.
.
.

.
.

Het wonder van Chanoeka...

Miriams klas moest natuurlijk blokfluiten (Chanoekaliedjes, hoe kan het ook anders), en er werd gedanst:
.
.

En ook hier werd de Chanoekia aangestoken, maar was er maar bitter weinig animo bij de ouders om mee te zingen:

Na het "officiele" deel (als het meer inhoud had gehad zou ik zeggen "viering", maar dat woord is een beetje te veel eer voor de gebeurtenis), was het knutseltijd: de vaders bogen zich over de opdracht een Chanoekia in elkaar te timmeren voor een wedstrijd op school: welke klas heeft de mooiste Chanoekia gemaakt. Als ik heel eerlijk ben denk ik niet dat Miriams klas gewonnen heeft...:
.
.

.
.
.
.
.
.

Terwijl de mannen timmeren, mogen de meisjes kettingen rijgen. De rollen zijn wel weer duidelijk....:-)
.
.
.
.
.
.
.
.

Gelukkig is er aan het eind tenminste nog iets lekkers: een soefgania, met -jawel-, caramel!

vergeten...

2008-12-07T19:33:00.002+02:00

Deze foto hoort nog bij onderstaand stukje. Ik was vergeten hem erbij te zetten. Het is een bladzijde van het boekje dat Susan voor me had gemaakt voor mijn verjaardag. Een zelfgemaakt verhaaltje over een konijntje.

Ik vond het zo schattig, dat ik hem op mijn blog wilde zetten.

Feestjes en ziekjes...

2008-12-06T15:08:00.008+02:00

ranja met een rietje, en kom maar op met die taart!

Afgelopen zondag was ik jarig. 's Ochtends had ik een paar vriendinnen op bezoek met hun kleine kinderen. Ook Michal is altijd thuis op zondag, dus voor haar was dat ook erg leuk. Het was nog net niet zo dat het een kinderfeestje was. We hebben bijna de hele tijd buiten gezeten, want het was heerlijk weer. Ik realiseerde me dat ik Nederland mijn verjaardag nooit zo buiten in de tuin zou kunnen vieren...
Na deze zondag begon een week van zieke kinderen. De een na de ander begon te spugen en kreeg koorts. En dus ben ik de rest van de week alleen maar thuis geweest, spuugbakken legen, w.c. schoonmaken, verhaaltjes voorlezen en zieke meisjes vertroetelen. Rafael is niet ziek geweest, en ook KJ en ik niet. Hopelijk zijn we er nu weer klaar mee.

Hoewel Miriam gisteren nog ziek was, hebben we nog wel een klein beetje Sinterklaas gevierd:

Donderdagavond hebben de kinderen hun schoen gezet. Ze waren absoluut niet bezig met het fenomeen Sinterklaas, dus we hadden even tijd nodig om iedereen zo ver te krijgen de schoen te zetten en Sinterklaasliedjes te zingen.

Maar, de beloning was er: KJ had in oktober marsepeinen worteltjes (net echt!) en zwarte piet chocolaatjes uit Nederland meegenomen, en die zaten vrijdagochtend in de schoenen.

's Middags, toen Michal bijgeslapen was, zijn we pepernoten gaan bakken. Al snel kwam Miriam ook uit bed, en deed ook mee. De pepernoten smaakten heerlijk!

Verder hebben we ons nog even vermaakt met het maken van marsepein. Voor het eerst in mijn leven heb ik kleurstof gebruikt, en zo hadden we drie kleuren marsepein, groen, geel en rood. De kinderen hebben er lekker mee zitten kleien, en inmiddels er ook al wat van opgegeten -d.w.z. die kinderen die geen rare buik hebben... :-)

Toen Kees Jan 's avonds ook thuis was, werd er nog opeens op de deur gebonst. In de hal voor de deur stond een grote weekendtas, vol met kleine pakjes: een doos uit Kloetinge met verrassingen en zelfs gedichten, en nog wat kleinigheidjes die ik zelf voor de kinderen had gekocht.

En zo was het toch nog Sinterklaasavond in Jeruzalem!

Lekker winkelen

2008-11-27T21:53:00.002+02:00

Waarom is winkelen hier toch zo ingewikkeld?
Het lijkt wel of je nergens iets "gewoon" kunt kopen.
Neem nou vanmorgen, ik moest korrels halen voor het konijnenhok. Ons konijn Simba is inmiddels ruim 2 jaar bij ons, en sindsdien zijn we vaste klant in de dierenwinkel in onze straat. En als je ergens vaste klant bent kom je natuurlijk al snel in aanmerking voor een vriendenkaart van de winkel. Een vriendenkaart die je korting geeft op alle produkten. Helaas is het echter niet zo eenvoudig als dat het klinkt. Elke keer dat we een zakje voer of korrels kopen worden we weer voor een nieuw dilemma geplaatst. Deze dierenwinkel presteert het namelijk om zo ongeveer elke week weer een ander systeem te hebben. De ene keer moet je je kaart een beetje aanpassen, de andere keer moet je toch echt ook nog een spaarkaart erbij hebben, de derde keer is het een stempelkaart, die de vierde keer al niet meer geldig is... Knettergek maken ze je, om je nog meer voordelen aan te smeren. Vanmorgen dus ook weer. Dit keer hadden ze een grandioos voordelen-chequeboekje voor me, dat ik zou krijgen als ik tenminste wel net iets meer kocht dan ik van plan was. Ja, je bent natuurlijk gek als je geen gebruik maakt van al die superaanbiedingen van hen. Dat gevoel geven ze je tenminste.
Maar niet alleen de dierenwinkel heeft daar een handje van. Eigenlijk kun je wel stellen dat er weinig winkels zijn die geen last hebben van aansmeergedrag. De supermarkt, de apotheek, schoenen- en kledingwinkels, allemaal doen ze er aan mee. Ik heb al heel wat vermoeiende gesprekken gehad bij de kassa van de supermarkt, waarom ik toch zo gek was dat ik geen ledenpas wilde. Of ik werd letterlijk teruggestuurd de winkel in, omdat ik volgens de zeer meelevende kassajuffrouw toch echt de verkeerde afwasmiddelblokjes had gekocht. Dat is toch zonde, als de blokjes van een ander middel een paar shekel goedkoper zijn vandaag. En als je dan toch terugloopt, neem dan ook gelijk even een tweede pot humus mee, want de tweede pot kun je vandaag met 50% korting kopen. Krijg je dat niet op voordat ie over de datum is? O, dan eet je toch een keertje wat meer ervan, want zeg nou zelf, is toch zonde om geen gebruik te maken van dit fantastische aanbod. Het is trouwens nog hartstikke gezond ook, die humus.
En dan de kledingwinkels hier. Een ramp vind ik het. Nergens mag je zelf even rustig rondkijken. Probeer je dat toch, staat er gelijk iemand boven op je om je van ongevraagde adviezen te voorzien:
-Zoek je een t-shirt? Nou, ik heb deze voor je. Mooi he? En met deze broek erbij is het helemaal fantastisch.
- Nou nee, ik vind hem niet mooi, en ik wil ook alleen maar een t-shirt
- O.Vind je hem niet mooi???? –met een gezicht van: hoe bestaaaaaat het?!- Eh, nou dan zul je deze vast wel mooi vinden. En als je deze koopt, kun je ook nog 3 paar sokken voor 20 shekel erbij kopen. Welke wil je, de rode, groene of de witte?

Of het gaat zo
- Kan ik je helpen?
- Nee dank je, ik wil graag zelf even rondkijken.
- Wat zoek je?
- Ik wil graag even zelf rondkijken, mag dat?
- Ja hoor, natuurlijk
(blijft op een afstandje staan, en snelt weer toe, zo gauw ze mij iets uit het rek ziet halen):
- Vind je die mooi? Ik heb hem ook nog in het zwart, en hier liggen shirts die er precies bij passen. Ik zal er even een voor je pakken. Welke maat heb je?

Zucht
Als ik er al in slaag zonder tussenkomst van wie dan ook een kledingstuk te kopen, krijg ik geheid problemen bij de kassa:
-wie heeft je geholpen?
-niemand, ik heb het zelf gepakt
-ja, maar wie heeft je geholpen?
-niemand, ik heb het zelf gedaan (praat ik zo beroerd Ivriet?)
-Sara, heb jij deze mevrouw geholpen?
(Sara komt toegesneld en verzekert de kassiere dat ze er niet bij was; misschien was het Jehudit?)
-Jehudit! -waar is Jehudit?
- die heeft pauze geloof ik
de kassiere kijkt hulpeloos rond, wil al bijna de telefoon pakken en de baas erbij roepen, maar besluit uiteindelijk mij dan toch maar het voordeel van de twijfel te geven. Als Jehudit pauze heeft kan ze me tenslotte moeilijk hebben geholpen.
- dus eh, je zegt dat niemand je heeft geholpen?
- ja, dat zeg ik ja. kan ik nu eindelijk betalen?
Dat mag. Dat wil zeggen, nadat ik de kassiere er van overtuigd heb dat ik echt geen gebruik wil maken van aanbieding A, en ook niet van aanbieding B, en dat ik ook echt geen klantenkaart wil. Ik wil alleen maar een simpel t-shirt kopen.
Gezellig he, winkelen?!

Column RD

2008-11-27T21:42:00.005+02:00

Vanmorgen heeft er weer een column van mij in het RD gestaan. Hieronder is hij te lezen. Helaas moet vanaf 1 januari de bijlage waarin de column verscheen inkrimpen, en is er geen ruimte meer voor columns van "predikantsvrouwen in het buitenland"... Dus mijn RD-carriere is na vandaag alweer voorbij.

Gewoon anders
Het was shabbat, en we gingen net eten. De telefoon ging: een vriend van onze oudste zoon. Of onze zoon ook in het park kwam voetballen. Hij had nog wat andere jongens gebeld, en die zouden ook komen.
Na het eten toog onze zoon blij naar het park. We hadden afgesproken dat hij rond vier uur weer thuis zou zijn, want om vijf uur gaan we altijd naar onze gemeente.
Onze kinderen zitten op een gewone Israelische school en zijn gezegend met veel vrienden en vriendinnen. Het feit dat ze niet-joods zijn, heeft tot nu toe nog nooit enig probleem gegeven. Integendeel zelfs, je zou kunnen zeggen dat ze populair zijn in de klas. Vooral onze oudste geniet de bewondering van veel jongens, meiden en juffen. Onze zoon heeft sinds zijn eerste jaar op de lagere school een leuke groep jongens gehad die de afgelopen jaren nauwelijks is veranderd. Ze trekken veel met elkaar op en zijn goede vrienden.
Toch beseffen onze kinderen zelf wel heel goed dat ze anders zijn. En elk van hen gaat er op zijn eigen manier mee om. Een van onze dochters bijvoorbeeld vindt dat je gewoon moet zeggen wat je gelooft. Toen zij in de eerste klas kwam, gebeurde het een keer dat haar juf vol overtuiging zei: "Alle kinderen in de klas zijn joods." Onze zes-jarige dochter stak moedig haar hand op, en zei: "Nee hoor, ik niet, wij zijn christen."
Onze zoon is op dit gebied geheel het tegenovergestelde. Lange tijd was hij heel bang dat zijn vrienden en zijn juf zouden ontdekken dat hij christen was. In de eerste klas vroeg hij een keer ontzet aan ons: "Maar weet de juf dan dat we christen zijn?!"
"Ja," zeiden wij, "natuurlijk weet ze dat." "Maar hoe weet ze dat dan?" "Gewoon, dat hebben we haar verteld." Dat was een hele schok voor hem. Misschien zelfs wel alsof we hem verraden hadden.
Het liefst wil hij niet opvallen, en gewoon net als zijn vrienden zijn, gewoon net als alle andere klasgenoten. Tegelijkertijd beseft hij heel goed dat dat niet helemaal kan. Dat ligt er niet alleen aan dat hij niet-joods is. Hij valt in veel opzichten op: hij is erg lang, superbraaf en superslim, behulpzaam, in alle vakken een uitblinker, het lievelingetje van de juf. En hij is heel serieus. In het gewone leren, maar ook in het leren over het geloof. Leest elke dag in zijn Hebreeuwse Bijbel, kent vele Bijbelteksten uit zijn hoofd en vindt het heerlijk om op shabbat naar onze gemeente te gaan.
Maar al weten inmiddels ook zijn vrienden wel dat wij christen zijn, en ook al weet hij meer van de Torah en de joodse gebruiken dan al zijn klasgenoten bij elkaar, als het klassegesprek over deze dingen gaat zwijgt hij. Op zulke momenten voelt hij zich een buitenstaander. Hij is niet besneden en wij hebben geen neefjes en nichtjes die Bar/Bat Mitswa worden. Hij is anders, maar daar praat hij liever niet over. Shabbatmiddag, half vier. Huilend zit onze zoon in de kamer. Het was niet leuk. Helemaal niet leuk. De jongens hadden zitten te klieren, en toen hij aangaf het niet meer leuk te vinden en naar huis te willen gaan, schold een van de jongens hem uit voor dos. Dos? "Ik weet niet wat dat is," snifte onze zoon, "maar als kinderen op school je daarvoor uitschelden, is dat heel erg."
Wij wisten wel wat het was, en ook dat er een hoop veel ergere scheldwoorden zijn.
Niet dat dat zoveel uitmaakt, want hij voelde zich diep gekwetst. Voor het eerst in zijn schoolcarriere had hij een nare ervaring met zijn vrienden.
Dos is het scheldwoord voor religieuze jood. Niet alleen seculiere joden gebruiken dat woord, ook religieuze joden zelf schelden elkaar daar soms voor uit.
Onze zoon heeft op die shabbatmiddag op een vervelende manier een mooie ontdekking gedaan: dat hij voor zijn vrienden is wat hij zo graag wil zijn: gewoon, een van hen. Want een christen kan geen dos zijn, alleen joden worden uitgescholden met dit woord.
Tegelijkertijd scholden zijn vrienden hem niet voor niks uit voor een religieuze jood. Ze hebben wel degelijk door dat hij gelooft. En zo is hij toch weer anders.
Zondag, de dag erna. In Israel een gewone schooldag. Op school vragen zijn vrienden direkt wat er aan de hand was en waarom hij was weggelopen. Maar onze zoon zegt niet te willen praten over gisteren. Hij heeft een groot hart, wil het vergeten en wil graag weer dat het gewoon is. En even later voetballen ze weer op het schoolplein, net als vrijdag en donderdag en woensdag. Gewoon, net als anders.

Partijtje

2008-11-16T20:47:00.013+02:00

17 maart 2004. We waren net 3 maanden in Israel. We woonden in een kale flat, wachtten nog altijd op onze spullen die in de haven van Ashdod lagen.
Rafael en Miriam hadden hun eerste maanden op de kleuterschool (gan) erop zitten, en begonnen een klein beetje te wennen. Te wennen aan de Hebreeuwse taal, te wennen aan de chaos op de Israelische kleuterschool, te wennen aan de Israelische kinderen, te wennen aan het andere leven dat we hadden gekregen. Wijzelf worstelden ons door elke dag heen....
17 maart, onze eerste verjaardag in Jeruzalem. Rafael werd vijf. En als je kind vijf wordt, gun je hem natuurlijk graag een feestje. We hadden nog absoluut geen ervaring met kinderfeestjes in Israel, spraken nog nauwelijks Ivriet en wisten eigenlijk ook niet echt waar we aan begonnen. We deden het dus maar met wat we wel wisten, en dat was de "Hollandse" manier: beginnen met taart en kaarsjes, en daarna natuurlijk spelletjes. Zoals bijvoorbeeld koekhappen (met bageles, want ontbijtkoek is hier natuurlijk niet te koop). Alles bijzonder provisorisch, niet alleen vanwege ons onvermogen fatsoenlijk Ivriet te spreken, maar ook omdat we, zoals gezegd, nog vrijwel geen spullen in huis hadden. We hadden twee geleende pannen om in te koken, een paar geleende borden, bekers en wat bestek, we hadden nauwelijks speelgoed. En dat alles, omdat we voortdurend in de hoop leefden elk moment bericht te krijgen dat onze spullen vrij zouden worden gegeven. Al te veel kopen wilden we daarom niet. Maar ja, dat duurde uiteindelijk heel wat langer dan we hadden gewild.
Ons eerste kinderfeestje in Jeruzalem was uiteindelijk een hele ervaring. Rafael had geloof ik een stuk of zes kinderen uitgenodigd, die allereerst al zeer verbaasd waren over het begin met taart. Fout. In Israel begint een feestje niet met taart, maar eindigt je feest daarmee. Als je de taart tevoorschijn haalt en je gaat zingen voor de jarige, is dat juist het teken dat het feest ten einde is. Iedereen gaat dan naar huis met een stuk taart in een servet op de hand. Verbazing alom dus, toen we net na binnenkomst van de kinderen de kaarsjes aanstaken en gingen zingen voor Rafael, en vervolgens alle kinderen een stuk taart gaven.
De spelletjes daarna was ook maar een matig succes. Eventjes leuk, maar voor we het wisten had de helft van de kleine gasten zich al verschanst bovenop het stapelbed van Rafael en Miriam. De andere helft was op onderzoek uitgegaan in de rest van ons appartement. Niet dat daar zoveel te ontdekken was, maar toch. Het waren maar zes kinderen, maar wat vonden we het een klus!

November 2008.
Afgelopen vrijdag vierden we Miriams en Susans verjaardag. Net als de afgelopen twee jaar wilden ze weer graag samen hun feestje geven. De vorige keren was het stralend weer, en konden we hun feestje in het park doen. Met in totaal zo'n 10 of 12 meisjes. Dit jaar was het aantal een beetje groter. Niet alleen omdat er meer kinderen waren uitgenodigd dan de vorige keren, ook omdat er wat zusjes waren die ook meekwamen. Wat hier trouwens vrij gewoon is. Een feest is voor iedereen.

Het was stralend weer, maar het had de twee dagen ervoor behoorlijk geregend. Blubber in het park dus.
En zo hadden we afgelopen vrijdagmiddag, met onze kinderen meegeteld, 21 kinderen in huis. En dan hadden we nog "geluk" dat er 3 kinderen niet konden komen... Het meest wonderlijk van alles was dat het allemaal heel erg goed ging, en erg leuk was. Net als de vorige twee keer hadden we twee groepen gemaakt, een groep grotere meisjes rond Miriam en een groep jongere meisjes rond Susan. En dat werkte goed.

In vijf jaar tijd en met vier kinderen krijg je natuurlijk ook wel een beetje ervaring. Ons Ivriet is gelukkig een stuk beter, we weten inmiddels dat meiden erg van knutselen houden, welke spelletjes ze leuk vinden, en natuurlijk de basisles, dat we je een feest niet begint, maar eindigt met taart.

Een echt Israelisch feest was het nog altijd niet. Een Israelisch kind nodigt nog veel meer kinderen uit dan wij deden. De hele klas, plus zijn neven en nichten plus kinderen die hij nog weer van andere plekken kent. 35 kinderen op je verjaadag is heel gewoon.
Daar moet ik dan wel bij zeggen dat Israelische ouders in het algemeen worden bijgestaan door opa's, oma's, ooms en tantes. Maar goed, KJ en ik hebben het samen geklaard, en na afloop zeiden we verbaasd en ook wel trots tegen elkaar: dat hadden we vijf jaar geleden toch niet kunnen denken...
De meiden hebben een fijne verjaardag gehad. En hun gasten volgens mij ook!

taart!

november feestmaand

2008-11-16T20:05:00.013+02:00

Een keer per maand worden in onze gemeente alle jarigen van die maand naar voren geroepen. Er wordt dan speciaal voor hen gebeden. Gisteren waren de jarigen van november aan de beurt. En ja, zo werd gezegd, de Rodenburgfamilie is oververtegenwoordigd... Daar stonden we met zijn vieren, samen met nog wat anderen. Michal bleef netjes naast Rafael op haar stoel zitten wachten, en bekeek het allemaal van een afstandje. Het valt niet altijd mee voor hun tweeen, om niet jarig te zijn, maar ze gedragen zich heel heldhaftig.

Het is de tijd van vele en vele cakes en taarten produceren, trakteren en opeten:

zondag 2 november: de eerste taart, precies voor 6 personen, ter ere van onze eerste jarige, Kees Jan

vrijdag 7 november: Miriam jarig. Er moeten twee reuze-chocoladecaken gebakken worden om op school te trakteren. Een voor Miriams klas en een voor Susans klas, want ook Susan is bijna jarig (de volgende dag).

Van deze chocoladecaken heb ik geen foto, maar wel van Michal, die graag een handje meehelpt met het oplepelen van de restjes beslag...
Dan moeten er ook nog zo'n 25 kleine cakejes komen, want de beide meisjes willen ook erg graag trakteren in hun klas van de kerk.

zaterdag 8 november: een grote zelfgemaakte slagroomtaart taart voor thuis, ter ere van de verjaardagen van Susan en Miriam en het bezoek van opa en oma. Want, opa en oma zijn in het weekend van de jarige meisjes in Jeruzalem. Ze zijn met een groepsreis mee, en precies op de verjaardagen zijn ze in Jeruzalem, en kunnen ze dus bij ons zijn!

De meiden zijn echt jarig, en reuze blij dat hun liefste wens, rollerskates, in vervulling is gegaan.

Het was een weekend van veel skaten, taart eten, cadeautjes uitpakken en vooral ook heerlijk genieten van het bezoek van opa en oma.

Het verjaardagspartijtje voor de meisjes hadden we een week uitgesteld, want dat werd anders allemaal een beetje te veel. In het volgende bericht een verslagje van het feestje.

Soekot

2008-11-02T15:04:00.000+02:00

Stellig had ik me voorgenomen direkt na Soekot (het Loofhuttenfeest) hier iets te schrijven over dit feest. Ik kwam maar niet verder dan een paar foto's op te slaan als concept. Aangezien Soekot al lang en breed weer voorbij is, zet ik het kleine stukje dat ik had gemaakt, toch maar op het blog, om een kleine impressie te geven van onze Soekotvakantie.

Soekot, of in het Nederlands: Loofhuttenfeest.
Het is volgens mij het meest vrolijke feest dat hier gevierd wordt. Poerim is natuurlijk ook heel vrolijk, maar Soekot heeft toch wel iets heel speciaals. Een week lang zitten (en sommigen slapen!) de mensen in hun loofhut in de tuin, op hun op hun balkon, of in het plantsoen bij de flat. Overal zie je ze staan: hutjes, met daken van palmtakken. Het is een week waarin niet of nauwelijks gewerkt wordt, hoewel de winkels wel open zijn (op de eerste en laatste dag van het feest na), en de bussen wel rijden. Veel gezinnen trekken er dagjes op uit, en er is alle tijd om vrienden en familie op te zoeken, en bij hen in de soeka te zitten.

De kinderen vragen elk jaar of wij ook een soeka gaan bouwen. En elk jaar twijfelen we. Dit jaar had ik bedacht, dat als we nergens uitgenodigd worden, we ook maar eens een soeka zouden kopen. Je kunt die dingen kant en klaar kopen in elke bouwmarkt, of in kraampjes in de straat. Maar, dat bleek niet nodig. We zijn bij verschillende vrienden uitgenodigd, en hebben in verschillende soeka's gezeten en gegeten. Ook hebben we nog weer andere vrienden op bezoek gehad. We konden hen dus helaas niet in onze soeka laten zitten, maar dat vonden ze niet erg gelukkig...

Verder hebben we ook nog een leuk uitstapje gemaakt, naar de Golan. Het is een end rijden, en dus doen we zoiets niet vaak, maar het is toch wel heel erg de moeite waard. De reis ging heel erg goed, wat ook wel eens anders is geweest. Al vaak hebben we meegemaakt dat we Jeruzalem nauwelijks uit waren en er al een kind aan het spugen was. Maar nu ging de reis gelukkig heel voorspoedig.

Op de Golan hebben we zo'n 2,5 uur rond gewandeld in Gamla, een natuurreservaat. Je kijkt daar uit over een diepe kloof, waarboven heel veel gieren vliegen, sommigen echt heel dichtbij. Heel indrukwekkend. Verder zijn we naar een uitzichtspunt gelopen op de grootste waterval van Israel. Ik geloof niet dat er zoveel watervallen in Israel zijn, maar hij was de wandeltocht wel meer dan waard. Prachtig! Michal heeft alles gelopen, zonder ook maar een piep!

Maar liefst 10 dagen zijn de kinderen vrij geweest, en dan heb ik de vrije dagen voor Rosh HaShana en Yom Kipppoer nog niet eens meegerekend. Inmiddels is de vakantie al weer net zo lang voorbij, en zijn ze al weer 10 dagen naar school geweest. Eerlijk gezegd ben ik wel blij dat nu eindelijk (eindelijk!) het "gewone" schooljaar begint, zonder al die onderbrekingen. In elk geval tot Chanoeka, dat dit jaar samenvalt met Kerst. Dan zijn de kinderen weer een week vrij...

Gemeente zijn in Jeruzalem

2008-10-17T14:57:00.014+02:00

Afrika in Israel

Ik zag hem meteen zitten, een door en door zwarte man. Of beter gezegd, ik zag hem staan. In onze gemeente, op shabbat. We waren aan het zingen, en hij stond blij mee te doen. Zwaaiend met zijn armen, dansend en klappend zoals alleen Afrikanen dat kunnen.
Nu zijn er in onze gemeente heel veel Afrikanen, allen Ethiopische joden. Grote families, maar ook heel veel Ethiopische kinderen die zonder hun ouders komen. Van de 60 kinderen die onze gemeente telt (tegenover zo'n 40 volwassenen!) zijn er denk ik zo'n 45 Ethiopisch. Aangezien er natuurlijk volwassenen nodig zijn om met de kinderen bezig te zijn, zitten er bij de "preek" (als de kinderdiensten beginnen) vaak nog maar een man of 20 in de zaal...
Voor mij als blanke lijken al die Ethiopiers op elkaar. Het heeft me heel veel tijd gekost om zowel de volwassenen als de kinderen uit elkaar te kunnen houden, en soms maak ik nog steeds fouten. Gelukkig is dat andersom ook zo. Toen mijn vriendin Irit was bevallen van haar 4de zoon een poosje geleden, werd ik de week erna omhelst en gefeliciteerd door een Ethiopisch gemeentelid, die dacht dat ik Irit was. Tja, we hebben allebei donkerblond lang haar en een bril, en inmiddels hebben we allebei ook vier kinderen dus. Zoals voor ons alle Ethiopiers in eerste instantie op elkaar lijken, zo is voor hen dat andersom blijkbaar ook zo. Dat is wel goed om te ervaren.
Maar goed, nu hadden we dus een andere Afrikaanse gast. En hoewel ik geen Afrika-expert ben, was het mij gelijk wel duidelijk dat deze man geen Ethiopier was.
Groot, pikzwart, stralend witte tanden, en een en al grijns.
Na de dienst maakte ik een praatje met hem, in het Engels. Hij bleek voor het eerst in Israel te zijn, was net gearriveerd en kwam uit Oeganda. Hij sprak geen woord Hebreeuws, dus vroeg ik hem of hij wel iets had begrepen van de dienst. Want in onze gemeente is alles in het Hebreeuws, en er geen vertaling naar het Engels of naar een andere taal. Grote grijns bij zijn antwoord: "Yeh, sure, every time I heard "Yeshua", I knew you were singing or talking about Jesus, and that's enough!"
Daarna zei hij met een nog grotere grijns hoe geweldig het was dat wij de Torah houden. Want, zei hij, "Jullie houden de Shabbat. De kerk is vergeten hoe belangrijk de Torah is, maar jullie niet!"
Nu moet je weten dat in onze gemeente maar zeer weinig aandacht is voor de joodse wortels van het geloof, veel te weinig naar ons idee. Er zijn best wel veel joodse gelovigen, maar slechts weinigen van hen hechten enige waarde aan de joodse cultuur en joodse manier van leven. Laat staan dat er bij ons positief over de Torah wordt gesproken. Wij vinden dat wel eens jammer. Ik geloof dat wij als niet-joden er heel wat positiever tegenaan kijken dan onze joodse medegelovigen. Het voorval met onze Afrikaanse bezoeker, die, zonder een woord te verstaan, dacht dat in onze gemeente het houden van de Torah een belangrijke rol speelde, was daardoor wel erg komisch.

Dat de Torah, en het wel of niet joods zijn bij ons geen rol speelt, heeft echter ook een positieve kant. We zijn n.l. net zoveel deel van de gemeente als onze joodse broeders en zusters. Er is totaal geen onderscheid bij ons. En dat is bij veel messiasbelijdende gemeenten wel anders, zo hebben we ook zelf ervaren. In veel messiasbelijdende gemeente tel je als niet-joodse gelovigen eigenlijk gewoon niet mee. En dat is niet gemakkelijk.

Yad HaShmona
Vorig weekend hadden we een gemeenteweekend in Yad HaShmona, een kleine moshav (soort kibboets) buiten Jeruzalem, in de heuvels van Judea. Een prachtige plek. Behalve dat het dorp zelf heel mooi gelegen is, kent het dorp ook een "Bijbelse tuin". Allerlei dingen uit de dingen uit de tijd van de Bijbel zijn nagebouwd in die tuin, zoals een synagoge, een marktplaats, uitkijkpost, een wijnpers, een graf, een waterreservoir, en een mikwe (ritueel bad), uitgehouwen in de rotsen.

(foto: uitzicht vanuit de Bijbelse tuin)

Twee keer per jaar houden we als gemeente een soort retraite daar. Vanaf vrijdagmiddag zijn we daar, eten 's avonds met zijn allen in de eetzaal, en na het avondprogramma slapen (nou ja, slapen...) we daar met ons zessen in een kamer. Op shabbat hebben we 's ochtends een dienst, de middag kan iedereen zich uitleven in sport en spel; aan het eind van de middag is er meestal een doop in het mikwe waarover ik al schreef.

Na de doop is er dan nog een afsluitende bijeenkomst, waarin de kinderen nog een soort voorstelling geven van wat ze deze twee dagen hebben gedaan. Deze keer hebben we ons bij die voorstelling erg verbaasd, want onze Michal met haar drie jaar, stond zonder blikken of blozen samen met 3 andere peutertjes een verhaal over Daniel na te spelen op het podium! De kinderen verheugen zich altijd al lang van te voren op deze retraite. Ze vinden het er heerlijk, en genieten van begin tot het einde van het hele gebeuren. Veel buiten zijn, voetballen, spelen, leuk kinderprogramma, lekker eten, met zijn allen in een kamer slapen...

De afgelopen retraite heb ik persoonlijk als heel bijzonder ervaren. Op verschillende momenten kwam naar boven hoe moeilijk het voor veel joden is om in Jezus de Messias te geloven. Zoals ik al schreef speelt, in tegenstelling tot in veel andere messiasbelijdende gemeenten, het wel of niet joods-zijn in onze gemeente geen enkele rol. We hadden daardoor soms wel eens de indruk dat er nauwelijks joden in onze gemeente waren, en dat de gemeente voor het overgrote deel uit buitenlandse christenen bestaat. Toch is dat niet waar. Er zijn eigenlijk best veel joden in onze gemeente. Maar voor bijna allemaal geldt alleen wel dat ze "eenzame" gelovigen zijn. Verschillende alleenstaande moeders, met of zonder hun kinderen, anderen, die niet alleenstaand zijn, zijn getrouwd met niet-joden. En dan heeft onze gemeente dus ook nog een zeer groot aantal Ethiopische gezinnen. Deze Ethiopiers worden door veel Israeli's toch al als zeer verdacht gezien: velen van hen leefden al als christen in Ethiopie, hoewel ze joods waren.
Shira, een alleenstaande moeder van 4 kinderen, groeide op in een religieuze kibboets, met zeer religieuze ouders, en had tot haar 18de nooit iets van de "wereld buiten dit religieuze leven" gezien. In de tijd dat ze in het leger zat, leerde ze Jezus kennen. Dat betekende een grote breuk met haar ouders en broers en zussen. Vanwege de kinderen is er nog wel wat contact met haar ouders, want de grootouders hopen dat de kinderen uiteindelijk "terugkeren naar het jodendom", zoals zij dat zien. Voor hen is het absoluut onmogelijk dat Shira en haar kinderen nog altijd joods zijn. En zo is het voor veel joden: als je in Jezus gelooft ben je christen, en dat is een andere godsdienst. Je houdt op joods te zijn. Wat Shira vooral verdriet doet, is dat haar ouders, en ook haar broers en zussen, niet willen praten over haar geloof. Het is een verboden onderwerp, er wordt niets gevraagd.
Vorig weekend heb ik veel met Shira gesproken, en langszaam ga ik een beetje beter de conflicten van joodse gelovigen begrijpen: aan de ene kant houdt hun joods zijn niet op, aan de andere kant kunnen of willen ze vaak niet meer leven op hun oude manier. Aan de ene kant willen ze niet uit hun familie stappen, en zeker niet de band met hun ouders verliezen, aan de andere kant worden velen uitgespuugd door familie en vrienden. Het volgen van Jezus kost hen werkelijk een heleboel!

"De niet gelovige joden hebben het beter begrepen dan de joodse gelovigen. Zij zeggen –en ze bedoelen dat natuurlijk niet positief-: jullie (messiasbelijdende joden) zijn hetzelfde als christenen, jullie zijn hetzelfde!", zei Shira tegen me. "En ze hebben gelijk", vervolgde ze, "we horen ook bij elkaar."
Door mensen als Shira is het, dat wij als niet-joden volop deel kunnen zijn van onze gemeente. En dat ervaren we als een hele bijzondere zegen!

Predikantsvrouw

2008-10-12T11:38:00.004+02:00

Afgelopen zomer werd ik gevraagd door het RD of ik eens in de 2 maanden een column zou willen schrijven voor de krant. Elke donderdag is er een rubriek "Buitenpost", waarin een column staat van een predikantsvrouw in het buitenland. Ik zou dan een van de acht predikantsvrouwen zijn die voor deze rubriek schrijven.
Ik voelde me vereerd, en vind het leuk om te schrijven, maar tja, "predikantsvrouw in het buitenland"? Eerlijk gezegd haakte ik bij die titel al helemaal af. Maar omdat ik in Nederland was, praatte ik erover met verschillende vriendinnen en (schoon)zussen, die allemaal -na in eerste instantie te lachen over die "predikantsvrouw in het buitenland", mij probeerden over te halen vooral toch te gaan schrijven. Veel aanmoedigingen dus, van allemaal vrijgevochten vrouwen die geen van allen het RD lezen...
Maar, wel met gevolg, want ik heb besloten toch maar te gaan schrijven, en afgelopen donderdag, op Yom Kippoer :-) is mijn eerste column in de krant gekomen. Voor iedereen die het RD niet heeft, heb ik hieronder de column gezet. Het verzoek van de krant was om in de eerste column iets over onze taak en over de plek waar we wonen te schrijven.

De weg kwijt

"Nee, hij is een echte Rodenburg, die zal de weg niet vragen…"
We zijn in hartje Utrecht in een pannenkoekenhuis voor een familiereunie, ter ere van ons verlof in Nederland. Op één broer met zijn gezin na, is iedereen gearriveerd. Er wordt druk heen en weer gepraat, gebeld, zouden ze het niet kunnen vinden?
"Ach," zeg ik naief, "er lopen hier zoveel mensen rond, iedereen kent dit restaurant als ze het aan iemand vragen." Dat ik geen Rodenburger ben, blijkt wel uit het antwoord dat ik krijg: Rodenburgers vragen de weg niet. Die lopen, fietsen of rijden liever een uur langer rond en vinden de weg liever zelf. Dat geeft toch veel meer voldoening!
Of is het niet alleen Rodenburgs, maar ook Nederlands, om liever de weg niet te vragen?
Toen we afgelopen zomer weer terugkwamen in Israel, werd ik gelijk de eerste dag op straat al weer aangesproken door iemand: "Waar is de Bethlehemstraat?" En opeens realiseerde ik me: al die weken in Nederland is het nauwelijks gebeurd dat iemand me de weg vroeg.
Israeli's, direct als ze zijn, vragen niet omslachtig: "Pardon mevrouw, weet u misschien waar...", maar gewoon rechttoe rechtaan: " Waar is die en die straat?" of: "Hoe laat is het?" of, een heel populaire vraag: "Waar is nummer ..?", alsof je in iedere willekeurige straat maar weet welk gebouw welk huisnummer heeft.
En, eerlijk waar, er gaat zelden een dag voorbij dat niet iemand aan mij de weg heeft gevraagd. Mensen hier hebben helemaal geen zin om zelf te zoeken, daar hebben ze ook geen tijd voor vinden ze.
Voordat we naar Israel vertrokken, bijna vijf jaar geleden nu, werkten mijn man en ik als evangelist in Utrecht.
Als evangelist kun je allerlei verschillende taken hebben, maar uiteindelijk is je doel heel duidelijk: je wilt graag een getuige zijn van Jezus, en mensen met Hem in contact brengen. Aangezien lang niet alle mensen het gevoel hebben dat ze de weg kwijt zijn, of op zoek zijn naar iets, gaat dat de ene keer gemakkelijker en spontaner, dan de andere keer. Maar door dichtbij mensen te komen, naar hen te luisteren en hen te leren kennen, merk je dat veel mensen wel degelijk open zijn voor het Evangelie. En wat is het dan mooi als je hen een eindje op die Weg kunt helpen.
Hier in Israel werken we niet als evangelist. Dan zouden we snel het land weer uitgezet worden. Na alles wat er in de kerkgeschiedenis is gebeurd ten aanzien van het Joodse volk, moeten we eerst maar eens leren om werkelijk de ander te willen leren kennen, en naar hen te luisteren, voordat we met ons eigen verhaal komen.
Dat wil niet zeggen dat getuigen niet meer in ons "takenpakket" zit. Echter, het getuigen is verweven in twee andere belangrijke taken: luisteren en dienen.
Nu zijn Israeli's bijzonder direkte mensen. Ze draaien nergens omheen, en als je zelf niks zegt, of laat merken dat je iets bepaalds zou willen, ben je nergens en kom je nergens. Wat dat betreft is het nauwelijks een uitdaging te noemen om te "luisteren en te dienen." Natuurlijk is er nog een verschil tussen luisteren en echt luisteren, maar laten we zeggen dat het hier niet zo moeilijk is de ander te laten praten en zelf te zwijgen.
Gelukkig maar, dat Israeli's dus ook graag vragen. Ze kennen geen schaamte of terughoudendheid om wat dan ook te weten te komen. Hoeveel huur je betaalt, of het kind in je buik een jongen of een meisje is, waarom je een bepaald produkt koopt en wat je ermee gaat doen, waarom je kind huilt of hoest, alles, alles wordt gevraagd. En dus ook de weg. En dat biedt wel degelijk openingen om elkaar te leren kennen. Van beide kanten.
Nederlanders zoeken de weg graag zelf, Israelies vragen de weg. Maar uiteindelijk geloof ik niet dat het veel uitmaakt. Zoekers en vragers zullen allebei de weg vinden. In de nieuwe Bijbelvertaling las ik het afgelopen week zo:
Vraag, en er zal je gegeven worden, zoek en je zult vinden (...), want ieder die vraagt ontvangt, en wie zoekt, vindt... (Mat. 7: 7-8)

Wat betreft mijn zwager: hij vond uiteindelijk het pannenkoekenhuis gelukkig ook.
Zonder het te vragen.

Yom Kippoer

2008-10-10T11:23:00.014+02:00

Afgelopen donderdag was het Yom Kippoer, de Grote Verzoendag. Elk jaar weer een groot feest voor de kinderen. Ik blijf me verbazen over de sfeer van deze dag. Het is de meest "heilige dag" van het jaar. En dan ook echt "heilig" in de zin van apart, anders dan alle andere dagen. De t.v. en radio zenden 25 uur niet uit. Er rijden geen auto's, de straten zijn helemaal leeg. Nou ja, leeg, ze zijn vol met wandelende volwassenen en fietsende kinderen. Er wordt 25 uur niet gegeten en gedronken, de dag staat in het teken van vasten voor God, het vergeving vragen, het opnieuw kunnen beginnen. Maar, in tegenstelling tot zoals het in de kerken vaak is, als het om zonde gaat, de sfeer is heel ontspannen. Mensen kleden zich in het wit, het teken van het nieuwe begin. Het vasten wordt niet als een zware opdracht ervaren, althans, niet naar buiten. Misschien dat mensen persoonlijk het soms wel zwaar vinden, maar door met elkaar te zijn, te genieten ook van een dag die zo anders is, wordt het een bijzondere dag.

Al dagen van te voren word overal op straat je een "Tzom Kal" toegewenst (een licht/gemakkelijk vasten) en een Chatima Tova (dat je goed opgeschreven zult zijn in het Boek des Levens). Zelf vind ik het elk jaar weer een lastige vraag wat ik als christen de mensen moet toewensen: een Tzom Kal kan ik nog wel zeggen, maar een Chatima Tova? Maar ach, natuurlijk wens ik dat we allemaal in dat Boek des Levens zullen staan, dus, waarom ook niet?!

Afgelopen woensdag, de dag voor Yom Kippoer, reed ik met de kinderen naar het vliegveld om Kees Jan op te halen. Onderweg moesten we nog even tanken, en ik werd geholpen door een Arabische jongen. Toen we klaar waren wenste hij me een Tzom Kal toe. Ik vond het wel grappig, hij had waarschijnlijk net de Ramadan achter de rug -ik weet natuurlijk niet of hij Moslim was of christen, maar percentueel gezien was het de grootste kans dat hij Moslim was-. Gelukkig is het niet overal zoals het in Akko was/is (ik weet niet of Akko het Nederlandse nieuws gehaald heeft, maar daar zijn op Yom Kippoer grote ongeregeldheden uitgebroken tussen Arabieren en Joden, en de onrust is nog altijd niet voorbij daar).

De "normale" wens die je bij feestdagen zegt is "Chag Sameach", een vrolijk feest. Maar bij Yom Kippoer hoor je dit nauwelijks. Alleen de gymjuf van Miriam en Susan wenste ons een Chag Sameach. Ik geloof niet dat ze religieus is.Een vrolijk feest. Nou, een vrolijke dag was het zeker voor de kinderen. Ze zijn de hele dag op straat geweest, fietsen, steppen, tikkertje, verstoppertje, en nog meer fietsen fietsen en fietsen.

Rafael hebben we bijna de hele dag niet gezien, die was voortdurend met zijn vrienden door Jeruzalem aan het crossen. Hij was nog wel zo netjes telkens even te komen vermelden waar de volgende fietstocht naar toe zou gaan. Aan het eind van de middag had zich een hele kinderschare voor ons huis verzameld en maakten Kees Jan en ik kennis met een nieuw spel: een soort omgekeerd verstoppertje. Een verstopt zich, de andere kinderen tellen. Daarna gaat iedereen zoeken, en degene die de verstopte persoon heeft gevonden, verstopt zich ook daar. Totdat er nog maar 1 zoeker over is, die dus de hele groep moet zoeken. Het was een erg komisch gezicht: 15 kinderen die allemaal met hun ogen dicht heel hard tot 30 staan te tellen, en vervolgens alle kanten opvliegen om te zoeken...

Yom Kippoer is weer voorbij, morgenavond begint Sukkot, het Loofhuttenfeest. Daarover meer in een volgend bericht....

Thuis

2008-10-05T22:47:00.006+02:00

Zoals altijd wanneer Kees Jan in Nederland is, word ik ook deze dagen regelmatig door familie en vrienden gebeld, met de vraag hoe het met me gaat. Of ik het allemaal red, want, "dat lijkt me toch niet gemakkelijk als je "daar" in je eentje zit..."
Maar, ik ben niet in mijn eentje, en ik zit niet "daar" ergens, ik ben gewoon thuis. Hoe thuis ik inmiddels hier ben, viel me de afgelopen dagen weer op. Het begon zo: de kinderen waren thuis, en ik moest wat boodschappen doen. De meiden waren met z'n drieen druk aan het spelen met playmobiel en hadden absoluut geen zin om mee te gaan. Rafael wilde wel mee.
Dus, voor het eerst mocht Miriam een keer even op Michal en Susan passen, wat ze natuurlijk een hele eer vond. De winkel is dichtbij, ik had maar een paar dingen nodig, ik zou zo weer terug zijn. De telefoon ingesteld dat ze met één druk op de knop mij op mijn mobiel kon bellen, en toen op pad gegaan.
Het boodschappen doen duurde echter toch wat langer dan ik van te voren had ingeschat. Want, ik kwam telkens weer iemand tegen met wie ik even een praatje maakte. Na nummer vier, zuchtte Rafael: "Ken je nou echt iedereen, dit is al de vierde met wie je staat te praten!"
Ja, het waren inderdaad allemaal bekenden. Zo langszamerhand gaat mijn leven hier een beetje lijken op hoe het de laatste jaren in Utrecht was. We kenden daar op den duur zoveel mensen, dat je praktisch altijd wel bekenden tegen kwam, in de stad, op de fiets, in de supermarkt, noem maar op. Alsof je in een dorp woont.
Vanochtend weer zo'n soort ervaring. Eerst belde Channa. Channa is een alleenstaande moeder uit onze gemeente en woont een paar straten bij ons vandaan. Ze rijdt vaak met ons mee naar de kerk, en weer naar huis, en ik kom haar bijna dagelijks tegen als ze naar haar werk loopt. Haar oudste zoon zit in het leger, haar andere zoon moet in november beginnen aan zijn dienstplicht. Voor veel Israelische ouders is dat bepaald geen gemakkelijke periode, en zo ook voor Channa niet. Ze vroeg hoe het met me ging, en wanneer Kees Jan terug kwam. Toen ik op een gegeven moment zei dat ik het steeds gemakkelijker begon te vinden, begon ze te lachen. Ze zei: "Ik dacht, je gaat nu zeggen dat je het steeds moeilijker vindt dat Kees Jan weer naar Nederland moet." Tja.
Toch ik meen het echt. Natuurlijk ben ik dolblij dat hij woensdag weer terug komt, en kijk ik daar heel erg naar uit, en natuurlijk baal ik er wel eens van om wéér te moeten bedenken wat we gaan eten, om wéér te moeten koken, wéér af te ruimen, afwasmachine vol te stoppen (wat ben ik trouwens blij dat we dié hebben!), wéér die stapels trommels, bekers en flesjes schoon te maken en wéér te vullen met eten en drinken voor school, weer de hele riedel van het naar bed brengen, voorlezen, voorlezen en voorlezen... Maar, ach, daar staat toch ook tegenover dat de kinderen ook al erg veel zelf doen, en heel goed meehelpen.
En, het belangrijkste, waarom ik het steeds minder moeilijk vind, is dat ik hier thuis ben. Ik leef niet meer in den vreemde, en dat is toch een heel andere manier van deze periode doorkomen, dan bijvoorbeeld 3 jaar geleden.
Nadat Channa had gebeld, kreeg ik een mail van Maya. Ook uit de gemeente. Met erg lieve woorden. Afgelopen vrijdag was ze ook al spontaan even op bezoek geweest, om even iets persoonlijks te bespreken. Kort nadat ik de mail had gelezen, kreeg ik telefoon van Miriam, ook uit de gemeente. Ze wilde even iets met mij overleggen, en bleef een hele tijd kletsen. Toen ik de telefoon had opgelegd, begon hij gelijk weer te rinkelen (nou ja, rinkelen, dat doen telefoons tegenwoordig niet meer). Nu was het Irit. Oók uit de gemeente. Irit is een jonge moeder, met wie ik goed bevriend ben geraakt. Zo zijn we afgelopen week, met Rosh Ha Shana, nog met Irit en haar gezin wezen picknicken. Toen ik Irit's stem hoorde, begon ik te lachen. Wéér de kerk. Je kunt ook zeggen natuurlijk dat ik gewoon werd opgebeld door een vriendin, maar in dit geval belde ze met iets dat betrekking had op de gemeente. Vier keer de kerk, vier keer om een verschillende reden, en dat alles binnen 1 uur...
Oude tijden herleven, al die telefoontjes die we toen we nog in Utrecht woonden dagelijks kregen van mensen uit de kerk. Hoezeer het soms ook teveel was toen, ik heb het toch ook heel erg gemist. Want het is een teken dat je deel uitmaakt van een concrete gemeenschap. Dat je niet alleen bent, of een toeschouwer bent. Geleidelijk aan is ons leven hier wezenlijk veranderd.
Ervaren op straat dat je inmiddels heel wat mensen kent. Gebeld worden door mensen uit de kerk, ervaren dat je nodig bent, en dat je iets betekenen mag.
In plaats van alleen maar hier "gast" te zijn, ben ik hier nu ook thuis. Thuis als een gast, dat wel. Want we zullen altijd hier een gast blijven.
Maar wat is er mooier dan dat een gast zich thuis voelt...

Rosh HaShana

2008-09-29T16:35:00.019+03:00

De afgelopen dagen zijn de kinderen heel druk geweest met het schrijven en versieren van Nieuwjaarskaarten. Op school stond een brievenbus, en zondag zijn in alle klassen kaarten uitgedeeld. En zo kwamen ook onze kinderen trots thuis met een stapel kaarten die ze van vriendjes en vriendinnetjes hadden gekregen vol goede wensen voor het nieuwe jaar. Susan was helemaal apetrots en dolgelukkig, die kreeg over de post ook nog een kaart van haar kleuterjuf van de afgelopen twee jaar, Pnina.
Miriam maakte thuis voor Michal nog een mooie kaart in het Nederlands, m.u.v. het woordje "גן", gan, kleuterschool...

Iedereen wenst elkaar een goed en zoet nieuw jaar toe. En daar hoort ook een bepaald eten bij: appeltjes die je in honing doopt en rimon (granaatappel). -en, als derde hoor je eigenlijk ook nog een vissenkop te eten, maar dat slaan we maar over...-.
Rafael en Michal hebben vanmiddag samen de appeltjes gesneden, terwijl ik me op de rimon storte. Dat is een heel karwei altijd, en om nou te zeggen dat het erg lekker is...
Een granaatappel is een grote rode "appel" die van binnen vol zit met kleine rode pitjes. Deze pitjes zijn eigenlijk pitjes waar een klein bolletje sap omheen zit. Dat sap eet je op (of je perst het uit, en drinkt het op) en het pitje gooi je weg. Het zijn dus maar hele kleine hapjes die je uiteindelijk eet.

Zo ziet ie er van binnen en van buiten uit, de rimon, of te wel in het Nederlands, de granaatappel.

In een zo'n granaatappel zitten een heleboel pitjes.
En in een zo'n heel klein pitje zit wel heeeeeeeel veel sap, zo ontdekte Rafael vanmiddag nog eens toen er een in zijn gezicht kapot ging...

Appeltjes, honing en granaatappel, smikkelen maar....Shana Tova OeMetoeka!

Kakkerlakken, regen en Nederland

2008-09-29T13:46:00.010+03:00

Kakkerlakken

Bijna vijf jaar lang is het ons bespaard gebleven: een kakkerlakkenplaag. Vele stoere (en onfrisse) verhalen hebben we altijd gehoord van Israeli's over kakkerlakken, reuzespinnen die bijten (vorige week nog bij een vriendin in Maale Adumim) en nog veel meer, tot nu toe was het aan ons huis min of meer voorbij gegaan. In ieder huis hier zijn ook wel een of meerdere van die supergifspuitflessen te vinden. En iedere supermarkt heeft ze in zijn schappen liggen, voor alle soorten ongedierte.
Nooit gedacht dat wij er ook nog eens een zouden kopen, en al helemaal niet dat ik er dankbaar gebruik van zou maken en vrolijk (nou ja "vrolijk") gif zou spuiten in mijn huis.
Maar de afgelopen dagen hebben we onze zorgen voor het milieu en gezondheid maar helemaal aan de kant gezet en de spuitbus lustig gebruikt. En of het hielp!

Ze hadden zich verschanst achter een keukenkastje boven het aanrecht. Toen Kees Jan door die hele kleine kier begon te spuiten, vielen ze met bosjes naar beneden, morsdood. Bah!
De dagen daarna zagen we af en toe nog een verdwaasde half-bewusteloze kakkerlak lopen (zoals op deze foto), of ze lagen dood op de grond of het aanrecht...

Nu zie ik ze helemaal niet meer, dus ik hoop maar dat het helemaal voorbij is.
Volgens de spuitbus werkt het gif 6 maanden lang.
Tja, je wilt niet weten wat er in zit, maar het plaatje op de bus zegt genoeg...

Regen!
En verder: afgelopen vrijdag en zaterdag is de eerste regen gevallen! Een paar flinke buien, feest voor de kinderen: laarzen aan en paraplu's op! Koud is het nog niet echt te noemen, en intussen is het ook al lang weer kurkdroog, maar we hebben al heerlijk kunnen genieten van de eerste frisse regendruppels, en de unieke geur die erbij hoort.

Nederland

En tenslotte: afgelopen zaterdagnacht is Kees Jan weer naar Nederland gereist, voor een werkbezoek. Lezingen, kerkdiensten (dit keer zelfs een trouwdienst) en vergaderingen staan op zijn programma. Ook voor ons zijn het bijzondere dagen: vandaag (maandag), morgen en overmorgen zijn de kinderen vrij, en wordt het Joods Nieuwjaar gevierd: Rosh HaShana. Daarover morgen meer...

Honger

2008-09-22T21:23:00.004+03:00

Vorige week was ik op een verjaardagsfeestje waar nogal wat Nederlanders waren. Hulpverleners, journalisten, de meesten werkten aan de Palestijnse kant.
Een van de aanwezigen vertelde dat ze die dag bij een Palestijns gezin in Oost Jeruzalem was geweest. Ze woonden met zijn zessen in een kleine kamer met open keuken. Ze sliepen allemaal in die ene kamer, vader en moeder in een bed, de kinderen op matrassen op de grond. Een schrijnende situatie, die helaas bepaald niet uniek is. Maar het valt me telkens weer op dat als wij buitenlanders zulke verhalen vertellen, of horen, we het heel snel plaaten in contrast met de rijkdom van de Israeli's. De rijke Israeli's en de arme Palestijnen. En dat is natuurlijk ook niet vreemd, want in veel gevallen klopt dat beeld ook. Op zijn minst op het grote niveau: alleen al de buitenkant van West Jeruzalem is vele malen mooier, schoner, rijker, dan die van Oost Jeruzalem bijvoorbeeld. En de mogelijkheden die de gemiddelde Israeli heeft om te reizen, te studeren, te kopen, noem maar op, zijn vele male hoger dan die van de gemiddelde Palestijn.
Maar toch is het ook niet zo zwart wit. Want ook al lijkt het hier veel rijker, ook hier wonen vele grote gezinnen opgepropt in een heel heel klein appartement, slapen kinderen met hun ouders op de grond in een kamer, en is er niet veel meer in huis dan een t.v. en een lege koelkast. En ook hier is er honger.

Het is avond en we zitten aan tafel te eten. Hoe we er bij komen weet ik niet meer, maar opeens gaat het gesprek over het eten op school. Net als in Nederland wordt hier ook rond een uur of 10 's ochtends op school wat gegeten, en zo ook tussen de middag. Miriam zegt: "De juf vraagt altijd wie er iets over heeft, wat hij niet opeet, dan kun je dat geven aan de kinderen die niks bij zich hebben." Er blijken n.l. altijd kinderen te zijn die niets bij zich hebben. Of veel te weinig.
Rafael reageert herkennend, en zegt dat dat bij hem ook zo is. Vaak, vertelt Rafael, worden kinderen ook naar het secretariaat gestuurd, waar ze overblijfsels kunnen ophalen van de warme maaltijden die veel kinderen tussen de middag op school eten.
Dat het hier niet gaat om incidenten van kinderen (of ouders!) die een keer vergeten zijn eten mee te nemen, blijkt ook wel uit de ouderavonden. De afgelopen weken hebben we er daar weer een heleboel van gehad. Op elke ouderavond was al heel snel het onderwerp: "eten". Elke juf, in elke klas, benadrukte hoe enorm belangrijk het is dat kinderen eten bij zich hebben, voor de ochtend en voor de lunch. En, hoe belangrijk het is dat ze iets gegeten hebben voor ze naar school komen. En, dat ze 's avonds op tijd naar bed moeten. Want ook dat is een probleem. Kinderen komen hongerig èn met veel te weinig slaap op school. Gevolg: sommige kinderen liggen met hun hoofd op tafel te slapen in de klas. Zonder eten en zonder voldoende slaap kun je niet leren, aldus de juf. Het lijkt zo vanzelfsprekend, en toch blijkt het nodig te zijn dat de leerkrachten hier zoveel aandacht aan schenken.
De lastige vraag is natuurlijk in hoeverre er sprake is van onverschilligheid van ouders, en in hoeverre er sprake is van echte armoede en overmacht. In sommige gezinnen is dat laatste volgens mij echt aan de orde, en dan zal zo'n preek van de juf ook niet echt helpen ben ik bang.
Sinds een aantal dagen hangen er overal bij ons in de buurt papiertjes die op lantaarnpalen zijn geplakt, waarop te lezen is: "Ik zoek: ETEN. Heb niet genoeg om de feesten te kunnen vieren. Bel me als je iets kunt missen" -en dan volgt een telefoonnummer. Bij mij op de ulpan waren veel mensen geschokt door dit briefje: is het al zo erg gesteld met ons land?, vroegen ze zich af. In mijn klas zitten veel (rijke) Amerikanen. Misschien was het hen nooit opgevallen dat niet iedereen het zo breed heeft als zij? Ik weet niet of het briefje afkomstig is van een persoon, of van een hulporganisatie, die op deze manier de aandacht probeert te trekken, maar schokkend is het natuurlijk wel.
"In het land van melk en honing kan 25 % van de gezinnen zich geen van beiden veroorloven", is een andere zin die ik van de week las. Dit kwam wel van een hulporganisatie die aan voedseldistributie werkt onder arme gezinnen. Behalve de vele gaarkeukens die dit land kent, worden er ook voedselpakketten gemaakt en rondgebracht onder mensen die dit nodig hebben. En nu de Grote Feesten voor de deur staan gebeurt dit in grote mate. Op allerlei plekken wordt voedsel ingezameld om speciale pakketten te maken voor de feesten. Bij supermarkten staan jongeren met dozen, die de winkelende mensen vragen om naast hun gewone boodschappen ook iets te kopen voor zo'n pakket: rijst, olie, suiker, pasta, koekjes, noem maar op. Als je dan de winkel uitloopt kun je je gaven direkt deponeren in de dozen die klaar staan. Ook op school worden we voor elk Joods feest opgeroepen de kinderen spullen mee te laten nemen die in een voedselpakket kunnen, ook nu in deze tijd weer. En dat wordt ook door heel veel mensen gedaan. Gelukkig maar. Maar toch heeft het ook iets heel vreemds: kinderen zamelen voedsel in op school voor arme gezinnen, terwijl op hetzelfde moment lang niet al deze kinderen zelf eten bij zich hebben. Voor een kind dat hongerig op school komt moet het toch wel heel vreemd voelen om het eten dat hij heeft meegenomen te geven aan anderen die (ook) niets hebben.
Het doet me denken aan een verhaal uit de Bijbel. Over een jongetje dat ongetwijfeld honger had, maar zijn eten aan Jezus gaf. Hopelijk werkt op school de broodvermenigvuldiging ook zo...

het eten en drinken dat onze kinderen samen op een gemiddelde doordeweekse schooldag meenemen (wij laten het maar niet op een wonderbare spijziging aankomen...)

Vrijdagmiddag

2008-09-05T14:20:00.025+03:00

De eerste schoolweek zit erop. Iedereen is moe en voldaan...Volgens mij hebben de kinderen allemaal het heel goed naar hun zin gehad deze eerste week.

Susan heeft het 's ochtends nog wel een beetje moeilijk met het afscheid nemen. Maar, als we eenmaal weg zijn, gaat het allemaal prima, en ze kwam elke dag vrolijk uit school. Michal heeft geen enkele ochtend gehuild. Ze zegt vrolijk: "Kusje!" en stuurt ons min of meer gewoon naar huis. Dit is haar gan, en ze vindt het er heerlijk!

Op weg naar huis, op weg naar de Shabbat. Tot groot plezier van Miriam en Rafael hoeven de kinderen op vrijdag geen schoolkleding aan, maar Susan vindt de schoolt-shirts nog zo mooi, dat ze ook vandaag er graag een aan wilde!

Nu is het vrijdagmiddag.
Voor veel mensen in Israel is de vrijdagavond de bijzondere avond van de week. Samen met je familie eet je de Erev Shabbatmaaltijd, en vier je zo het begin van de Shabbat. Tijd om bij elkaar te zijn. Ook wij proberen dat op onze manier te doen. Maar, als ik heel eerlijk ben, geniet ik zelf nog het meest van onze vrijdagmiddagmaaltijd. Rond 13.00 uur is iedereen uit school, gan en basketbal, en eten we met elkaar uitgebreid aan tafel. Toen we in Nederland waren, waren er verschillende mensen die ons vroegen wat we in Israel zoal eten. Nou, zo'n vrijdagmiddagmaal is een mooi voorbeeld van een maaltijd die echt bij ons leven hier hoort. En vandaag heb ik voor die mensen die ernaar vroegen het maar eens op de foto gezet:

verse pita's.......................................................cottage

humus met heerlijke za'atarkruiden en humus zonder extra kruiden

Turkse salade (een mengsel van tomatenpuree, ui, paprika, knoflook en pittige kruiden)

komkommer, tomaatjes en paprika

En,..... smullen maar!

En voor voor iedereen die wil weten waarom we dit allemaal zo lekker vinden: kom het zelf maar eens proeven!

Onbekend en onbemind

2008-09-04T22:12:00.000+03:00

"Weet je dat er een kindje heel beroemd is geworden?" vraagt Miriam me terwijl we aan het ontbijten zijn. Het nieuwe schooljaar is net 4 dagen oud.
Niet begrijpend kijk ik haar aan: "Wat bedoel je, welk kind?"
"Er was een meisje dat met haar vader in de auto zat. Toen gaf de vader haar chocola, en het meisje knoeide per ongeluk. En dat mocht niet, en toen werd haar vader zo boos dat hij haar heeft doodgemaakt, en daarna in een koffer gestopt."
Het liefst had ik na dit verhaal geroepen: "Ach, Miriam, wat een raar verhaal. Dat is toch niet waar. Zulke dingen moet je niet geloven."
Maar het lijkt er sterk op dat het inderdaad echt gebeurd is. Sinds anderhalve week geleden is dit meisje dagelijks in het nieuws. Vier jaar was ze. De dader was alleen niet haar vader, maar haar opa, met wie haar moeder een relatie had, en daarmee was het dus eigenlijk weer wel een beetje haar vader. Haar pleegvader. De pleegvader heeft gezegd dat hij de koffer in een rivier heeft gegooid, maar deze is nog niet gevonden. Wel is met een leugendetector gebleken dat het verhaal dat deze man vertelt, waar is.
En alsof het nog niet genoeg is, zijn de afgelopen week weer twee kinderen van 4 omgebracht. Twee jongetjes, beiden met opzet verdronken door hun moeder. De ene 's nachts in zee gegooid, de andere 's avonds laat in de badkuip.
Wat een gruwelijkheden. Wat een ongelovelijke drama's.
De vraag die natuurlijk direct gesteld wordt is of er gefaald is door de hulpverlening. Waren de betreffende gezinnen bekend bij de hulpverlening en had iemand dit kunnen zien aankomen? Het meisje dat door haar opa is omgebracht bleek al 3 maanden geleden te zijn verdwenen, en pas 2 weken geleden deed de moeder aangifte van vermissing. En zo is ook zij verdachte in dit drama.
Een paar dagen geleden stond in de krant dat het afgelopen schooljaar in Israel 3700 kinderen tussen de 6 en 12 jaar van school zijn gehaald en zijn "verdwenen". Dat wil zeggen, niemand weet of ze nog ergens naar school gaan en waar ze zijn gebleven. Ze zijn "onbekend".
Deze drie kleuters waren niet bekend bij de hulpverlening; maar, nu kent iedereen hen. Hun naam, hun foto, de namen en foto's van hun ouders en grootouders, alles groots te zien in de krant, op televisie en internet. Beroemd zijn ze, iedereen kent hen nu, ook Mirams klasgenootje, die aan Miriam dit verhaal vertelde en uitgeprinte foto's bij zich had.
Een nieuw schooljaar is begonnen. Een jaar waarop opnieuw vele kinderen zullen verdwijnen uit het schoolsysteem. Laten we hopen dat die kinderen, en de 3700 van afgelopen jaar, nooit op deze manier zo bekend zullen worden.

Eerste schooldag

2008-09-01T13:18:00.054+03:00

De afgelopen weken heeft het helemaal stilgelegen, het bijhouden van een weblog. We zijn in Nederland geweest, en daarna had ik gewoon geen rust om me heen, of in mijn hoofd, om wat dan ook te schrijven of te vertellen. Vanaf vandaag gaat dat hopelijk weer veranderen, want vandaag, 1 september, is de school weer begonnen. En daarom, dit eerste stukje sinds lange tijd, maar over die eerste schooldag.

Een nieuw schooljaar met veel nieuwe veranderingen. Zowel Rafael als Miriam hebben een nieuwe juf gekregen, en dat was tot op het laatst spannend wie dat zou worden. Gelukkig hebben ze allebei een juf gekregen die erg aardig is, hoewel Rafaels juf wel de naam heeft van een strenge juf te zijn... We denken dat Miriam het bijzonder goed getroffen heeft, met een juf die behalve heel erg aardig ook nog eens heel erg goed schijnt te zijn. Rafael en Miriam hebben allebei de afgelopen 2 jaar een aantal lessen van Shirli (zo heet Miriams juf) gehad, en kennen haar dus al. Het afgelopen jaar heeft Shirli mij verschillende keren op school aangehouden en gezegd hoe geweldig ze Miriam en Rafael vindt. Nou, een beter begin kun je je dan toch niet wensen. Vooral ook wel omdat Miriam de afgelopen 2 jaar niet zo'n geweldige juf had. Miriam zei vanmiddag stralend: "Ik ben heel blij dat Shirli mijn juf is!" Nou, wij ook natuurlijk!

En dan Susan, die mocht vandaag voor het eerst naar kitta aleph, de eerste klas. Wat was ze opgewonden en zenuwachtig. En wat was ze dapper! Ze kon gelukkig aan tafel zitten bij twee vriendjes van de gan, Orel en Uri, en daar zat ze deze eerste dag prima. Er zijn in totaal 4 kinderen van haar gan naar kitta aleph gegaan (naast Susan, Uri en Orel, ook Noah, die weer een zusje is van een vriendje van Rafael), en ze zitten alle vier bij elkaar in de klas. Daarnaast zit ze ook nog in de klas bij Roni, die ze ook goed kent. Roni is het zusje van een andere goeie vriend van Rafael, Kfir.

Ook Michal had heel veel zin om naar haar nieuwe gan te gaan. Ze liep naar binnen alsof ze er al jaren thuishoort, gaf Noomi (de hulpjuf) en Pnina (de juf) een dikke knuffel, alsof het de gewoonste zaak van de wereld was. En geen traan toen we weggingen!
Ze lijkt het allemaal volkomen vanzelfsprekend te vinden dat zij nu naar de gan gaat van Susan, en dat zij nu speelt met bijvoorbeeld Tali, een meisje waar Susan het afgelopen jaar vaak mee speelde op de gan of bij Tali thuis...

Zondagavond
De tassen staan klaar; in de tassen wat lichtere dingen, zoals schriften, de agenda en het etui (nou ja, die is niet echt licht te noemen); in de koelkast stonden de trommeltjes en flesjes water al te wachten. Omdat de eerste schooldag altijd erg veel meegesjouwd moet worden, en dat moeilijk allemaal op de ruggen van de kinderen kan, hadden we de buggy maar tevoorschijn getoverd en volgestouwd met de rest van alle boeken, ordners, mappen etc...
.

Welke kleur?

Maandagmorgen: klaar om naar school te gaan, nieuwe school t-shirts aan (m.u.v. Michal, die haar lievelingsjurkje had uitgezocht voor deze eerste dag). Miriam en Susan deden gisteravond er een uur over om te beslissen welk t-shirt deze eerste dag aan moest... Paars, roze of toch rood of oranje? Als jij deze aan doet, zal ik dan die aan doen? Nee, toch maar die andere.... Welke broek doe jij dan aan? Of zullen we een rok aan doen?

Tja, Rafael is wat dat betreft echt een jongen; die zal geen nacht wakker liggen van de kleren die hij aan zal doen: Oranje broek? Zwart t-shirt? Okay mij best...

.
Karavaan

De tassen op de rug, toch best zwaar. Vooral voor Susan, het lijkt wel of de tas nog groter is dan onze kitta aleph meid!

En zo liepen we vanochtend vroeg in karavaan eerst naar school, en daarna naar de gan.

Beth Sefer Szold
Op school was het de gebruikelijke chaos en drukte van de eerste dag. Maar ook een erg leuk en enthousiast weerzien van veel kinderen en ouders. Het doet ons goed om te merken dat we deel zijn geworden van de school, en na drie jaar zoveel mensen daar kennen.

Susan in de klas, naast Uri.

Michal staat te wachten: wanneer gaan we nou naar de gan?!

Gan Pnina

En dan, als Rafael, Miriam en Susan geinstalleerd zijn, hun spullen een plekje hebben gevonden in de klas en de bel al lang is gegaan is het eindelijk zo ver: we kunnen naar binnen bij de gan!

Wat voor de school geldt, geldt minstens ook zo voor de gan: het is een hele vertrouwde plek geworden; het was een erg leuk weerzien met de juffen en de ouders van vorig jaar.
En het is duidelijk dat ook voor Michal de gan van Susan al een vertrouwde plek was. Ze voelde zich geloof ik nauwelijks "nieuw"!

En onze dappere dodo wilde zelfs die eerste ochtend al wel samen met Pnina op de foto...

Ulpan en huiswerk

Toen alle kinderen onder de pannen waren, heb ik me gehaast om naar de ulpan te gaan. Daar begon vandaag de eerste les ook weer. Ik was beduidend minder opgewonden hierover dan de kinderen over hun eerste schooldag. En hoewel het weerzien van mijn klasgenoten op de ulpan minder uitbundig was dan het weerzien van veel ouders op school, was het toch goed om te merken dat ook op de ulpan mensen het leuk vonden elkaar weer te zien, en te horen hoe de zomer voor een ieder was geweest. En, uiteindelijk is het toch ook goed om weer actief met Ivriet aan de slag te gaan.

Deze eerste schooldag was een korte dag om te beginnen, en dus moesten we de kinderen al vroeg weer ophalen. Maar alle vier de kinderen kwamen aan het eind van de ochtend moe en voldaan thuis. Ze hebben het alle vier goed gehad, en hebben zin om morgen weer te gaan, de eerste "gewone" schooldag. Nou ja, wat heet gewoon, de dinsdagmiddag is de vrije middag, dus weer een halve dag! Maar heerlijk dat het "gewone" leven weer begint!

Rafael had zelfs deze eerste korte dag al huiswerk... Hij klaagde onderweg naar huis: "Wel zoveel dat ik een uur bezig ben!"

Uiteindelijk had hij het in vijf minuten klaar. Tja, zo streng zal zijn nieuwe juf toch wel niet zijn...

Vredestichters

2008-07-05T21:45:00.001+03:00

Voordat we een weblog kregen, heb ik verschillende verhaaltjes/columns geschreven. Zomaar,voor mezelf, omdat ik het leuk vind te schrijven, en omdat er soms dingen gebeuren die een verhaaltje waard zijn. Onderstaand stukje schreef ik afgelopen maart. Na de aanslag van woensdag is ie opeens toch wel weer actueel. Vandaar dat ik hem alsnog hieronder wil plaatsen.

Geef vrede Heer, geef vrede,
Gij die de vrede zijt.
Die voor ons hebt geleden,
Gestreden onze strijd.
Opdat wij zouden leven,
Bevrijd van angst en pijn.
De mensen blijdschap geven,
En vredestichters zijn.

Leven in Israel is niet altijd gemakkelijk.
Hoe westers in veel opzichten ook, het is ook zeer Midden Oosters.
Met oosterse gebruiken en omgangsvormen, heetgebakerde mensen,
die snel boos en geirriteerd zijn, schreeuwen en niet luisteren.
En een land in conflict. Wat zeg ik, conflicten. Een hele hoop conflicten.
Met de Palestijnen natuurlijk, maar ook onderling.
Ook de kinderen merken daar regelmatig wat van.
Zo is er natuurlijk voortdurend geweld in Gaza, en worden vanuit Gaza dagelijks rakketten afgevuurd op met name Sderot. Op school wordt daar veel over gesproken, en er wordt op school regelmatig iets georganiseerd voor de kinderen in Sderot.
En zo was er kort geleden een aanslag op een jeshiva in Jeruzalem (een talmoedschool) waar 8 tieners bij om het leven kwamen. En, kort daarna, een bomaanslag op een messiasbelijdend-joods gezin in Ariel, waarbij de 15-jarige zoon, die als enige op dat moment thuis was, zeer ernstig gewond raakte. Deze tweede aanslag is, naar het lijkt, gepleegd door extremistische ultra-orthoxe Joden, in hun strijd tegen m.n. messiasbelijdende joden. Al deze dingen gaan de kinderen niet in de koude kleren zitten.
Hoewel we probeerden deze twee aanslagen te "verbergen" voor de kinderen, lukte dat toch niet helemaal. Met name Rafael was zeer geschokt, en misschien over die tweede aanslag nog wel meer dan over die eerste. Dat er strijd is tussen Israel en de Palestijnen, dat weet hij wel. Maar dat er ook al een hevige strijd is tussen joden onderling, gericht soms ook tegen mensen die geloven dat Jezus de Messias is, dat was toch een extra schok voor hem.
Nu is het natuurlijk gelukkig niet zo dat je hier voortdurend in gevaar bent. Maar het leven kent hier toch wel een zekere spanning. En dat vertaalt zich ook in het gedrag van mensen in alle dagelijkse dingen, zoals het snel aangebrand zijn en het telkens weer de confrontatie zoeken.
Als volwassenen hebben soms de hoop in dit alles een vredestichter te kunnen zijn. Maar inmiddels weten we ook dat dat maar zeeeeeeeer beperkt aan de orde is. Als je niet oppast doe je zelf net zo hard mee. Want je leeft net zo goed in diezelfde spanning als de mensen om je heen. En als het om je heen normaal is fel op elkaar te reageren, doe je voor je het weet, hetzelfde.
We doen hard ons best zelf "anders" te zijn, en doen nog harder ons best de kinderen "anders" op te voeden, maar regelmatig merken we met schrik toch behoorlijk wat Israelische manieren bij onze kinderen....
Toen we ruim vier en een half jaar geleden hier aankwamen, en de toen 4-jarige Rafael zijn eerste ervaringen opdeed op een Israelische kleuterschool, zei zijn juf tegen ons: "Hij zal nog wel leren voor zichzelf op te komen. Hij zal wel moeten, want Israelische kinderen zijn indianen."
Tja, gedrag van volwassenen wordt natuurlijk graag geimiteerd door kinderen.
Maar blijkbaar zijn onze kinderen toch niet zulke erge "idianen" geworden. Want, om toch nog enige rust en vrede in school en kleuterschool te bewaren, is er zowel in de klas van Rafael, als op de kleuterschool van Susan een "raad van wijze kinderen" ingesteld. Kinderen die moeten bemiddelen bij conficten. Beide raden bestaan uit 3 kinderen. En.... jawel, zowel Rafael als Susan zitten in deze raad. Wat ons als volwassenen in het algemeen niet lijkt te lukken, een "erkende" vredestichter te zijn, lukt onze kinderen blijkbaar wel. Al was ik wel erg benieuwd hoe een kleuter dat aanpakt. Dus vroeg ik het maar eens aan Susan. Ze antwoordde: "Als 2 kinderen ruzie hebben, moeten ze ons roepen, en dan zetten we een paar stoeltjes in de boekenhoek, en daar gaan we dan zitten praten.En dan moeten wij bedenken hoe het verder moet. Of –grote grijns op haar gezicht -we moeten een straf bedenken." Op mijn vraag of de juf daar dan ook bij zit, zei ze: "Nee, zonder de juf..."

Tja, vredestichter zijn kan blijkbaar niet altijd zonder strafmaatregelen... Misschien moeten wij dat ook eens proberen, als we weer eens in een confrontatie zijn beland....

vakantie!

2008-07-01T21:55:00.000+03:00

Gisteren is de vakantie begonnen...
De dagen ervoor was het een rennen en vliegen van slotfeest naar slotfeest, nu kan iedereen weer ademhalen. Het voelt toch wel weer heel bijzonder, weer een schooljaar afgesloten.

Rafael en Miriam kwamen thuis met prachtige rapporten, en allebei ook een bijzonder lief persoonlijk verhaal van hun juf erbij. Dat raakt je wel. Na de zomer gaan ze al weer naar de 3de en 4de klas (groep 5 en 6). Ze weten allebei nog niet wie hun juf zal worden na de zomer, dus dat is best spannend (ze hebben allebei zo hun favorieten en hun "bepaald niet favorieten"), maar ze zeiden allebei vandaag dat ze al weer heel veel zin hebben in volgend schooljaar (tja, kun je het je voorstellen op de eerste vakantiedag?!).

Op de foto zie je Rafael met zijn juf van het afgelopen schooljaar, Carmella.

Ook Susan zei vandaag niet te kunnen wachten tot het nieuwe schooljaar begint. Voor haar begint dan ook wel een hele grote nieuwe stap: de grote school (groep 3)!
De afgelopen week heeft ze afscheid genomen van haar Gan (kleuterschool), met natuurlijk ook een slotfeest. Haar feest stond in het teken van 60 jaar Israel. Alle kinderen hadden een speciaal t-shirt gekregen, en er werd volop gezongen, gedanst en gezwaaid met vlaggen en slingers. Het leek wel Onafhankelijkheidsdag...

Susan straalde de hele avond als een zonnetje...

Na het feest was er, hoe kan het ook anders, nog wat te drinken en te eten: pitta, humus en falafel.

Aan het eind van het feest moest er natuurlijk nog een foto komen met juf Pnina en hulpjuf Naomi. Wat heeft ze het goed gehad bij hen! We zijn superdankbaar voor deze Gan.

En onze jongste kleine aap?
Michal mag na de zomer naar Gan Pnina!

Maar nu eerst..... naar Nederland!
Fietsen, familie en vrienden, logeren, en nog veel meer fietsen en genieten van Hollandse lekkernijen... We hebben er zin in!

14 jaar getrouwd!

2008-06-22T20:15:00.001+03:00

Zaterdag waren Kees Jan en ik 14 jaar getrouwd! Dat hebben we een beetje gevierd met koffie en taart in Ein Kerem.
Kees Jan moest daarna nog even iets afgeven in een instelling voor zwaar gehandicapte kinderen (Joods en Arabisch), dat gerund wordt door nonnen. Een van de zusters daar nam ons nog even mee naar een heel bijzondere speelplek in de tuin rond de instelling.

De kinderen hadden er duidelijk veel plezier!
Ondanks temperaturen van boven de 35, hadden de kinderen weinig zin om naar huis te gaan daarna....

Ik bedacht gisteren dat we van de 14 jaar die we samen zijn, er al 5,5 jaar in Israel hebben gewoond. Meer dan een derde... We voelen ons rijk gezegend, met elkaar, met onze kinderen!

ijs

2008-06-17T16:38:00.000+03:00

Wat is dat toch dat sommige kinderen helemaal uit hun bol gaan als ze een ijsje krijgen, en anderen er niet warm of koud van lijken te worden? Ik blijf me hier verbazen.
Het is dinsdagmiddag. En wat in Nederland de woensdagmiddag is, is hier de dinsdagmiddag: geen school. Maar waar in Nederland de meeste kinderen inderdaad woensdags om 12.00 uur (of hoe laat de school ook uitgaat) naar huis gaan, en/of gaan spelen bij vriendjes, hier sta je als een van de weinige ouders op dinsdag om 12.40 uur bij school je kinderen op te wachten.
De meesten blijven ook op dinsdag bij de naschoolse opvang, of worden opgehaald door een oppas of oma. Of, als ze wel opgehaald worden door pa of ma, moeten ze vaak mee naar hun werk, waar ze nog een paar uurtjes zichzelf moeten vermaken. Veel ouders proberen hun vele afwezig zijn te compenseren, door de kinderen onbeperkt snoep en chips te geven. De kinderen hoeven het niet eens te vragen, pakken het zelf wanneer ze willen en zoveel ze willen, en wat er niet is, maar waar de kinderen wel om vragen, wordt gekocht als de ouders er wel zijn.
Sommige kinderen bedenken voor zichzelf een leuk alternatief voor de dinsdagmiddag: ze proberen hun naschoolse opvang of oppas te verruilen voor het meegaan met een kind dat wel naar huis gaat. Zoals met onze kinderen.
En zo zijn er vaak op dinsdagmiddag vriendjes of vriendinnetjes bij ons thuis. Eerst eten we met elkaar, pita's, humus, tomaatjes, komkommers en paprika, ik laat hen zich lekker volstouwen. Dan zijn ze de eerste uren in elk geval zoet.
Maar dan komt het. Als ik later op de middag de kinderen nog wil trakteren op iets lekkers, zoals vandaag: een waterijsje (nee, geen waterige bedoening, maar heerlijk vruchtenijs), begint het. "Jongens, lusten jullie een waterijsje", roep ik vrolijk. Ik verwacht een enthousiast "hoera!". En, inderdaad, een "hoera" komt er ook, maar alleen van mijn eigen kinderen. Israelische kinderen reageren bij voorbaat al veel afhoudender. Eerst maar eens kijken wat het precies is. Nee, die vind ik niet lekker. Ik wil die. Nee,die toch ook niet. Heb je geen snoep?
Ik zucht. Nou, als je geen ijs wilt, heb ik nog kauwgom, een lollie of een koekje. En dan vind ik mezelf al erg gul, tegen mijn eigen kinderen zou ik zeggen: "Wil je het niet? Pech, iets anders is er niet."
Maar, goed, er zijn sommige kinderen tegen wie ik dat toch een beetje vervelend vindt om te zeggen, zoals tegen Miriams vriendin Hadar. Hadar is een lief meisje, en volgens mij ook niet overdreven verwend, dus, bied ik vandaag toch maar een paar alternatieven aan. Maar nee, ook die lust ze niet.
Tja, dan niks, of fruit. Fruit? O, lekker, ja geef maar een abrikoos. En even later zitten er 3 Nederlandse meisjes te smikkelen van een waterijsje, en 1 Israelisch meisje bijt haar tanden in de tweede abrikoos van die middag. Tja, ik blijf me hier verbazen.

Armoede

2008-06-12T16:23:00.000+03:00

Hoewel Israel in veel opzichten een westers welvarend land lijkt, is er veel armoede.
Er wordt heel wat gebedeld, op straat en aan de deur. Zo had ik een paar dagen geleden opeens een vrouw in de keuken staan met een peuter aan haar hand. De keukendeur, die naar de tuin leidt, stond open, en ze was maar vast naar binnen gegaan.
Waarom ik meestal niet meer aan de deur geef, kun je hieronder lezen. Op zichzelf is het ook niet nodig om aan de deur te geven, want je komt deze mensen toch wel tegen. In onze straat zijn vrijwel dagelijks een aantal "vaste gezichten" te zien die bedelen, waaronder een heel oud klein vrouwtje. Altijd als je haar iets geeft, beloont ze je rijkelijk met zegeningen, voor jezelf, je kinderen, je familie.
Voor de kinderen is het fenomeen "mensen die om geld vragen" een zeer vertrouwd en gewoon beeld geworden. Michal speelt het zelfs na: ze doet een handdoek om haar hoofd, trekt een zielig gezicht en zegt: "Ik ben een oud vrouwtje, heb je geld voor me?" -en intussen houdt ze haar handje op...

Aan de deur wordt niet (meer) gegeven...
Het is negen uur 's ochtends.
De kinderen zijn naar school, Michal zit te spelen, en ik ben druk in de weer met de stofzuiger. Moet nodig weer eens gebeuren.
Terwijl ik verweg in gedachten ben verzonken (wat nodigt stofzuigen toch altijd uit tot de meest diepzinnige gedachten...), wordt ik plotseling opgeschrikt door hard gebons op de keukendeur.
De Arabische man, die sinds vanochtend de tuin van onze buurman Moshe onder handen neemt, begroet me met een vriendelijk: goedemorgen mevrouw.
Ik groet even vriendelijk terug, maar inwendig zucht ik. Ik weet de vragen al die gaan komen. Hier heb ik geen zin in deze ochtend.
"Heeft u misschien werk voor mij in de tuin? Ik zie dat er wel het een en ander te doen is." Ja, daar moet ik hem gelijk in geven. Onze tuin (dwz de tuin van ons flatgebouw) is nou niet echt een parkje. Aangezien wij beneden wonen, worden wij erop aangekeken.
"Nee", zeg ik. "Het spijt me, ik heb geen werk voor u."
"Misschien dan wat klussen in huis?", probeert hij. "Nee, ook niet. Ik kan u niet helpen, het spijt me."
En ja hoor, daar komt de volgende voorspelbare vraag waar ik bang voor was:
"Heeft u dan misschien wat kinderkleding, of kinderschoenen voor mij?"
"Nee", hoor ik mezelf zeggen, "die heb ik ook niet. Het spijt me, tot ziens". En ik doe de deur dicht.
Ik voel me schuldig als ik hem zo wegwerk. Ik heb best nog wat kinderspullen liggen. En ik gun ze hem van harte.
De eerste zomer dat we in dit appartement woonden, kregen we regelmatig dit soort verzoeken aan onze deur. De keren dat we er serieus op ingingen, en mensen of lieten klussen, of kinderkleding meegaven, werden steevast gevolgd door bijna dagelijkse bezoeken van neven, nichten, tantes en ooms. De een met een nog hartverscheurender verhaal dan de ander. Misschien lang niet allemaal letterlijk zo waar. Maar onmiskenbaar mensen die vast niet voor hun plezier dit soort bezoeken afleggen bij vreemden.
Daar zit je dan met je rijkdom. Als christen wil je delen. Dat is niet alleen je opdracht, maar veeleer nog een levenshouding. Maar hoe breng je dat in de praktijk? Nooit geven aan de deur, klinkt heel gemakkelijk en waar. Maar als er buiten je huis zoveel armoede is en er zoveel scheve verhoudingen om je heen zijn, is dat niet gemakkelijk.
Ik hoop altijd maar dat ik de mensen die aan mijn deur waren, later alsnog ergens op straat tegenkom. Zodat ik ze toch nog wat kan geven.
En dan maar hopen dat ze zich mijn adres niet herinneren...

Een weblog!

2008-06-06T21:42:00.000+03:00

Eindelijk een weblog uit Jeruzalem!
Ik begin maar met wat foto's uit Jordanie... Wat hebben we er allemaal van genoten, Petra, Wadi Rum en daarna nog lekker relaxen in Eilat... Super!